Khát vọng phát triển TP Hồ Chí Minh

Quang cảnh hội thảo

Bàn về 3 nội dung trọng tâm

Phát biểu khai mạc, Nhà báo - TS Tô Đình Tuân, Tổng Biên tập Báo Người Lao Động cho biết, Hội thảo "TP Hồ Chí Minh - Tầm nhìn mới, khát vọng mới" được tổ chức hôm nay nhằm nhìn nhận rõ hơn cơ hội và thách thức, xác lập tầm nhìn phát triển và khơi dậy khát vọng vươn tầm toàn cầu của thành phố trong giai đoạn mới.

"Tầm nhìn mới ở đây, theo chúng tôi, trước hết là tư duy mới về không gian phát triển vùng, nơi ba cực kinh tế năng động nhất nước là TP Hồ Chí Minh, Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu được tích hợp thành một chỉnh thể thống nhất", Tổng Biên tập Báo Người Lao Động nói.

Nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TP Hồ Chí Minh Phạm Phương Thảo phát biểu tại hội thảo

Đó là sự kết nối giữa công nghiệp công nghệ cao của Bình Dương; cảng biển và năng lượng của Bà Rịa - Vũng Tàu; với tài chính, thương mại, đổi mới sáng tạo của TP Hồ Chí Minh; là mô hình phát triển "vùng đô thị - công nghiệp - cảng biển - dịch vụ", vừa mở rộng hạ tầng kinh tế, vừa nâng cấp hạ tầng xã hội, con người và quản trị.

"Tầm nhìn mới" cũng là cách tiếp cận mới về quản trị đô thị hiện đại, từ phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn cho đến ứng dụng công nghệ, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo trong điều hành; xây dựng chính quyền đô thị thông minh, năng động, minh bạch, vì người dân và doanh nghiệp.

Nhà báo - TS Tô Đình Tuân, Tổng Biên tập Báo Người Lao Động, phát biểu khai mạc

Theo nhà báo Tô Đình Tuân, hội thảo hôm nay sẽ tập trung vào 3 nhóm nội dung trọng tâm. Cụ thể, thứ nhất, về tầm nhìn và mô hình phát triển: TP Hồ Chí Minh mở rộng sẽ vận hành như thế nào trong mối liên kết vùng; cơ chế chính quyền đô thị, quản trị thông minh, quy hoạch không gian phát triển ra sao để xứng tầm siêu đô thị vùng.

Thứ hai, về khát vọng đổi mới và sức sống của TP Hồ Chí Minh: Làm thế nào để TP Hồ Chí Minh thực sự trở thành trung tâm khởi nghiệp, công nghệ xanh, tài chính quốc tế; một thành phố sáng tạo, nhân văn, hội tụ nhân tài và lan tỏa cảm hứng cho cả nước.

Tiến sĩ Trần Du Lịch, Chủ tịch Hội đồng Tư vấn triển khai Nghị quyết số 98/2023/QH15 cho rằng, để bứt phá thật sự, TP Hồ Chí Minh phải có những đột phá mang tính nền tảng về cơ chế, tài chính và đầu tư công

Thứ ba, về huy động nguồn lực xã hội và doanh nghiệp tư nhân: Phát huy vai trò của khu vực tư nhân, thúc đẩy hợp tác công - tư, tạo cơ chế thông thoáng để các doanh nghiệp, nhà đầu tư, trí thức, kiều bào cùng đồng hành xây dựng thành phố. Đây là hướng đi quyết định để TP Hồ Chí Minh có thể biến tầm nhìn thành hành động, khát vọng thành hiện thực.

Cần cơ chế, chính sách đột phá

Trình bày tham luận tại hội thảo, PGS.TS Trần Đình Thiên, Ủy viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ cho biết, TP Hồ Chí Minh hôm nay đang ở một tầm vóc mới và lực hoàn toàn khác trước, đòi hỏi những giải pháp thật sự đột phá để khai thác hết sức mạnh và lợi thế về quy mô. Thành phố sau khi mở rộng không chỉ là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, mà còn là biểu tượng của tinh thần tiên phong, đổi mới và khát vọng vươn tầm quốc tế.

Các đại biểu tham dự hội thảo

Trong sáng nay, Đoàn Đại biểu TP Hồ Chí Minh đang họp để trình Quốc hội góp ý cho các dự án sửa đổi luật, trong đó có những nội dung quan trọng về thể chế, nhằm giúp thành phố chủ động và sáng tạo hơn trong lộ trình phát triển. Đây được xem là bước đi cần thiết để tạo “khung thể chế đặc thù” cho phép TP Hồ Chí Minh phát huy vai trò đầu tàu, nơi thử nghiệm các mô hình kinh tế, quản trị và đô thị tiên tiến.

TP Hồ Chí Minh mới đang cộng hưởng sức mạnh từ 3 trụ cột kinh tế lớn là dịch vụ - thương mại - công nghiệp; đô thị - cảng biển - du lịch và đô thị sáng tạo - công nghiệp công nghệ cao. Mỗi tổ hợp kinh tế này mang trong mình một vai trò riêng, từ trung tâm logistics, thương mại quốc tế đến đô thị sáng tạo, nơi quy tụ nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và phát triển công nghệ cao. Tất cả hợp lại tạo nên một TP Hồ Chí Minh có quy mô, tiềm lực và tầm ảnh hưởng vượt trội - một “siêu đô thị vùng” thực thụ.

PGS.TS Trần Đình Thiên trình bày tham luận

Để khai thác hết lợi thế đó, thành phố cần những cơ chế và chính sách đột phá, tương xứng với tầm vóc mới. Khi TP Hồ Chí Minh có lòng tin, có khát vọng quốc gia thì đó chính là lợi thế hành động.

Thành phố không chỉ cần giải quyết bài toán tắc nghẽn hạ tầng hay cải thiện giao thông, mà còn phải thể hiện vai trò dẫn dắt trong kinh tế xanh, chuyển đổi số và cạnh tranh toàn cầu. Muốn vậy, cần bản lĩnh đối diện thực tế, đánh giá đúng năng lực và tận dụng sức mạnh tổng hợp của cả nước để vươn lên.

PGS.TS Trần Đình Thiên và Nhà báo - TS Tô Đình Tuân

PGS.TS Trần Đình Thiên cho rằng, trong tầm nhìn phát triển vùng, TP Hồ Chí Minh phải được đặt trong mối tương tác với Đông Nam Bộ. Nếu Đồng Nai, Tây Ninh cùng phát triển đô thị hiện đại, cơ chế chính sách phải được đồng bộ, cùng hướng đến tạo sức bật cho toàn khu vực lấy TP Hồ Chí Minh làm hạt nhân bứt phá.

Điển hình như khu vực Bình Dương (cũ) đang nổi lên với mô hình “đô thị sáng tạo toàn cầu”, gợi mở hướng đi mới cho TP Hồ Chí Minh trong việc xác định sản phẩm đặc trưng và năng lực cạnh tranh quốc tế, đặc biệt ở các lĩnh vực mũi nhọn như bán dẫn, chip, trí tuệ nhân tạo (AI).

Các đại biểu tham dự hội thảo

Quan trọng hơn, TP Hồ Chí Minh cần được nhìn nhận bằng một tư duy tươi mới, không chỉ là mở rộng không gian mặt đất mà còn là mở ra không gian biển, không gian bầu trời như các dự án đường sắt trên cao, sân bay mới; cùng với không gian số và không gian văn hóa – những yếu tố cấu thành bản sắc của một thành phố toàn cầu trong tương lai.

Với vai trò là cửa ngõ chiến lược của Đông Nam Á, TP Hồ Chí Minh đang đứng trước thời cơ để giải quyết những tắc nghẽn, không chỉ phục vụ nền công nghiệp kinh tế tầm thấp mà phải là công nghệ cao. Công nghiệp văn hóa, không gian phát triển đầy ắp cơ hội; kinh tế đêm dồi dào. Đặc biệt, Cần Giờ - nơi tương lai sẽ tìm đến, khi đang mở ra đô thị biển với nhiều tập đoàn đang đầu tư.

Nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TP Hồ Chí Minh Phạm Phương Thảo

TP Hồ Chí Minh phải có tầm nhìn đầu tàu, đua với thế giới, phải tự quyết, tự làm, tự chịu trách nhiệm sau khi đã có quy mô vượt bậc, tổ hợp nhiều hơn những lợi thế, có điều kiện đua tranh quốc tế.

Thay đổi guồng máy vận hành

Trong khi đó, Bà Phạm Phương Thảo, nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TP Hồ Chí Minh cho rằng, Đại hội Đại biểu Đảng bộ thành phố lần thứ I diễn ra trong một bối cảnh mới, một giai đoạn phát triển mới và sẽ là một đại hội thể hiện tầm nhìn mới, tư duy mới, khát vọng mới, cùng cam kết hành động mạnh mẽ bằng một nghị quyết cụ thể. Vấn đề là "Làm thế nào để hiện thực hóa tầm nhìn và khát vọng đó?".

Nhà báo - TS Tô Đình Tuân phát biểu

Theo bà, để tạo điều kiện thuận lợi cho một “siêu đô thị” như TP Hồ Chí Minh phát triển mạnh mẽ, phải trao quyền cho thành phố; tạo điều kiện, hỗ trợ cho thành phố; thực hiện mô hình tự quyết - tự làm - tự chịu trách nhiệm một cách thực tế.

Trước hết, cần có cơ chế, chính sách phù hợp hơn cho thành phố, sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 98/2023/QH15 của Quốc hội đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh không gian phát triển mới. Bên cạnh đó, cần điều chỉnh tỉ lệ ngân sách để lại cho thành phố hợp lý hơn.

Về thẩm quyền đầu tư, những dự án lớn nên trao quyền quyết định cho thành phố, song song với giảm thủ tục hành chính, tăng phân cấp, phân quyền; cần tạo điều kiện để kinh tế tư nhân phát triển, đóng góp vào sự năng động và sức sống của thành phố.

Quang cảnh hội thảo

Liên quan tới công tác vận hành của bộ máy công quyền, bà Phạm Phương Thảo cho rằng phải lựa chọn nhân sự phù hợp với vị trí công tác, đề cao trách nhiệm cá nhân; phân cấp, giao quyền rõ ràng, tạo điều kiện cho cấp dưới chủ động làm việc. Lãnh đạo, người đứng đầu phải lắng nghe, chia sẻ, dám quyết, dám chịu trách nhiệm. Chính quyền thành phố cần mạnh dạn thí điểm cái mới, cái khó, nếu cần, song hành giải pháp chính trị với giải pháp kinh tế.

“Phải thay đổi thực chất guồng máy vận hành, TP Hồ Chí Minh mới làm nên kỳ tích mới”, bà Phạm Phương Thảo nhấn mạnh.

Thống nhất với ý kiến trên, Tiến sĩ Trần Du Lịch, Chủ tịch Hội đồng Tư vấn triển khai Nghị quyết số 98/2023/QH15 cho rằng, để bứt phá thật sự, TP Hồ Chí Minh phải có những đột phá mang tính nền tảng về cơ chế, tài chính và đầu tư công. Đây là điều kiện tiên quyết để hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và công bằng.

Hoàng Ngọc