Những bước chân mưu sinh xuyên đêm ở chợ Long Biên

Những người làm nghề cửu vạn tại chợ đêm Long Biên lấy đêm làm ngày, cật lực “cõng việc”, bán sức trên những chiếc xe hàng.

Những chiếc xe gánh cả lo toan

Chợ đêm Long Biên là một khu chợ đầu mối lâu đời, chuyên cung cấp nông sản cho Thủ đô và các vùng lân cận. Nơi đây còn là chốn mưu sinh của hàng trăm tiểu thương và cửu vạn. Màn đêm buông xuống, chợ Long Biên rộn ràng bước chân, tiếng gọi hàng và cả những tiếng thở mệt nhọc giữa đêm tối.

Thấy nhóm phóng viên, anh Nguyễn Tấn Dũng (42 tuổi, quê Ninh Bình) ngoắc tay lại, nửa đùa nửa thật: “Chụp cho tôi một kiểu ảnh rồi ghi chữ “Đói” vào nhé!”. Anh cười nhưng mắt ánh lên nét trầm ngâm: “Năm nay bão lũ nên hàng hóa cũng ít hơn. Cửu vạn như tôi giữa “chợ người” này càng khó kiếm việc”.

Vẻ mặt đầy suy tư, lo lắng của anh Dũng trong cảnh “đói việc” tại chợ Long Biên (Ảnh: Nguyệt Minh)

Anh Dũng kể, chuyển một thùng hàng chỉ được trả 2.000 - 5.000 đồng. Làm quần quật suốt đêm thì may ra bỏ túi được 200.000 - 300.000 đồng. “Đấy là trước kia chứ thời điểm bây giờ hàng khan hiếm, việc ít nên có hôm chưa được nổi 100.000 đồng”, anh Dũng tâm sự.

Trái với hình dung thường thấy về công việc nặng nhọc chỉ dành cho cánh mày râu, ở đây có không ít cửu vạn là nữ. Dưới gánh nặng của cuộc sống mưu sinh, họ phải oằn mình kéo những chuyến hàng nặng gấp nhiều lần trọng lượng cơ thể, đến mức “sụn vai vẹo người”.

Ở một góc chợ, chị Bích Phượng (45 tuổi, quê ở Hưng Yên) cùng một cửu vạn khác đang tranh thủ nghỉ ngơi lấy lại sức sau chuyến hàng. Gắn bó với công việc này đã hơn 20 năm, chị Phượng cho biết nghề này “ráo mồ hôi là ráo tiền”. Do đó, dù nặng nhọc đến đâu, chị Phượng vẫn cố gắng “bán sức” để kiếm chút chăm lo cho con cái.

Chia sẻ về nghề, chị Phượng nói công việc này bào sức nhưng tiền công thì bèo bọt, không đáng với sức lao động bỏ ra. Vậy mà, những cửu vạn như chị cắn răng chấp nhận vì thu nhập có phần khấm khá hơn so với công việc đồng áng ở quê.

“Làm bốc vác tuy nặng nhọc nhưng còn đỡ hơn cảnh bán mặt cho đất, bán lưng cho trời mà chỉ kiếm được chút ít như ở nông thôn”, chị kể. Vì đã lao động chân tay từ nhỏ thành quen nên chị Phượng tiếp tục gắng gượng với công việc này.

Làm công việc “ráo mồ hôi là ráo tiền”, chị Bích Phượng (bên trái) kéo hàng quần quật từ 22 giờ đến tận 8 giờ sáng hôm sau (Ảnh: Nguyệt Minh)

Thuê trọ tạm bợ với giá 1,5 triệu đồng mỗi tháng, chị Phượng chắt chiu từng đồng lẻ gửi về quê lo cho gia đình, phần còn lại mua “rau dưa” ăn uống qua loa mỗi ngày. Chưa kịp ráo mồ hôi, tiếng gọi vang vọng lên: “Tiền rơi, tiền rơi!”, chị Phượng đứng phắt dậy, nhanh chóng thu dọn vài món đồ rồi nhanh chân thoăn thoắt kéo xe chạy đi.

“Tiền rơi!” chính là cách các chủ hàng gọi cửu vạn thay cho tiếng gọi tên, một hiệu lệnh đặc biệt ở chợ đêm Long Biên. Nghe tiếng gọi, những cửu vạn lập tức lao ra như thể cơ hội kiếm sống vừa vụt đến. Thế là những cánh xe lại tiếp tục lăn bánh, đưa giấc mơ mưu sinh chạy xuyên màn đêm.

Nhọc nhằn cuộc sống mưu sinh

Càng về khuya, dòng người tại chợ đêm Long Biên càng vội vàng, hối hả những chiếc ô tô tải vào ra. Tiếng gọi nhau, tiếng máy nổ, tiếng xe rít kéo theo hàng hóa nặng trĩu. Những bước chân đêm lảo đảo còn xe hàng phía sau liêu xiêu như chực chờ đổ.

Trong dòng người cửu vạn ấy, anh Hải (37 tuổi) với dáng người gầy, gương mặt hốc hác, được những người xung quanh nể phục, xem như là “người cứng tay” của chợ đêm. Có đêm, một mình anh gánh được tới 500.000 đồng tiền công - một con số đáng mơ ước với nhiều cửu vạn khác.

Tuy nhiên, phía sau mức thu nhập khấm khá ấy là sự lao lực đến mức bất chấp. Vừa đợi những người san hàng từ container xuống, anh Hải nhanh nhẹn chất từng thùng hàng lên xe kéo, rồi lầm lũi vắt dây lên vai, gồng mình kéo đi.

Những đêm “trắng” bán sức tại chợ Long Biên có thể giúp anh Hải thu nhập đến 500.000 đồng (Ảnh: Nguyệt Minh)

Phía bên cạnh, chị Hồng Nhung - chủ thuê cửu vạn đang ngồi đếm từng thùng hàng chất lên xe kéo. Chị cho biết, anh Hải là người bốc vác quen, đáng tin cậy làm cho chị. “Mỗi thùng như vậy, tôi trả 4.000 đồng, kéo từ trong chợ ra xe chở hàng. Cả chuyến này, anh ấy được khoảng 150.000 đồng”, chị nói.

Toàn bộ công đoạn từ chất hàng, buộc dây, kéo xe vượt dốc diễn ra chưa đầy 5 phút. Chỉ với đôi tay và sức vóc của một người đàn ông nhỏ con, từng thùng hàng nặng trịch vẫn được anh Hải đưa đến nơi gọn gàng.

Đã gắn bó với nghề cửu vạn hơn 7 năm, anh Hải bảo sức khỏe giờ không còn như trước. “Lúc mới làm, tôi kéo khỏe, hàng nhiều. Giờ thì làm chậm lại vì sức đã yếu rồi”, anh nói, rồi lại vội vã chuẩn bị cho chuyến hàng tiếp theo.

Ban ngày, người đàn ông này tranh thủ nghỉ ngơi, phụ vợ chăm sóc con. “Làm công việc này còn hơn là công nhân ở công ty. Ở đây không có bảo hiểm xã hội, ốm đau tự lo nhưng được cái ngày nào làm ngày đó có tiền đổ túi. Còn công nhân, lương tháng chờ dài cổ”, anh chia sẻ thật thà.

Giữa chợ đêm Long Biên những đôi vai âm thầm kéo hàng

Khi được hỏi sẽ làm nghề này đến bao giờ, anh cười trừ: “Làm đến khi nào không kéo nổi nữa thì nghỉ”. Anh dự tính, nếu sức khỏe yếu hơn, có thể sẽ chuyển sang làm bảo vệ, dù thu nhập không khấm khá bằng nhưng vơi bớt phần nào sự lao lực như công việc hiện tại.

Gánh hàng đêm nối tiếp đêm, đôi vai của những người làm nghề cửu vạn hằn lên vết chai, bàn tay phồng rộp. Mỗi cửu vạn là một kiếp đời đang lặng lẽ gồng gánh trách nhiệm của riêng mình - vì gia đình, vì con cái vì những bữa cơm ngày mai.

Tùng Chi - Nguyệt Minh