Phụ nữ thúc đẩy phong trào phân loại rác, xây dựng Nông thôn mới

Những mô hình sáng tạo, hiệu quả

Theo đại diện Hội LHPN Việt Nam, vấn đề phân loại rác tại nguồn, đặc biệt là rác thải rắn, rác thải nhựa là một nội dung hết sức quan trọng đang được các cấp Hội tập trung triển khai nhằm thực hiện có hiệu quả tiêu chí "3 sạch" của Cuộc vận động "xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch" nhằm giảm thiểu phát sinh, thúc đẩy tái chế, coi chất thải là tài nguyên, xây dựng môi trường sống xanh, sạch, đẹp, góp phần bảo vệ sức khỏe và nâng cao chất lượng sống của mỗi gia đình.

Với phương châm “mưa dầm thấm lâu”, các cấp Hội Phụ nữ thời gian qua đã tích cực tuyên truyền nâng cao ý thức trong việc bảo vệ môi trường cho cán bộ, hội viên phụ nữ và người dân đổ rác đúng giờ, đúng nơi quy định.

Hội Liên hiệp Phụ nữ các địa phương đã và đang phát huy vai trò quan trọng trong các mô hình thu gom rác sáng tạo, hiệu quả

Đặc biệt, Hội Phụ nữ đã lồng ghép việc tuyên truyền, hướng dẫn người dân thu gom, phân loại và xử lý rác tại nguồn. Đồng thời gắn trách nhiệm của cán bộ, hội viên phụ nữ và người dân về bảo vệ môi trường trong sinh hoạt cộng đồng, góp phần nâng cao ý thức hình thành thói quen phân loại rác thải tại nguồn.

Hà Nội là một trong những địa phương có nhiều mô hình thu gom rác sáng tạo, hiệu quả. Nổi bật như: “Biến điểm rác thành vườn hoa phụ nữ tự quản”, “Đoạn đường/tuyến phố bích họa, nở hoa do phụ nữ tự quản”, “Đổi phế liệu lấy cây xanh”, “sạch đồng ruộng”, “Phụ nữ nói không với rác thải nhựa dùng 1 lần”, “Thùng rác thân thiện”, gần đây là các mô hình “Phân loại, xử lý rác thải tại nguồn”; “Xử lý rơm rạ sau thu hoạch”…

Đặc biệt, mô hình “Phân loại, xử lý rác hữu cơ tại các hộ gia đình hội viên phụ nữ nông thôn” đang được triển khai thí điểm tại các xã, bước đầu đạt được nhiều kết quả tích cực.

Gian hàng trưng bày các sản phẩm tái chế của cán bộ, hội viên phụ nữ Hoàn Kiếm, Hà Nội

Chị Thân Thu Trang, hội viên Hội Phụ nữ phường Yên Sở, thành phố Hà Nội chia sẻ: “Thực sự, thời gian đầu, khi nghe việc phân loại rác tôi rất mù mờ không hiểu phân loại như thế nào cho đúng vì tôi chưa phân biệt được thế nào là rác hữu cơ, rác vô cơ hay rác tái chế.

Nhà tôi để tất cả các loại rác sinh hoạt gia đình từ giấy, thực phẩm, chai lọ… chung vào một túi chứ không tách riêng ra bao giờ. Nhưng ngay sau khi được chị em cán bộ Hội trong chi hội tới tuyên truyền vận động, hướng dẫn việc phân loại rác thải tại nguồn rất cặn kẽ, cụ thể, tôi đã hiểu rõ hơn việc thu gom, phân loại rác thải. Từ đó, tôi và các thành viên trong gia đình đã hình thành và duy trì thói quen phân loại rác này”.

Phụ nữ huyện Đông Anh (cũ) tham gia xử lý rác hữu cơ tại nguồn

Tỉnh Bắc Giang (cũ) cũng là một điểm sáng về các mô hình thu gom rác hiệu quả, sáng tạo. Sau 5 năm triển khai thực hiện Đề án “Tuyên truyền, vận động, hướng dẫn hội viên phụ nữ thực hiện thu gom, phân loại, đổ rác thải sinh hoạt đúng quy định trên địa bàn tỉnh Bắc Giang (cũ), giai đoạn 2021 - 2025”, 100% cán bộ hội chuyên trách, chi hội trưởng phụ nữ được tập huấn nâng cao kỹ năng vận động, tuyên truyền phân loại, xử lý rác thải; 100% cơ sở Hội xây dựng ít nhất 1 phong trào, mô hình về thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường.

Từ đó, nhiều mô hình từ việc phân loại và bán rác tái chế tại hộ gia đình đã phát huy hiệu quả, có sức lan tỏa trong cộng đồng như: Thu gom rác tái chế, gây quỹ hội giúp đỡ phụ nữ và trẻ em nghèo; biến rác thải thành xe đạp và đồ dùng học tập... Từ các mô hình thu gom, phân loại và bán rác tái chế góp phần hỗ trợ phụ nữ, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, với tổng số kinh phí tiết kiệm được 6,842 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, mô hình “Biến rác thành tiền” của Hội LHPN xã Hải Xuân, tỉnh Ninh Bình. Sau 2 năm triển khai đã phát triển mạnh mẽ với 40/54 chi hội tham gia, thu hút hơn 1.370 hội viên. Toàn xã Hải Xuân đã thu gom 35 tấn phế liệu, tạo nguồn quỹ 65 triệu đồng, qua đó trao tặng 320 phần quà cho 270 phụ nữ và 50 trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, đồng thời nhận đỡ đầu 12 trẻ mồ côi. Đặc biệt, nhiều chi hội còn dùng kinh phí từ mô hình để mua cây xanh, hoa cảnh trồng tại các tuyến đường tự quản, góp phần tạo cảnh quan nông thôn xanh - sạch - đẹp, nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân.

Sự sáng tạo với những mô hình phân loại, thu gom rác khắp cả nước cho thấy vai trò lực lượng nòng cốt trong công tác chung tay bảo vệ môi trường của các cấp Hội Phụ nữ. Với những kết quả khả quan đã đạt được chúng ta hoàn toàn có thể tin tưởng việc tích hợp phân loại rác tại nguồn vào các mô hình thu gom rác hiện có sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý rác thải, đồng thời bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên bền vững.

Tiếp tục phát huy vai trò của phụ nữ

Việc phân loại rác thải tại nguồn đã góp phần giảm lượng rác thải phát sinh, tuy nhiên, theo đánh giá, nhận thức và ý thức về việc phân loại rác thải tại nguồn và việc xử lý rác tại gia đình còn hạn chế; người dân vẫn quen với việc chuyển giao rác thải chưa được phân loại…

Nghị quyết Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIII tiếp tục xác định bảo vệ môi trường, chống rác thải nhựa là một trong những nhiệm vụ trọng tâm đối với các cấp hội và hội viên, phụ nữ trên cả nước thời gian tới.

Hội viên phụ nữ Hoàn Kiếm đổi rác lấy quà tặng là các sản phẩm thân thiện với môi trường (Ảnh: Hằng Trịnh)

Theo Ban Tuyên giáo Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, giới và bảo vệ môi trường là những vấn đề liên ngành cần sự chung tay của các quốc gia và toàn xã hội. Bình đẳng giới và bảo vệ môi trường đã được đề cập trong Chiến lược Bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn 2050, trong đó có giải pháp: Nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, quyền trẻ em trong lĩnh vực môi trường; tăng cường vai trò, vị thế của phụ nữ trong bảo vệ môi trường...

Để thực hiện được nhiệm vụ này, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam sẽ tập trung tuyên truyền, vận động cán bộ, hội viên, phụ nữ, gia đình và cộng đồng tham gia các hoạt động thu gom, phân loại các sản phẩm đã sử dụng làm từ nhựa, bao bì, túi ni-lông khó phân hủy và vận chuyển đến nơi tái chế, xử lý theo quy định.

Phụ nữ đóng vai trò chủ đạo trong việc thu gom, phân loại và tái chế rác thải

Bên cạnh đó, Hội sẽ tiếp tục xây dựng và nhân rộng các mô hình hưởng ứng thực hiện phong trào phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương như: “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch”; “Chống rác thải nhựa”… tích cực tham gia với các cơ quan chức năng trong việc giám sát thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường, chống rác thải nhựa.

Việt Nam đang phải đối mặt với thách thức lớn về ô nhiễm rác thải, đặc biệt là rác thải rắn sinh hoạt. Theo thống kê, mỗi ngày Việt Nam thải ra khoảng 80.000 tấn rác thải, trong đó chỉ có khoảng 10% được xử lý hợp vệ sinh, phần còn lại được chôn lấp hoặc thải bừa bãi gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Do đó, để giải quyết hiệu quả thách thức này, vai trò của tổ chức Hội LHPN trong thực hiện công tác bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh cần tiếp tục được phát huy trong thời gian tới.

Ánh Dương