Sử dụng mạng lưới tri thức để giải quyết các bài toán phát triển

Đảm bảo khoa học công nghệ, chuyển đổi số phủ khắp và thẩm thấu vào mọi mặt đời sống

Báo cáo tóm tắt kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn thành phố Hà Nội năm 2026, Phó Chủ tịch UBND TP Trương Việt Dũng cho biết: Tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ngày 10/01/2026, Tổng Bí thư đã đặt ra một yêu cầu có tính chiến lược đối với Thủ đô: Hà Nội phải đi đầu định hình các mô hình phát triển mới dựa trên tri thức, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; trở thành trung tâm lan tỏa và động lực phát triển của Vùng Thủ đô và cả nước, được tạo điều kiện tối đa về không gian pháp lý, công cụ và thẩm quyền để thực hiện vai trò đó.

Nhìn từ góc độ quản lý hiện đại, đây không chỉ là định hướng mục tiêu, mà là một cách “đặt hàng theo kết quả”: Hà Nội được trao quyền chủ động lựa chọn cách làm phù hợp với điều kiện đặc thù, nhưng phải chứng minh hiệu quả bằng những kết quả thực chất, đo lường được và có khả năng lan tỏa.

Phó Chủ tịch UBND TP Trương Việt Dũng trình bày kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW

Trên tinh thần đó, Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết 57 năm 2026 của Thủ đô hướng đến thay đổi cách làm ở mức hệ thống: Gắn nhiệm vụ với trách nhiệm giải trình, minh bạch hóa bài toán và dữ liệu ở mức cần thiết, tập trung xử lý điểm nghẽn theo ưu tiên, và chịu trách nhiệm đến cùng về kết quả đạt được.

Kế hoạch xác lập trục điều hành thống nhất, chuyển mạnh từ “triển khai dự án” sang “giải quyết bài toán quản trị, đo bằng kết quả”.

Cấu trúc Kế hoạch được tổ chức theo các lớp nội dung gắn kết chặt chẽ, gồm: 5 mục đích; 5 yêu cầu; 3 quan điểm chỉ đạo xuyên suốt làm nền tảng thống nhất về tư duy, mục tiêu và kỷ luật thực thi; 8 phương thức lãnh đạo nhằm cụ thể hóa cách chỉ đạo, cách phối hợp, cách đo lường và cách chịu trách nhiệm trong toàn hệ thống; 24 nhóm nhiệm vụ trọng tâm là các nhóm việc lớn, có tính liên ngành, trực tiếp xử lý điểm nghẽn và tạo chuyển biến thực chất trong năm 2026; danh mục 30 công trình, dự án trọng điểm do Ban Chỉ đạo theo dõi, đôn đốc, được sắp xếp theo 5 trụ cột.

Kèm theo là các Phụ lục như một bộ công cụ tổ chức thực thi, gồm: Các “đầu bài quản trị, điều hành” trọng tâm năm 2026; danh mục phân khúc doanh nghiệp năng lực quản trị ưu tiên 2026; các biểu mẫu thu thập dữ liệu, bài toán; và chuỗi 4 bước triển khai từ đăng ký bài toán đến hình thành danh mục giải pháp có cam kết cụ thể.

Về tinh thần chung: Đảm bảo khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số phủ khắp và thẩm thấu vào mọi mặt đời sống, xã hội, tác động đến mọi lĩnh vực quản lý nNhà nước. Trong đó, chuyển mạnh từ tư duy triển khai dự án, đầu tư công nghệ sang tư duy giải quyết bài toán, điểm nghẽn lớn của Thủ đô.

"Các nhiệm vụ đều trải dài từ nghiên cứu cơ bản, công nghệ lõi, công nghệ chiến lược và khoa học ứng dụng và gắn với 3 trụ cột chính của Nghị quyết. Nội dung Kế hoạch vừa là chương trình hành động chi tiết nhưng cũng vừa đặt ra các nguyên tắc căn bản để các cơ quan, đơn vị tiếp tục cụ thể hóa. Mọi nhiệm vụ đều gắn với kết quả then chốt, KPI và đảm bảo “6 rõ”" - Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho biết.

5 cụm vấn đề và 2 tuyến triển khai

Theo Phó Chủ tịch UBND TP Trương Việt Dũng, kế hoạch đã trình bày rất chi tiết về 24 nhóm nhiệm vụ trọng tâm và 30 công trình, dự án trọng điểm, khái quát thành 5 cụm vấn đề.

Cụm nhiệm vụ thứ nhất tập trung giải quyết bài toán về con người – yếu tố trung tâm, quyết định thành công của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trọng tâm là nâng cao năng suất làm việc, năng lực số của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; đồng thời xây dựng và phát triển nguồn nhân lực khoa học – công nghệ chất lượng cao cho Thủ đô trong dài hạn. Kết quả then chốt là hình thành một đội ngũ làm việc nhanh hơn, thông minh hơn, có trách nhiệm hơn; một hệ thống quản trị có thể đo – so – điều chỉnh; đồng thời từng bước xây dựng xã hội số với tỷ lệ nhân lực số thuộc nhóm dẫn đầu cả nước.

Cụm 2 – Bài toán về thể chế và cách làm: Tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn căn cơ về tư duy quản lý, mô hình tổ chức và phương thức triển khai còn mang tính lối mòn. Kết quả then chốt là hình thành một bộ máy dám làm, làm nhanh, làm đúng và làm có kiểm soát, thay vì chỉ vận hành theo các quy trình cũ.

Cụm 3 – Bài toán về nền tảng, hệ thống, công nghệ, dữ liệu giải quyết tình trạng phân tán, chia cắt, manh mún trong phát triển nền tảng, hạ tầng số, hệ thống, công nghệ, AI và dữ liệu; đồng thời tạo nền tảng dài hạn cho quản trị hiện đại.

Kết quả then chốt là hình thành nền tảng số và dữ liệu dùng chung đủ mạnh để chấm dứt đầu tư manh mún; tạo “hình dáng” một nền khoa học – công nghệ bài bản từ đặt bài toán đến thương mại hóa; tối ưu chi phí đầu tư và vận hành (ước giảm tới 40% so với cách làm truyền thống); đưa dữ liệu và AI trở thành công cụ trung tâm trong quản trị thông minh của Thủ đô.

Cụm 4 – Bài toán về nguồn lực và thúc đẩy tăng trưởng tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về huy động và sử dụng nguồn lực, cũng như nâng tốc độ tăng trưởng dựa trên khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Kết quả then chốt: Từng bước đạt các chỉ tiêu về kinh tế số của Nghị quyết 57: Bảo đảm kinh tế số các ngành, lĩnh vực chiếm tối thiểu 70% kinh tế số; đến năm 2030, Quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 30% GDP; đến 2045, Việt Nam có quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 50% GDP. Đặc biệt, thay đổi triệt để tư duy phát triển kinh tế trong cộng đồng doanh nghiệp.

Cụm 5 là Bài toán về tạo đồng thuận, thúc đẩy chuyển dịch tự nhiên, giải quyết bài toán lớn về chuyển đổi số tự nhiên trong cộng đồng – một điều kiện rất quan trọng giúp giải quyết các bài toán khác. Kết quả then chốt: Người dân và doanh nghiệp được thụ hưởng trực tiếp từ chuyển đổi số; hình thành thói quen sử dụng dịch vụ số, qua đó tạo đồng thuận xã hội và thúc đẩy chuyển đổi số lan tỏa một cách tự nhiên, bền vững.

Đại biểu dự hội nghị

Phó Chủ tịch UBND TP Trương Việt Dũng cho biết, Kế hoạch được tổ chức thực hiện theo hai tuyến triển khai thống nhất.

Thứ nhất, toàn bộ hệ thống được tổ chức và vận hành theo một trục điều hành thống nhất, một cách làm chung, lấy bài toán quản trị cụ thể làm điểm xuất phát. Mọi nhiệm vụ đều phải gắn với mục tiêu rõ ràng, KPI đầu ra đo lường được, có dữ liệu mốc và đo trước–sau, có cơ chế thử nghiệm, đánh giá và điều chỉnh trong quá trình thực hiện. Trách nhiệm được cá thể hóa đến người đứng đầu, đồng thời bảo đảm thống nhất hệ thống chỉ tiêu đánh giá, kiến trúc kỹ thuật và nền tảng dùng chung, xác định rõ trách nhiệm chủ trì – phối hợp trong tổ chức thực hiện.

Thứ hai, tại cấp xã, phường, triển khai thống nhất quy trình giải quyết bài toán theo các bước từ đăng ký vấn đề, cung cấp dữ liệu, thí điểm giải pháp đến đánh giá kết quả để nhân rộng. Xã, phường tập trung thực thi trong khung điều hành chung của Thành phố, không làm riêng lẻ, không tự chọn giải pháp; chủ động phản ánh các điểm nghẽn vượt thẩm quyền để TP điều phối, tháo gỡ.

“ Kế hoạch hành động năm 2026 làm rõ con đường phát triển mới của Thủ đô: Phát triển dựa trên tri thức không chỉ là đầu tư cho khoa học, công nghệ hay chuyển đổi số, mà là tổ chức lại cách huy động và sử dụng mạng lưới tri thức để giải quyết các bài toán phát triển có tác động lan tỏa.

Vai trò trung tâm đổi mới sáng tạo của Hà Nội chỉ có thể được phát huy khi toàn bộ hệ thống cùng đổi mới cách nghĩ, cách làm và cách đánh giá kết quả, đặt ra yêu cầu chuyển đổi đồng thời đối với toàn bộ hệ thống quản lý Nhà nước, với trọng tâm là chuẩn hóa, minh bạch hóa bài toán – dữ liệu – quy trình, công khai các điểm nghẽn ưu tiên để huy động tri thức xã hội, hướng tới một văn hóa điều hành dựa trên dữ liệu, kết quả và trách nhiệm”- Phó Chủ tịch UBND TP Trương Việt Dũng nhấn mạnh.

Tú Linh