Từ thi đua yêu nước đến khát vọng cống hiến của tiến sĩ trẻ

Tiến sĩ (TS) Trần Lê Phước Mai Hoàng là một trong những đại biểu ưu tú dự Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI, năm 2025.

Khoa học đi cùng trách nhiệm xã hội

Năm 2025, TS Mai Hoàng là một trong 9 nhà khoa học trẻ được Trung ương Đoàn trao Giải thưởng Khuê Văn Các. Điều làm nên dấu ấn của chị không chỉ nằm ở số lượng công bố quốc tế, mà ở hướng tiếp cận liên ngành độc đáo: Kết nối khoa học xã hội với công nghệ mới, đặc biệt là AI, để giải quyết các bài toán kinh tế - xã hội.

Trong giai đoạn 2021–2025, TS Mai Hoàng đã công bố 10 bài báo khoa học quốc tế Q1 cùng nhiều công trình nghiên cứu khác. Hướng nghiên cứu chính của nữ tiến sĩ tập trung vào mối quan hệ giữa mạng xã hội và hành vi tiêu dùng trong bối cảnh kinh tế số. “Công nghệ không chỉ là thuật toán hay dữ liệu. Đằng sau nó là hành vi con người, là cảm xúc, niềm tin và trách nhiệm xã hội”, TS Mai Hoàng chia sẻ.

Tiến sĩ Trần Lê Phước Mai Hoàng

Một trong những hướng nghiên cứu được TS Mai Hoàng dành nhiều tâm huyết là ứng dụng AI và chatbot trong tiếp thị. Không dừng lại ở việc đo lường hiệu quả kỹ thuật, nữ tiến sĩ đặt câu hỏi: liệu AI có thể giao tiếp “có cảm xúc”, tạo niềm tin và sự hài lòng cho khách hàng hay không?

Từ đó, chị nghiên cứu việc đưa các yếu tố cảm xúc, tương tác, ngôn ngữ gần gũi vào chatbot, thay vì những câu trả lời khô cứng như robot. Các kết quả cho thấy, AI “biết nói chuyện” có thể gia tăng mức độ tin tưởng, sự hài lòng và động lực mua sắm của người tiêu dùng.

Không dừng lại ở thương mại, TS Mai Hoàng còn mong muốn đưa AI trở thành công cụ phát triển du lịch nông thôn. Theo chị, nhiều vùng quê giàu tiềm năng nhưng ít được biết đến. Nếu tận dụng sức mạnh truyền miệng của AI, chatbot và các nền tảng số, du lịch nông thôn có thể được quảng bá hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế địa phương và giữ chân người trẻ quay về quê hương.

Là người nghiên cứu sâu về công nghệ số, TS Mai Hoàng cũng nhìn rất rõ những thách thức mà nó mang lại. Theo chị, sự phát triển nhanh của các nền tảng kỹ thuật số kéo theo nhiều vấn đề đáng lo ngại: Thông tin sai lệch, lừa đảo trực tuyến, vi phạm quyền riêng tư, xâm phạm an ninh mạng...

Tiến sĩ Trần Lê Phước Mai Hoàng sở hữu nhiều thành tích nghiên cứu khoa học

Chính vì vậy, trong đào tạo và nghiên cứu, TS Mai Hoàng luôn nhấn mạnh yếu tố đạo đức và trách nhiệm xã hội. “Công nghệ càng mạnh thì trách nhiệm của người làm khoa học càng lớn”, chị chia sẻ.

Vượt áp lực định kiến để đi đường dài

Ít ai biết, đằng sau những thành tựu khoa học ấy là một hành trình nhiều áp lực và hy sinh, đặc biệt với một phụ nữ xuất thân từ vùng quê nhỏ.

“Phụ nữ ở quê tôi thường kết hôn rất sớm. Tôi đã ngoài 30, áp lực gia đình là rất lớn”, TS Mai Hoàng chia sẻ thẳng thắn. Để trấn an gia đình, chị lựa chọn dành trọn tuổi trẻ và sức khỏe cho nghiên cứu, với mong muốn cống hiến nhiều hơn cho đất nước.

Theo TS Mai Hoàng, nếu một bạn nam cố gắng 50%, thì với một người nữ như chị phải cố gắng 100%”. Những đêm làm việc xuyên suốt, 11–12 giờ khuya mới rời phòng làm việc đã trở thành chuyện quen thuộc. Nghiên cứu khoa học, theo chị là hành trình của vô số lần thử đi thử lại, thất bại nhiều hơn thành công. Có những bộ dữ liệu phải chạy cả tuần mới cho ra kết quả đạt chuẩn.

Năm 2022, sau khi hoàn thành chương trình đào tạo ở nước ngoài, TS Mai Hoàng quyết định trở về Việt Nam. “Tôi bắt đầu lại từ con số không, một mình nhưng với niềm tin rất lớn rằng những gì mình học được phải quay về phục vụ sinh viên và đất nước”, TS Mai Hoàng chia sẻ.

Tiến sĩ Trần Lê Phước Mai Hoàng trao đổi cùng đồng nghiệp

Chị dồn toàn bộ nguồn lực để đi học ở nước ngoài, tiếp cận những kiến thức, công nghệ mới, rồi mang về giảng dạy. Không chỉ vậy, chị còn mời giáo sư hướng dẫn của mình tại Đại học Hanyang (Hàn Quốc) về trực tiếp chia sẻ kinh nghiệm quốc tế cho sinh viên Việt Nam; đồng thời kết nối giảng viên hai nước, tổ chức các hội thảo khoa học thường niên Việt Nam – Hàn Quốc.

Với mong muốn lan tỏa tinh thần nghiên cứu, TS Mai Hoàng đã thành lập Câu lạc bộ Sinh viên Nghiên cứu Khoa học tại Trường Đại học Quốc tế. Các lớp học do chị tổ chức hoàn toàn miễn phí, nội dung giảng dạy tương đương trình độ thạc sĩ, tiến sĩ.

“Kiến thức là như nhau, còn việc biến nó thành cơ hội là ở mỗi bạn”, TS Mai Hoàng chia sẻ. Điều đầu tiên nữ tiến sĩ dạy sinh viên không phải là kỹ thuật, mà là đạo đức và liêm chính khoa học, từ chống đạo văn, sử dụng AI có trách nhiệm, đến đạo đức số trong nghiên cứu.

Ước mơ trở thành giảng viên đại học đã nhen nhóm trong TS Mai Hoàng từ năm hai đại học, khi lần đầu đứng lớp trợ giảng môn Kinh tế vi mô. Chị nhận ra đó là nghề mình muốn theo đuổi suốt đời, nghề gieo tri thức và truyền cảm hứng.

Từ bục giảng đến Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc, hành trình ấy của nữ tiến sĩ trẻ đã được ghi nhận. Tuy nhiên, với chị đó không phải là đích đến, mà chỉ là một cột mốc. “Đóng góp cho đất nước là hành trình dài. Tôi chỉ mong mỗi ngày mình làm tốt hơn hôm qua một chút”, TS Mai Hoàng chia sẻ.

Nguyễn Dũng