Bài 3: Sức hút đất Mũi từ rừng, biển và bản sắc

Nơi thiên nhiên kể chuyện

Cà Mau là vùng đất duy nhất của Việt Nam vừa có rừng, vừa có biển, vừa được thiên nhiên bồi tụ không ngừng, tạo nên hệ sinh thái đặc trưng hiếm có ở khu vực Đông Nam Á. Từ bao đời nay, nhắc đến Cà Mau là nghĩ ngay đến vùng đất tận cùng Tổ quốc, nơi “rừng vàng biển bạc”, nơi sông ngòi chằng chịt hòa quyện cùng biển trời bao la, để thiên nhiên và con người cùng kể những câu chuyện sinh thái kỳ thú.

Điểm mạnh lớn nhất của du lịch Cà Mau chính là sự nguyên sơ, hoang dã mà hài hòa của thiên nhiên. Hơn 63.000ha rừng ngập mặn trải dài ven biển được ví như “lá phổi xanh” của đồng bằng sông Cửu Long, là nơi được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới.

Biển Cà Mau không ngừng bồi tụ, tạo nên những bãi bồi mênh mông và những cánh rừng đước, rừng mắm vươn ra biển, là nơi trú ngụ của hàng trăm loài động, thực vật quý hiếm. Đây chính là “mỏ vàng xanh” để phát triển du lịch sinh thái, du lịch trải nghiệm và giáo dục môi trường.

Mũi Cà Mau - điểm cực Nam thiêng liêng của Tổ quốc mỗi năm đón hàng trăm nghìn lượt du khách đến chiêm ngưỡng cột mốc tọa độ quốc gia GPS 0001, nơi có thể ngắm mặt trời mọc và lặn trên cùng một vùng biển.

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau, trong 9 tháng năm 2025, tỉnh đón 6,76 triệu lượt khách, trong đó có hơn 10.000 lượt khách quốc tế, tăng 15,4% so với cùng kỳ; doanh thu du lịch đạt 6.821 tỷ đồng, tăng 16,1%.

Mũi Cà Mau, điểm nhấn biểu tượng cho hành trình khám phá địa đầu cực Nam

Không chỉ dừng lại ở khai thác cảnh quan tự nhiên, Cà Mau đang từng bước định hình hướng phát triển du lịch sinh thái - trải nghiệm - cộng đồng. Tại Vườn quốc gia U Minh Hạ, mô hình “du lịch dưới tán rừng” được triển khai, mang đến cho du khách trải nghiệm đậm chất Nam Bộ: mặc áo bà ba, đi xuồng ba lá hái sen, giăng lưới, câu cá đồng, thưởng thức mật ong rừng và cá lóc nướng trui. Những hoạt động giản dị nhưng chân thật ấy giúp du khách hiểu hơn về cuộc sống gắn bó mật thiết giữa con người và rừng.

Ở khu vực ven biển, các điểm đến như khu du lịch sinh thái rừng ngập mặn Năm Căn, Hòn Khoai, Khai Long đang được đầu tư, nâng cấp nhằm phục vụ du khách lưu trú dài ngày. Đặc biệt, tuyến du lịch đường thủy Cà Mau - Đất Mũi - Hòn Khoai đang được xây dựng, hứa hẹn trở thành hành trình khám phá biển đảo độc đáo, kết nối hệ sinh thái rừng, biển và đời sống cư dân ven bờ.

Cà Mau có nhiều tiềm năng phát triển du lịch sinh thái cộng đồng

Tỉnh Cà Mau xác định du lịch sinh thái là hướng đi chủ đạo, gắn phát triển kinh tế với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên. Các khu rừng ngập mặn ven biển được quản lý nghiêm ngặt, vừa đảm bảo sinh kế cho người dân, vừa gìn giữ “lá phổi xanh” miền cực Nam mãi bền vững.

Trong tầm nhìn dài hạn, Cà Mau hướng đến trở thành trung tâm du lịch sinh thái tiêu biểu của vùng đồng bằng sông Cửu Long - nơi thiên nhiên không chỉ là tài sản, mà còn là bản sắc.

Hơi thở văn hóa trong miền đất cuối trời Nam

Nếu thiên nhiên là quà tặng, thì văn hóa bản địa chính là linh hồn làm nên sức sống riêng của du lịch Cà Mau. Trên vùng đất cực Nam Tổ quốc, những ngôi nhà cổ mang kiến trúc Pháp, dãy phố xưa bên sông Gành Hào, tiếng đờn ca tài tử ngân vang mỗi chiều trên bến nước, tất cả hòa quyện tạo nên không gian văn hóa phương Nam đặc trưng, dung dị mà sâu lắng.

Đờn ca tài tử Nam Bộ - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại - là niềm tự hào của người dân Cà Mau. Các nghệ nhân, câu lạc bộ và trung tâm văn hóa địa phương vẫn duy trì biểu diễn định kỳ phục vụ du khách, để mỗi điệu vọng cổ, mỗi nhịp sến, nhịp đảo tiếp tục kể câu chuyện về con người miệt sông nước kiên cường, chân chất.

Theo đó, UBND tỉnh đã xây dựng đề án “Phát huy giá trị Đờn ca tài tử Nam bộ tỉnh Cà Mau giai đoạn 2021-2025”, nhằm bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể Đờn ca tài tử Nam Bộ trên địa bàn tỉnh.

Đờn ca tài tử Nam Bộ - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại - là niềm tự hào của người dân Cà Mau

Ẩm thực địa phương cũng là điểm nhấn khó quên trong hành trình khám phá Cà Mau. Những món ăn dân dã như ba khía muối Rạch Gốc, lẩu mắm U Minh, cá thòi lòi nướng muối ớt, tôm sú rang muối... không chỉ làm say lòng thực khách mà còn gợi lên bản sắc văn hóa của vùng đất tận cùng Tổ quốc.

Tại nhiều khu du lịch, mô hình ẩm thực dân gian kết hợp biểu diễn đờn ca tài tử đang được triển khai, tạo nên “không gian du lịch cảm xúc” đậm đà hồn Nam Bộ, hấp dẫn du khách trong và ngoài nước.

Song song với khai thác tài nguyên bản địa, Cà Mau còn chú trọng phát triển du lịch liên kết vùng. Các tuyến Cà Mau - Cần Thơ đang được Tổng cục Du lịch đánh giá là hành trình đặc sắc của miền Tây Nam Bộ, kết nối từ những cánh quạt điện gió ven biển đến mũi Cà Mau - cột mốc tọa độ quốc gia thiêng liêng. Sự kết nối này mở rộng không gian phát triển du lịch sinh thái - văn hóa - tâm linh trên toàn tuyến ven biển Tây, góp phần lan tỏa hình ảnh miền cực Nam thân thiện, mến khách.

Cua Cà Mau, biểu tượng ẩm thực của vùng đất phía Nam Tổ quốc, là một trong những đặc sản không thể bỏ qua khi ghé thăm Cà Mau

Trong định hướng đến năm 2030, Cà Mau xác định du lịch là một trong bốn trụ cột kinh tế chủ lực, phấn đấu trở thành trung tâm du lịch sinh thái - văn hóa của vùng cực Nam. Tỉnh đang đẩy mạnh hoàn thiện hạ tầng giao thông, phát triển bến cảng du lịch, nâng cấp cơ sở lưu trú và đào tạo nguồn nhân lực chuyên nghiệp, hướng đến mô hình “Du lịch xanh - trải nghiệm thật - giá trị bền”.

Tự nhiên đã ban tặng cho Cà Mau sự hào phóng, còn con người nơi đây biết trân trọng và biến món quà ấy thành giá trị bền vững. Du lịch sinh thái, văn hóa và cộng đồng đang trở thành “ngành kinh tế xanh” của tỉnh - vừa gìn giữ thiên nhiên, vừa khơi dậy niềm tự hào phương Nam. Trên hành trình hội nhập, Cà Mau không còn là “điểm đến cuối cùng” của bản đồ đất nước, mà đang vươn lên thành điểm khởi đầu mới của du lịch Việt Nam trong kỷ nguyên xanh.

(Còn nữa)

Hoàng Lân