Các chính sách phải "chạm" nhu cầu, giải quyết ngay "điểm nghẽn"

Sáng 29/8, trụ sở Thành ủy Hà Nội, UBND TP Hà Nội tổ chức Hội thảo “Xây dựng các Nghị quyết của HĐND thành phố phục vụ phát triển khoa học, công nghệ gắn với triển khai thi hành Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Luật Thủ đô số 39/2024/QH15”.

Góp ý tại hội thảo, các đại biểu đã đóng góp đã làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn, đưa ra các giải pháp khả thi để hoàn thiện 6 dự thảo Nghị quyết trình HĐND TP xem xét, quyết nghị tại kỳ họp HĐND TP Hà Nội diễn ra vào tháng 9 tới đây, gồm: Nghị quyết quy định chi tiết một số chính sách đặc thù phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của TP Hà Nội; Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách về đầu tư, hỗ trợ phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo của TP Hà Nội;

Nghị quyết quy định hoạt động thử nghiệm có kiểm soát tại TP Hà Nội; Nghị quyết thông qua Đề án “Thành lập Sàn Giao dịch công nghệ Hà Nội”; Nghị quyết phê duyệt Đề án thí điểm thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm TP Hà Nội; Nghị quyết thông qua Đề án thành lập Trung tâm đổi mới sáng tạo Hà Nội.

Quang cảnh hội thảo

Đảm bảo nguồn lực, nhân lực cho từng nghị quyết

PGS.TS. Bùi Thị An, Viện trưởng Viện Tài nguyên, môi trường và phát triển cộng đồng cho rằng, cần rõ ràng về cơ chế, trách nhiệm thực thi: Phân công rõ ràng trách nhiệm cho từng sở, ngành, đơn vị chủ trì và phối hợp; tránh tình trạng “nhiều đầu mối nhưng không có người chịu trách nhiệm cuối cùng”; Xây dựng cơ chế giám sát, đánh giá kết quả theo mốc thời gian cụ thể (6 tháng - 1 năm).

Đồng thời, gắn nghị quyết với nhu cầu thực tiễn của Thủ đô. Các chính sách phải “chạm” đúng nhu cầu doanh nghiệp, viện - trường, cộng đồng khởi nghiệp; tránh hình thức và tập trung giải quyết ngay những “điểm nghẽn” lớn: Thủ tục hành chính, vốn đầu tư, chuyển giao công nghệ, cơ chế thử nghiệm mới.

Ngoài ra, cần đảm bảo nguồn lực, bố trí đủ ngân sách cho từng nghị quyết, đồng thời huy động xã hội hóa (doanh nghiệp, quỹ đầu tư, hợp tác công - tư). Đặc biệt với Quỹ đầu tư mạo hiểm và hệ sinh thái khởi nghiệp, cần cơ chế rõ ràng để dòng vốn “chảy” vào đổi mới sáng tạo mà không bị ách tắc.

PGS.TS. Bùi Thị An phát biểu tại hội thảo

Bà An cũng nhấn mạnh yếu tố con người và năng lực quản trị. Theo đó, cần chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý có tư duy đổi mới, hiểu cơ chế đặc thù; đặt yêu cầu minh bạch, công khai, phòng ngừa lợi ích nhóm trong tổ chức thực hiện.

Hà Nội cũng cần chủ động kết nối với Trung ương, các tỉnh/thành, doanh nghiệp lớn, viện nghiên cứu, trường đại học; tránh “đi một mình”, mà phải tạo thành mạng lưới đổi mới sáng tạo quốc gia - quốc tế. Cùng với đó, phải truyền thông mạnh mẽ, dễ hiểu để cộng đồng khoa học, doanh nghiệp và người dân nắm rõ quyền lợi, trách nhiệm.

Đại diện cho lực lượng nữ tri thức TP Hà Nội, bà An đề xuất lồng ghép yếu tố giới trong 6 nghị quyết này như: Bổ sung các chỉ tiêu tỷ lệ nữ tham gia lãnh đạo, quản lý trong các tổ chức KHCN; bổ sung chính sách hỗ trợ riêng cho nữ doanh nhân khởi nghiệp; đặt mục tiêu ít nhất 30 - 40% dự án khởi nghiệp được hỗ trợ có sự tham gia lãnh đạo của phụ nữ. Đặc biệt rất cần có chỉ tiêu rõ tỷ lệ nữ tham gia các chương trình đào tạo, bồi dưỡng chuyên gia; tỷ lệ nữ giữ vị trí chuyên gia cao cấp hoặc quản lý dự án; xây dựng các khóa huấn luyện đặc thù hỗ trợ phụ nữ vượt qua rào cản về kỹ năng số…

Chuyên gia góp ý vào các dự thảo nghị quyết

Tạo sự gắn kết với các địa phương

GS.TSKH Nguyễn Đình Đức (Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội) đề nghị TP ban hành văn bản chỉ đạo chi tiết, tạo sự gắn kết chặt chẽ giữa các đơn vị, đồng thời đưa các địa phương vào hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tạo sự chuyển biến đồng bộ.

Một trong những điểm GS Nguyễn Đình Đức đánh giá cao trong 6 nghị quyết của TP là chính sách thu hút chuyên gia nước ngoài. Ông cho rằng, ngoài chế độ chính sách, cần có sự đồng hành của toàn bộ hệ thống chính trị để hình thành những nhóm nghiên cứu mạnh, gắn kết với môi trường quốc tế. Quan trọng nhất là phải có cơ chế công khai, minh bạch; khi đó Hà Nội mới thực sự trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà khoa học trong và ngoài nước.

GS Nguyễn Đình Đức tin tưởng, TP Hà Nội với cơ chế đúng đắn, Thủ đô sẽ có những sản phẩm thực sự tiêu biểu, xứng tầm là trung tâm đổi mới sáng tạo và trí tuệ của cả nước.

Góp ý vào Nghị quyết quy định hoạt động thử nghiệm có kiểm soát tại TP Hà Nội, ông Nguyễn Hòa Bình - Chủ tịch Tập đoàn công nghệ NextTech cho rằng, cơ chế thử nghiệm là cơ chế quan trọng trong đổi mới sáng tạo, song quy trình phê duyệt các đề án tham gia thí điểm vẫn còn nhiều tầng, nhiều thời gian, mất đi tính linh hoạt.

Ông Nguyễn Hòa Bình - Chủ tịch Tập đoàn công nghệ NextTech phát biểu tại hội thảo

Nhấn mạnh bản chất của đổi mới sáng tạo là phải nhanh, ông Bình đề xuất giao các cơ quan chuyên môn quyết định quy định thời gian phê duyệt các dự án thí điểm tối đa 6 tháng. Ngoài ra, Nghị quyết nên đẩy mạnh tuyên truyền để thu hút nhân tài trên cả nước, các quốc gia trên thế giới thử nghiệm ý tưởng sáng tạo đổi mới.

Góp ý về vấn đề thành lập Trung tâm đổi mới sáng tạo, trong đó quy định Nhà nước đặt mục tiêu sở hữu 70% vốn của Trung tâm, ông Bình đề xuất cân nhắc tạo “không gian” góp vốn cho các đơn vị khác…

TS. Phạm Đức Nghiệm - Phó Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho rằng, cần tập trung vào ba nhóm giải pháp chính: Tăng cường giám sát; tăng cường trực tuyến, giảm thủ tục hành chính; thực hiện có trọng tâm trọng điểm.

Trong đó, cơ chế giám sát phải được siết chặt, đồng thời cải cách thủ tục hành chính theo hướng ứng dụng công nghệ, tăng cường trực tuyến. Như vậy vừa giảm áp lực cho người dân, doanh nghiệp, vừa giúp chính sách được thực thi nhanh và hiệu quả hơn.

TS. Phạm Đức Nghiệm – Phó Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ phát biểu tại hội thảo

TS Phạm Đức Nghiệm cũng nhấn mạnh, việc thực hiện các nghị quyết không thể dàn trải mà cần lựa chọn những lĩnh vực, doanh nghiệp và nhà khoa học có năng lực nổi trội để tập trung hỗ trợ, tạo ra được những mô hình thành công mới.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh tuyên truyền, tạo dựng hình ảnh hấp dẫn, mời gọi chuyên gia, trí thức, nhân tài về đóng góp cho sự phát triển Thủ đô.

Hạnh Nguyên