Công đoàn Việt Nam tự hào 96 năm đồng hành cùng sự phát triển của đất nước

Từ ngọn lửa cách mạng đến tổ chức của khát vọng đổi mới

Ngày 28/7/1929, Tổng Công hội Đỏ Bắc Kỳ - tiền thân của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam ngày nay, được thành lập tại số nhà 15 Hàng Nón, Hà Nội. Đó là một dấu mốc lớn, đánh dấu sự ra đời chính thức của tổ chức cách mạng đầu tiên của giai cấp công nhân Việt Nam - lực lượng xã hội tiên phong trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Từ phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp, kháng chiến chống Mỹ, đến công cuộc đổi mới, hội nhập quốc tế, Công đoàn Việt Nam đã khẳng định vai trò nòng cốt, đại diện cho ý chí và quyền lợi chính đáng của hàng triệu người lao động trên khắp cả nước.

Dù ở bất cứ giai đoạn nào, tổ chức Công đoàn vẫn luôn là điểm tựa, là “người bạn đồng hành” không thể thiếu trên hành trình dựng xây và bảo vệ Tổ quốc.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Đỗ Văn Chiến tặng hoa chúc mừng đồng chí Nguyễn Đình Khang - Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam được hiệp thương cử giữ chức Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa X, nhiệm kỳ 2024 - 2029

Trong thời kỳ kháng chiến, công nhân lao động không chỉ hăng hái lao động sản xuất, mà còn là lực lượng xung kích tại các mặt trận. Những phong trào như “Ba đảm đang”, “Mỗi người làm việc bằng hai”, “Tay búa tay súng” trở thành biểu tượng cho sức mạnh bền bỉ và tinh thần yêu nước của giai cấp công nhân dưới sự dẫn dắt của tổ chức Công đoàn.

Bước vào thời kỳ đổi mới, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Công đoàn Việt Nam đối mặt với những thay đổi sâu sắc về cơ cấu lao động, hình thái doanh nghiệp và mối quan hệ giữa người lao động - người sử dụng lao động - Nhà nước.

Trong bối cảnh ấy, Công đoàn đã chủ động chuyển mình mạnh mẽ: Từ tổ chức đơn thuần bảo vệ sang tổ chức đại diện, thương lượng, đồng hành, kiến tạo chính sách và thúc đẩy phát triển bền vững.

Điển hình là các chương trình như “Tết Sum vầy”, “Tháng Công nhân”, “Mái ấm Công đoàn”... Công đoàn cũng tích cực xây dựng các thiết chế công đoàn, tháo gỡ những vấn đề bức xúc về nhà ở, nhà trẻ, điểm sinh hoạt văn hóa, chăm sóc sức khỏe… cho đoàn viên, người lao động, ưu tiên tại các khu công nghiệp, khu chế xuất.

Cùng với đó, Công đoàn quan tâm đẩy mạnh đối thoại, thương lượng tập thể, góp phần bảo đảm chế độ, chính sách và từng bước nâng cao phúc lợi, lợi ích cho người lao động, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ.

Đặc biệt, những chương trình gặp gỡ, đối thoại giữa Thủ tướng Chính phủ với công nhân, lao động đã trở thành một kênh quan trọng để lắng nghe, giải quyết các vấn đề liên quan đến đời sống và quyền lợi của người lao động.

Công đoàn cũng đã xây dựng chương trình “Công đoàn đồng hành với Chính phủ nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và phát triển bền vững đất nước” và tổ chức diễn đàn với chủ đề “Nâng cao năng suất lao động quốc gia năm 2024”, thể hiện vai trò chủ động, tích cực của mình.

Công nhân phấn khởi khi nhận được sự động viên, chia sẻ của lãnh đạo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (Ảnh: Hải Nguyễn)

Một trong những dấu ấn về chăm lo cho người lao động hằng năm của tổ chức Công đoàn là các hoạt động nhân văn trong Tháng Công nhân. Theo đó, chỉ riêng Tháng Công nhân năm 2025 (từ ngày 1/5 đến 31/5) đã có hơn 1,4 triệu lượt đoàn viên được hỗ trợ với tổng kinh phí trên 265 tỷ đồng; 1.010 "Mái ấm Công đoàn" được xây dựng, sửa chữa; hàng triệu lượt đoàn viên hưởng phúc lợi về y tế, học tập, chăm sóc con nhỏ...

Một hoạt động ý nghĩa khác là Quỹ Trợ vốn công nhân, viên chức, lao động nghèo. Những đồng vốn từ quỹ đã thực sự trở thành điểm tựa tin cậy, mang lại cơ hội phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhiều đoàn viên công đoàn.

Hòa trong dòng chảy sôi nổi của phong trào Công đoàn cả nước, các cấp Công đoàn tại Thủ đô Hà Nội, cũng luôn thể hiện vai trò tiên phong, sáng tạo và hành động hiệu quả. Từ nguồn vốn vay của Quỹ Trợ vốn công nhân, viên chức, lao động nghèo, nhiều đoàn viên, công nhân đã vươn lên phát triển kinh tế gia đình, nâng cao chất lượng cuộc sống. Riêng trong 6 tháng đầu năm 2025, quỹ đã giải ngân 51,67 tỷ đồng cho 1.277 lượt đoàn viên, công nhân, viên chức, lao động vay vốn phát triển kinh tế...

Với hàng chục nghìn công đoàn cơ sở và hàng triệu đoàn viên, Công đoàn Hà Nội đã mạnh dạn triển khai chuyển đổi số trong quản lý đoàn viên, tổ chức Tháng Công nhân theo hướng linh hoạt, thiết thực, tiên phong trong công tác thương lượng tập thể, hỗ trợ pháp lý, phát triển nhà ở cho công nhân, chăm lo con em người lao động và mở rộng chương trình phúc lợi đoàn viên.

Từ những công nhân tại các khu công nghiệp ngoại thành đến cán bộ viên chức trong khối hành chính sự nghiệp, phong trào thi đua yêu nước, sáng kiến sáng tạo, “Lao động giỏi - Lao động sáng tạo” hay các hoạt động “Đồng hành cùng doanh nghiệp vượt khó” đều được triển khai bài bản, sâu rộng, góp phần khẳng định vai trò không thể thay thế của tổ chức Công đoàn trong đời sống chính trị - kinh tế - xã hội của Thủ đô.

Sau 96 năm xây dựng và phát triển, trải qua 13 kỳ đại hội với các tên gọi khác nhau, tổ chức Công đoàn và giai cấp công nhân Việt Nam đã lớn mạnh toàn diện. Hiện nay, Công đoàn Việt Nam có hơn 8,6 triệu đoàn viên, hiện diện trong tất cả các ngành nghề, các thành phần kinh tế, tham gia đóng góp ngày càng to lớn cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Vị thế hiến định và bước ngoặt trong mái nhà chung Mặt trận Tổ quốc

Một trong những bước ngoặt lịch sử quan trọng bậc nhất trong hành trình 96 năm của Công đoàn Việt Nam là việc Hiến pháp năm 2025 lần đầu tiên quy định rõ, khẳng định Công đoàn Việt Nam là “đại diện duy nhất của người lao động ở cấp quốc gia trong quan hệ lao động và quan hệ quốc tế về công đoàn”.

Đây là sự ghi nhận đặc biệt của Đảng, Nhà nước và Nhân dân, đồng thời cũng là sứ mệnh cao cả, trọng trách nặng nề đối với tổ chức Công đoàn, đội ngũ cán bộ công đoàn và đoàn viên, người lao động.

Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Đình Khang tặng quà cho công nhân (Ảnh: Hải Nguyễn)

Đồng chí Nguyễn Đình Khang - Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam khẳng định, Hiến pháp sửa đổi năm 2025 đã trao cho Công đoàn Việt Nam vinh dự và sứ mệnh lịch sử mới: Trở thành “đại diện duy nhất của người lao động ở cấp Quốc gia trong quan hệ lao động và quan hệ quốc tế về công đoàn".

Đây không chỉ là niềm tự hào to lớn, mà còn là trách nhiệm nặng nề, đòi hỏi mỗi cấp Công đoàn, mỗi cán bộ, từng đoàn viên và người lao động phải nhận thức đầy đủ, hành động quyết liệt, xứng đáng với sự tin tưởng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

Không chỉ dừng lại ở đó, từ ngày 1/7/2025, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã chính thức trở thành tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Đây là cột mốc thể hiện sự hòa nhập của Công đoàn trong “ngôi nhà chung của khối đại đoàn kết toàn dân tộc”.

Từ “một cánh tay nối dài của Đảng”, tổ chức Công đoàn nay đã thực sự hội nhập vào hệ thống chính trị, trở thành lực lượng tham gia giám sát, phản biện, góp ý chính sách một cách độc lập và có trách nhiệm, vừa bảo vệ người lao động, vừa đóng góp thiết thực cho sự nghiệp phát triển đất nước.

Tầm nhìn 100 năm vì người lao động

Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã xác định rõ chiến lược phát triển tổ chức hướng tới cột mốc 100 năm thành lập vào năm 2029.

Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam Ngọ Duy Hiểu động viên, trao hỗ trợ tới gia đình công nhân bị tai nạn lao động

Nhận thức đầy đủ vinh dự và sứ mệnh đó, Công đoàn Việt Nam khẳng định quyết tâm biến quyền năng Hiến định thành năng lực thực tế với những nhiệm vụ trọng tâm.

Một là, đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động, xây dựng Công đoàn Việt Nam vững mạnh toàn diện, thực sự trở thành điểm tựa vững chắc, chỗ dựa tin cậy của đoàn viên, người lao động. Nâng cao uy tín và hình ảnh của tổ chức Công đoàn, xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn có tâm, có tầm, chuyên nghiệp, bản lĩnh, tận tụy, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì quyền lợi của đoàn viên.

Hai là, nâng cao năng lực đại diện, bảo vệ, phát huy vai trò trung tâm của Công đoàn trong thương lượng tập thể, đối thoại xã hội, chủ động, tham gia tích cực, có hiệu quả trong xây dựng chính sách về lao động, việc làm, tiền lương, bảo hiểm xã hội; đảm bảo ý kiến người lao động được lắng nghe, nghiên cứu tiếp thu, đảm bảo các chính sách được đề xuất sau khi được luật hóa sẽ phù hợp và đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Ba là, chăm lo toàn diện đời sống vật chất, tinh thần của đoàn viên, người lao động, lấy lợi ích là một trong những động lực quan trọng tập hợp, thu hút người lao động đến với tổ chức Công đoàn và củng cố mối quan hệ gắn bó giữa đoàn viên với tổ chức.

Bốn là, phát động và nâng cao hiệu quả các phong trào thi đua, khơi dậy, đồng hành, phát huy sức sáng tạo của người lao động, làm chủ khoa học công nghệ, xây dựng giai cấp công nhân hiện đại, lớn mạnh - lực lượng nòng cốt trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam Phan Văn Anh dự “Bữa cơm Công đoàn” cùng công nhân Hà Nội

Công đoàn cũng xác định 5 nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt, trong đó nổi bật là: Tăng cường thương lượng tập thể, đối thoại xã hội; bảo vệ quyền lợi và nâng cao đời sống vật chất - tinh thần của người lao động; tuyên truyền giáo dục, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp; phát động thi đua sáng kiến, sáng tạo trong công nhân và nâng cao năng lực tham gia xây dựng, phản biện chính sách về lao động - công đoàn.

Tất cả những nỗ lực và kết quả những năm qua khẳng định, Công đoàn không chỉ là nơi người lao động tìm đến khi cần bảo vệ quyền lợi, mà còn là nơi họ đặt niềm tin, hy vọng, gắn bó lâu dài với tổ chức, một tổ chức mang lý tưởng cao đẹp, có lịch sử vẻ vang, có hiện tại năng động và có tương lai xứng đáng với sứ mệnh “vì hạnh phúc người lao động”.

Nhìn lại chặng đường vẻ vang của tổ chức Công đoàn Việt Nam, cũng là lúc nhớ về sứ mệnh phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, gắn bó sâu sắc hơn với người lao động trong từng bước chuyển mình của đất nước.

Trong hành trình hướng tới tương lai, Công đoàn sẽ vẫn là lực lượng tiên phong, là điểm tựa tin cậy, là mái nhà chung nơi người lao động được lắng nghe, được bảo vệ và cùng nhau dựng xây một xã hội tiến bộ, công bằng và hạnh phúc.

Ánh Dương