Đầu tư đột phá thu hút nhân tài gắn với đổi mới sáng tạo

Góp ý vào Dự thảo Văn kiện Đại hội XVIII Đảng bộ TP Hà Nội, GS. TS Lê Anh Tuấn, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch Hội đồng Đại học Bách khoa Hà Nội quan tâm đến hai trong ba khâu đột phá của nhiệm kỳ, đó là đột phá về nhân lực và đột phá về hạ tầng.

GS. TS Lê Anh Tuấn, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch Hội đồng Đại học Bách khoa Hà Nội góp ý vào Dự thảo Văn kiện Đại hội

Trong đó, về đột phá nguồn nhân lực, Bí thư Đảng uỷ Đại học Bách khoa cho rằng, việc thu hút nhân tài trình độ cao về cho Hà Nội cần gắn với một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, bao gồm khu công nghiệp công nghệ cao, phòng thí nghiệm quốc gia, trung tâm nghiên cứu xuất sắc, cơ sở giáo dục đại học hàng đầu, quỹ phát triển khoa học công nghệ, quỹ đầu tư... Đó chính là hệ sinh thái để thu hút nhân tài.

Tuy nhiên, theo ông Lê Anh Tuấn trong các nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm được đưa ra tại Phụ lục 3, việc đề cập tới đầu tư đột phá cho mục tiêu quan trọng này còn khá yếu.

Trong đó, các dự án về khu công nghệ cao Hòa Lạc được đề cập nhưng chưa thực sự tương xứng.

“Chẳng hạn, mục 13 của Phụ lục 3 có ghi mục tiêu hoàn thành khu công nghệ cao Hòa Lạc giai đoạn 2 vào quý 4 năm 2028 và sản xuất 1.000 sản phẩm bán dẫn, phần mềm trí tuệ nhân tạo nhưng lại chưa đề cập đến các cơ chế để khu công nghệ cao Hòa Lạc hợp tác với các đại học - nơi tập trung nguồn nhân lực nghiên cứu và thu hút nhân tài”- GS. TS Lê Anh Tuấn nêu ý kiến

GS. TS Lê Anh Tuấn đề xuất cụ thể: Một là, Hà Nội cần xem xét đưa vào báo cáo chính trị việc đầu tư hoặc hợp tác đầu tư một số trung tâm kết nối khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo đặt tại các đại học lớn trên địa bàn TP.

Ông Tuấn đưa ra ví dụ mô hình Melbourne Connect, một trung tâm đổi mới sáng tạo được đặt tại Đại học Melbourne do chính thành phố Melbourne xây dựng và cho rằng, để thúc đẩy thu hút nhân tài về cho Hà Nội, không chỉ người Việt Nam mà cả người nước ngoài, cần có những trung tâm kiểu như vậy đặt tại một đại học lớn của Thủ đô.

Hai là, xây dựng trung tâm chế thử tại khu công nghệ cao Hòa Lạc, vận hành theo cơ chế bao trọn gói vật tư tiêu hao cho các nhà khoa học và nhóm nghiên cứu hoàn thiện sản phẩm.

“Hiện nay, điều này đang rất thiếu. Có thể trên khu công nghệ cao đã có một số cơ chế, nhưng hầu như chúng ta vẫn đang đi theo hướng thu hút các trường đại học đặt địa điểm, thay vì dùng các cơ chế để hút các nhà khoa học về với khu công nghệ cao”- GS. TS Lê Anh Tuấn chỉ rõ.

Ba là, thúc đẩy cơ chế đồng tài trợ cho các nhà khoa học được thu hút từ nước ngoài về Hà Nội tham gia đào tạo và nghiên cứu. Ngoài ra, cần có cơ chế tài trợ học bổng cho học viên cao học và nghiên cứu sinh có định hướng nghiên cứu gắn với các ưu tiên của khu công nghệ cao Hòa Lạc, đồng thời áp dụng cơ chế đồng hướng dẫn. Từ đó, sẽ hút được các tài năng ở các trường đại học lên với khu công nghệ cao.

Bốn là, các sản phẩm ưu tiên như bán dẫn, công nghệ AI ứng dụng, công nghệ sinh học cần phải gắn với việc đầu tư các phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu xuất sắc thì mới có cơ hội tạo ra sản phẩm xứng tầm. Các phòng thí nghiệm này có thể đặt ở khu công nghệ cao Hòa Lạc hoặc tại các đại học với nguồn đầu tư không chỉ từ ngân sách Nhà nước mà còn phải kết hợp nguồn lực giữa TP và các trường đại học.

Theo GS. TS Lê Anh Tuấn, liên quan đến các đại học trên địa bàn, thay vì đặt mục tiêu di dời 50% cơ sở giáo dục đại học ra khỏi Hà Nội, chúng ta hãy đặt một mục tiêu khác: Xác định số lượng sinh viên tối đa mà Hà Nội có thể tiếp nhận hàng năm để đảm bảo các yếu tố về an toàn, phòng cháy chữa cháy và an sinh xã hội.

Hà Nội có thể xem xét xây dựng các ký túc xá sinh viên hiện đại với hệ thống giao thông công cộng tiện lợi và giao cho các đại học có đủ năng lực khai thác, vận hành theo hình thức hợp tác công tư, thay vì chuyển đổi sang nhà ở xã hội như hiện nay…

Hạnh Nguyên