Hà Nội nỗ lực thu hẹp khoảng cách phát triển giữa vùng dân tộc thiểu số miền núi và đô thị

Ưu tiên nguồn lực đầu tư cho "điện, đường, trường, trạm"

​Về với các xã miền núi của Thủ đô Hà Nội hôm nay, cảm nhận đầu tiên của bất cứ ai chính là sự "thay da đổi thịt" ngỡ ngàng của hệ thống hạ tầng giao thông. Những con đường đất lầy lội, khó đi ngày nào giờ đã lùi vào quá khứ, nhường chỗ cho những tuyến đường nhựa, đường bê tông rộng rãi, trải dài đến tận các thôn, bản xa xôi nhất.

​Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia và các Nghị quyết chuyên đề của Thành ủy, Hà Nội đã ưu tiên nguồn vốn ngân sách khổng lồ để đầu tư cho "điện, đường, trường, trạm". Quan điểm của thành phố rất rõ ràng: Giao thông phải đi trước một bước để phá thế "ốc đảo", khơi thông dòng chảy hàng hóa và văn hóa.

​Đến nay, 100% xã vùng dân tộc thiểu số và miền núi của Hà Nội đã có đường ô tô đến trụ sở xã được rải nhựa hoặc bê tông hóa; tỷ lệ đường trục thôn, liên thôn được cứng hóa đạt mức rất cao. Hệ thống trường học, trạm y tế được xây dựng khang trang, đạt chuẩn quốc gia, không thua kém gì các huyện đồng bằng. Chính sự đầu tư bài bản này đã tạo nên "bệ phóng" vững chắc, giúp người dân vùng cao thuận lợi trong giao thương, tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Vùng núi Ba Vì là nơi sinh trưởng, phát triển của 1.209 loài thực vật, với 507 loại, người Dao dùng làm thuốc chữa bệnh về thận, xương khớp, dạ dày, bệnh ngoài da

​Nếu hạ tầng là "khung xương" thì các mô hình kinh tế mới chính là "dòng máu" nuôi dưỡng sự phát triển. Điểm sáng tích cực nhất trong bức tranh kinh tế vùng dân tộc thiểu số và miền núi Hà Nội hiện nay là sự chuyển dịch mạnh mẽ trong tư duy sản xuất của bà con.

​Thay vì canh tác manh mún, lạc hậu, dựa vào tự nhiên, đồng bào các dân tộc Mường, Dao đã biết áp dụng khoa học kỹ thuật, chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi theo hướng hàng hóa. Các vùng chuyên canh cây ăn quả giá trị cao như bưởi, nhãn, hay các vùng trồng cây dược liệu dưới tán rừng đang mang lại thu nhập tiền tỷ cho nhiều hộ gia đình.

​Đặc biệt, tiềm năng du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng đang được "đánh thức" mạnh mẽ. Tận dụng lợi thế thiên nhiên ưu đãi và bản sắc văn hóa độc đáo, nhiều xã tại Ba Vì, Thạch Thất đã phát triển thành công các mô hình Homestay, du lịch trải nghiệm.

​Câu chuyện về những người nông dân người Dao làm thuốc nam, người Mường làm du lịch không còn xa lạ. Các sản phẩm đặc sản của vùng cao như Sữa Ba Vì, miến dong, hay các bài thuốc cổ truyền đã được xây dựng thương hiệu OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm), vươn xa ra thị trường cả nước. Thu nhập bình quân đầu người tại các xã vùng dân tộc thiểu số và miền núi tăng trưởng đều đặn qua các năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm sâu, 100% xã đã hoàn thành mục tiêu xây dựng Nông thôn mới.

​Văn hóa - nguồn lực để phát triển bền vững

​Trong chiến lược phát triển của Hà Nội, văn hóa luôn được đặt ngang hàng với kinh tế. Đối với vùng dân tộc thiểu số và miền núi, việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là nguồn lực để phát triển bền vững.

​Thành phố đã triển khai nhiều đề án bảo tồn giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể của đồng bào các dân tộc. Tiếng cồng chiêng của người Mường, lễ cấp sắc của người Dao, hay những bộ trang phục truyền thống rực rỡ... được trân trọng, gìn giữ và phục dựng.

​Các đội văn nghệ, câu lạc bộ cồng chiêng được thành lập ở hầu hết các thôn bản, hoạt động sôi nổi và trở thành sản phẩm du lịch hấp dẫn du khách. Việc đưa văn hóa truyền thống vào trường học, tổ chức các ngày hội văn hóa thể thao các dân tộc định kỳ đã khơi dậy lòng tự hào dân tộc trong thế hệ trẻ. Người dân vùng cao Hà Nội giờ đây không chỉ tự tin làm kinh tế mà còn tự hào giới thiệu nét đẹp văn hóa của dân tộc mình với bạn bè bốn phương.

Người dân xã Suối Hai thu hái chè búp tươi bằng hình thức hái tay.

​Bên cạnh đòn bẩy kinh tế, các chính sách an sinh xã hội đặc thù của Hà Nội dành cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi luôn được đánh giá là ưu việt và đi đầu cả nước.

​Thành phố luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho công tác giáo dục và y tế. Các chính sách hỗ trợ học phí, học bổng cho học sinh, sinh viên người dân tộc thiểu số được thực hiện đầy đủ, kịp thời. Hệ thống các trường Phổ thông dân tộc nội trú được đầu tư hiện đại, trở thành "cái nôi" đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho vùng đồng bào.

​Công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân được chú trọng, tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt gần 100%. Các chương trình nước sạch vệ sinh môi trường nông thôn được đẩy mạnh, đảm bảo người dân được sử dụng nguồn nước hợp vệ sinh, nâng cao sức khỏe cộng đồng.

​Nhìn lại chặng đường đã qua, có thể khẳng định: Diện mạo vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi của Thủ đô đã có bước tiến dài, toàn diện và vững chắc. Những con số biết nói về tăng trưởng kinh tế, về hạ tầng giao thông hay tỷ lệ hộ nghèo giảm sâu là minh chứng rõ nét nhất cho hiệu quả của các chủ trương, chính sách đúng đắn mà thành phố Hà Nội đã và đang kiên trì thực hiện.

​Hành trình rút ngắn khoảng cách giữa miền núi và đô thị đang dần đi đến đích, không chỉ bằng sự đầu tư về vật chất mà còn bằng sự kết nối về văn hóa và lòng người. Một vùng ngoại thành trù phú, văn minh, đậm đà bản sắc đang hiện hữu, góp phần tô điểm cho bức tranh tổng thể của một Thủ đô Hà Nội "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại" và nghĩa tình.

Ngọc Diệp