Kết nối nguồn lực, mở đường đột phá cho nông nghiệp

Tới dự và chỉ đạo chương trình có các đồng chí Trần Đức Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Phùng Đức Tiến, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường…

Đột phá tạo mô hình tăng trưởng mới

Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Trần Đức Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, phát triển khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo là sứ mệnh chính trị của ngành để thực hiện Nghị quyết 57 và 71 trong giai đoạn mới. Với truyền thống 80 năm, ông tin rằng đội ngũ giảng viên, nhà khoa học của Bộ sẽ tiếp tục tạo ra những đột phá mới.

Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, lãnh đạo Học viện Nông nghiệp Việt Nam chủ trì Hội nghị

Bộ trưởng khẳng định chưa có giai đoạn nào mà giáo dục, khoa học - công nghệ được Đảng, Nhà nước dành sự quan tâm như hiện nay. Việc Bộ Chính trị liên tiếp ban hành Nghị quyết 57 về khoa học - công nghệ - đổi mới sáng tạo và Nghị quyết 71 về phát triển giáo dục và đào tạo là minh chứng rõ ràng. Khi nghị quyết được ban hành, chính sách phải đi theo; và các chính sách này đang, sẽ tiếp tục được điều chỉnh để phù hợp thực tiễn.

Ông cho biết những đề xuất của các nhà khoa học tại hội nghị, từ cơ chế đặt hàng, thủ tục nghiệm thu đến tổ chức triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu, đều sẽ được Bộ nghiên cứu sửa đổi theo hướng “đơn giản hơn, thuận lợi hơn, chủ động hơn”. Nguồn lực cho khoa học - công nghệ cũng sẽ được bố trí “lớn hơn rất nhiều”, mang lại lợi ích thiết thực cho các trường và viện nghiên cứu, cả về vật chất lẫn vinh danh...

Bộ trưởng khẳng định phát triển khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo là sứ mệnh chính trị của ngành Nông nghiệp để thực hiện Nghị quyết 57 và 71 trong giai đoạn mới…

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường tham quan gian hàng trưng bày những sản phẩm do thầy, trò của Học viện Nông nghiệp Việt Nam sản xuất

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, để có những bước đột phát về nghiên cứu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, một trong những hướng đi để phát triển ngành nông nghiệp trong gia đoạn mới cần giải quyết là vấn đề nguồn nhân lực chất lượng cao. Để giải quyết được vấn đề này, ngành cần thực hiện đồng bộ 6 nhóm giải pháp. Trọng tâm là: sắp xếp lại hệ thống Viện, Trường theo hướng tinh gọn, gắn nghiên cứu với thực tiễn; đổi mới cơ chế đào tạo, tăng tính tự chủ và gắn kết với thị trường lao động; đầu tư phát triển đội ngũ chuyên gia, áp dụng chính sách thu hút nhân tài. Đồng thời, cần tăng cường năng lực đào tạo kỹ năng xanh, kỹ năng số, mở rộng hợp tác quốc tế và đổi mới cơ chế quản lý, đánh giá hiệu quả phát triển nhân lực.

Hội nghị đã trở thành diễn đàn quan trọng định hình lại chiến lược phát triển của ngành Nông nghiệp trong giai đoạn mới

Ngành Nông nghiệp khởi động chiến dịch toàn diện, ưu tiên thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW. Chiến lược bao gồm sửa đổi luật, xây dựng cơ chế đặc thù và tập trung vào công nghệ sinh học. Bộ sẽ rà soát và phê duyệt 6 chương trình KHCN quốc gia. Về nội bộ, cần sắp xếp lại tổ chức KHCN, đề xuất Quỹ phát triển KHCN Bộ. Nhân lực sẽ chuyển sang quản trị bằng dữ liệu, coi con người là trung tâm, gắn đào tạo với kỹ năng số, xanh. Toàn bộ nỗ lực nhằm hình thành nguồn lực tri thức mở, thích ứng, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Bộ cũng đã đưa ra quyết sách: đề xuất bổ sung 65.800 tỷ đồng để xây dựng cơ sở dữ liệu và triển khai các nhiệm vụ trọng điểm từ năm 2025.

Kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Tại hội nghị, GS.TS. Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam chia sẻ về mô hình hệ sinh thái đổi mới sáng tạo dựa trên kinh nghiệm của các trung tâm hàng đầu thế giới như Thung lũng Silicon (Đại học Stanford) hay Food Valley (ĐH Wageningen).

Theo đó, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mang bản sắc riêng đã và đang được xây dựng phát triển tại Học viện. Mô hình này bao gồm: lấy con người làm trung tâm (với hơn 300 GS, PGS, TS); phát triển hạ tầng và công nghệ (6 phòng thí nghiệm đạt chuẩn ISO, Trung tâm Nông nghiệp thông minh); thúc đẩy nghiên cứu theo nhu cầu thị trường; tăng cường thương mại hóa thông qua VNUA Tech-Mart và mạng lưới 200 doanh nghiệp…

Song song với đó là chuyển đổi số toàn diện (đầu tư Big Data, AI) và xây dựng văn hóa sáng tạo theo phương châm “Chất lượng là sự sống còn, nghiên cứu khoa học là sức sống của nhà trường”. Để hoàn thiện hệ sinh thái, GS.TS. Nguyễn Thị Lan kiến nghị sớm hoàn thiện khung pháp lý về định giá công nghệ, vận hành công ty spin-off (doanh nghiệp tách ra từ trường/viện để thương mại hóa kết quả nghiên cứu); đồng thời đầu tư hạ tầng để xây dựng Trung tâm ĐMST nông nghiệp tại Học viện, đóng vai trò kết nối toàn ngành.

GS.TS. Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam chia sẻ tại sự kiện

Trong tham luận, các nhà khoa học cung cấp nhiều giải pháp nhằm hiện thực hóa mục tiêu huy động 65.800 tỷ đồng. NGND.GS.TS. Phạm Văn Chương (Hội Khoa học kỹ thuật Lâm nghiệp) nhấn mạnh Việt Nam sẽ chuyển sang mô hình dựa trên tri thức, công nghệ, dữ liệu và sáng tạo, thay thế cho mô hình truyền thống.

Ông khẳng định việc gắn kết chặt chẽ đào tạo đại học với khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là then chốt để tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao, làm chủ công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế. Các trường đại học phải chuyển đổi theo mô hình Đại học Nghiên cứu, Đại học Thông minh, vận hành với ba chức năng: Đào tạo; Nghiên cứu; Đổi mới sáng tạo.

Các giải pháp được đề xuất gồm: đổi mới chương trình và phương pháp giảng dạy theo hướng toàn cầu; tăng cường mô hình hợp tác nhà nước, nhà trường, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và xã hội; xây dựng môi trường đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp; thúc đẩy nghiên cứu khoa học trong trường đại học.

Đồng thời cần nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, năng lực quản trị đại học; phát triển mạng lưới chuyên gia, nhà khoa học; đẩy mạnh đặt hàng nhiệm vụ khoa học công nghệ cho các viện, trường, đặc biệt là nghiên cứu cơ bản và công nghệ lõi.

Hội nghị đã chỉ ra hạn chế về phân bổ tài chính, khởi động một cuộc chuyển đổi toàn diện. Với quyết tâm huy động 65.800 tỷ đồng cùng hệ thống giải pháp từ thể chế đến nhân lực, ngành Nông nghiệp và Môi trường đang tạo bước khởi đầu mạnh mẽ cho kỷ nguyên tăng trưởng dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo.

Đình Trung