Hà Nội khuyến khích nhân rộng cơ giới hóa trong sản xuất nông nghiệp

Nâng cao hiệu quả kinh tế

Báo cáo thống kê của Trung tâm Khuyến nông Hà Nội cho thấy, toàn thành phố có tổng diện tích trồng lúa đạt trên 153.000ha, sản lượng lúa ước đạt 860 nghìn tấn thóc. Để đẩy mạnh cơ giới hoá trong sản xuất, Trung tâm Khuyến nông đã tập trung hỗ trợ mô hình ứng dụng mạ khay cấy máy trong sản xuất lúa, quy mô tập trung nhằm giải phóng sức lao động, hạ giá thành sản xuất, nâng cao thu nhập cho người sản xuất.

Theo đó, để triển khai mô hình, Trung tâm đã phối hợp với UBND các xã rà soát, chọn điểm, chọn hộ đủ điều kiện tham gia mô hình; tổ chức tập huấn cho 1.290 hộ tham gia mô hình trước khi gieo cấy. Trung tâm cũng thực hiện hỗ trợ 50% giống lúa, hỗ trợ 50% lượng phân bón để các hộ triển khai thực hiện.

Kết quả, năm 2025, Trung tâm đã xây dựng mô hình ứng dụng mạ khay cấy máy trong sản xuất lúa, quy mô tập trung với diện tích 400ha (trong đó, vụ xuân là 135ha, vụ mùa 265ha), 2.203 hộ tham gia trong toàn thành phố. Trong đó, xã Chuyên Mỹ đã thực hiện mô hình với 20ha với giống lúa TBR225, thực hiện gieo 5.000 khay mạ để cấy máy.

Ứng dụng mạ khay, máy cấy trong sản xuất lúa tại thành phố Hà Nội

Về năng suất, trên cùng giống lúa (TBR 225, TBR 97, TĐ25) áp dụng gieo mạ khay cấy máy cho năng suất cao hơn gieo mạ dược cấy tay 3 - 7 tạ/ha (từ 5 - 13%). Về hiệu quả kinh tế, trên cùng một giống lúa, ứng dụng mạ khay cấy máy cho hiệu quả kinh tế cao hơn phương pháp gieo cấy thủ công từ 8,8 - 9,8 triệu đồng/ha/vụ. Như vậy, với 400ha lúa cấy máy của mô hình đã cho hiệu quả kinh tế cao hơn so với cấy máy từ 3,5 - 4 tỷ đồng.

Đây là cơ sở để tiếp tục thúc đẩy mở rộng diện tích cấy lúa bằng máy quy mô tập trung, phát huy vai trò dịch vụ của các hợp tác xã nông nghiệp, đưa cơ giới hóa đồng bộ vào sản xuất lúa. Từng bước tạo vùng sản xuất lúa tập trung cùng giống, cùng thời vụ, khắc phục được tình trạng thiếu nhân lực trong lúc thời vụ.

Phó Chủ tịch UBND xã Chuyên Mỹ Nguyễn Thị Thuỳ Hương cho biết: Năm 2025, xã Chuyên Mỹ đã phối hợp triển khai mô hình ứng dụng mạ khay, cấy máy với tổng diện tích 365ha với trên 500 hộ tham gia, tập trung tại 2 Hợp tác xã Nông nghiệp Phú Nghĩa và Phú Chuyên.

Kết quả cho thấy ứng dụng mạ khay cấy máy giúp giảm công lao động từ 50% - 60%, rút ngắn thời gian cấy, giảm chi phí sản xuất, năng suất lúa tăng từ 5 - 13% so với phương pháp cấy truyền thống.

Còn tại xã Hòa Xá, ông Đặng Xuân Khôi, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Triều Khê chia sẻ: "So với cấy thông thường bằng tay, mô hình mạ khay cấy máy đã giảm chi phí được khoảng 200 - 300 nghìn đồng/sào (tương đương từ 3,5 đến 3,7 triệu đồng/ha), năng suất lúa tăng từ 10 - 20%/sào; đồng thời gải phóng sức lao động cho bà con nông dân".

Đẩy mạnh cơ giới hóa vào sản xuất nông nghiệp

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Mạnh Phương cho biết, để đẩy mạnh cơ giới hóa, đặc biệt là ứng dụng mạ khay, cấy máy trong sản xuất lúa, Hà Nội tiếp tục hỗ trợ xây dựng mô hình mạ khay, cấy máy quy mô tập trung tại các xã trọng điểm.

Tuy nhiên, các địa phương cần nâng cấp, xây dựng hệ thống thủy lợi, giao thông nội đồng đáp ứng yêu cầu tưới tiêu, di chuyển máy móc; khuyến khích các hợp tác xã nông nghiệp xây dựng tổ dịch vụ mạ khay, cấy máy; hỗ trợ các đơn vị tiếp cận vốn vay ưu đãi để đầu tư máy móc, thiết bị; khuyến khích ứng dụng công nghệ số, phần mềm điều khiển thông minh để tăng độ chính xác, tiết kiệm nguyên liệu, nâng cao hiệu quả vận hành máy móc…

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp & Môi trường Nguyễn Mạnh Phương cùng các đại biểu thăm quan khu trưng bày các loại máy cơ giới hóa trong sản xuất lúa và sản phẩm trưng bày

Còn theo Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hà Nội Nguyễn Thị Kim Quế, để đẩy mạnh chương trình cơ giới hóa, Trung tâm tiếp tục nhân rộng mô hình mạ khay cấy máy tại các vùng sản xuất lúa tập trung. Giai đoạn 2026 - 2030, Trung tâm sẽ xây dựng 2.500 - 4.000ha mô hình ứng dụng mạ khay, cấy máy trong sản xuất lúa tập trung.

Đồng thời, đẩy mạnh kết nối, liên kết với các doanh nghiệp dịch vụ cơ giới, hình thành chuỗi giá trị đồng bộ từ gieo cấy, thu hoạch đến tiêu thụ; tăng cường công tác đào tạo, tập huấn kỹ thuật cho cán bộ, nông dân; tuyên truyền các mô hình hiệu quả nhằm lan tỏa, khuyến khích nhân rộng cơ giới hóa trong sản xuất lúa...

Có thể thấy, mô hình ứng dụng mạ khay cấy máy quy mô tập trung thực hiện trong năm 2025 tại Hà Nội cơ bản đạt được kết quả theo mục tiêu và yêu cầu đề ra. Các hộ tham gia mô hình đã được nhận hỗ trợ và mua đối ứng đủ 100% lượng giống, vật tư, phân bón bảo đảm quy cách, chất lượng và thực hiện gieo cấy, bón phân, chăm sóc theo đúng quy trình kỹ thuật. Các giống lúa mới sinh trưởng phát triển tốt, cho năng suất và hiệu quả kinh tế cao.

Ngoài ra, việc áp dụng mạ khay cấy máy còn góp phần làm giảm thiểu ô nhiễm môi trường, nâng cao sức khỏe cho người sản xuất lúa, giải phóng sức lao động. Đây chính là cơ sở để mở rộng diện tích lúa cấy máy, đưa cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất lúa. Từng bước tạo vùng sản xuất lúa tập trung cùng giống, cùng thời vụ, khắc phục được tình trạng thiếu nhân lực trong lúc thời vụ.

Ngọc Hà