Khi giảng đường khép lại, cánh cửa thử thách mở ra

Bước ra khỏi “vùng an toàn” của giảng đường

Lê Ngọc Lan, trú tại phường Ba Đình, TP Hà Nội là tân cử nhân ngành Tài chính. Cô gái vẫn nhớ rõ cảm giác vừa tự hào vừa lo lắng khi bước xuống sân khấu sau khi nhận bằng tốt nghiệp. “Mình chuẩn bị CV xin việc từ tháng cuối năm học, gửi hơn 20 công ty, chỉ 1/3 phản hồi. Có buổi phỏng vấn bị hỏi tình huống thực tế mà trong sách không có, mình lúng túng. Mình hiểu ra lý thuyết giỏi chưa chắc đã đủ", Lan kể.

Sau gần hai tháng, cô mới nhận lời mời thử việc ở một công ty nhỏ, với mức lương khiêm tốn nhưng là cơ hội quý để trau dồi kinh nghiệm, học nghề.

Các tân cử nhân rời giảng đường đại học, bước sang một hành trình mới đầy thách thức

Còn bạn Nguyễn Đức Anh, trú tại phường Hồng Hà, TP Hà Nội, tốt nghiệp ngành Công nghệ thông tin, lại đối mặt áp lực khác. “Các công ty đòi hỏi vừa giỏi kỹ thuật, vừa giao tiếp tốt. Có chỗ “test code” trong 2 giờ, có chỗ bắt thuyết trình giải pháp trước hội đồng. Mình nhận ra khả năng trình bày và làm việc nhóm quan trọng không kém kiến thức lập trình”, Đức Anh chia sẻ.

Với Nguyễn Thị Huyền, trú tại phường Hoàng Liệt, TP Hà Nội, tân cử nhân ngành Sư phạm tiếng Anh, hành trình xin việc lại là một cuộc “marathon” kiên nhẫn. Dù nhu cầu giáo viên tiếng Anh cao, Huyền vẫn mất gần 3 tháng mới nhận được hợp đồng chính thức. “Đa số các đơn vị tuyển giáo viên mà mình ứng tuyển đều yêu cầu chứng chỉ quốc tế và kinh nghiệm giảng dạy. Nhờ từng tham gia câu lạc bộ dạy tiếng cho trẻ em vùng khó, mình ghi điểm ở vòng phỏng vấn”, Huyền kể.

Chuẩn bị sớm là lợi thế lớn

Trần Mai Phương, sinh viên lớp CQ59/21.07, Khoa Kế toán, Học viện Tài chính, không giấu được niềm xúc động khi khoác trên mình áo cử nhân và theo dõi những tiết mục biểu diễn mở màn buổi lễ trao bằng tốt nghiệp. “Bốn năm học ở Học viện đã mang đến cho mình không chỉ kiến thức chuyên ngành, mà còn cả sự tự tin và bản lĩnh khi bước vào môi trường làm việc thực tế", Phương chia sẻ.

Bạn trẻ Trần Mai Phương, tân cử nhân Học viện Tài chính (người ngoài cùng) đã có việc làm ngay từ khi còn chưa nhận bằng tốt nghiệp

Từ khi chưa ra trường, Phương đã tìm được việc làm. Hiện là kế toán tại một công ty, Phương cho biết, phần lớn các bạn trong lớp đã có việc làm ổn định. “Kiến thức trên giảng đường không thể phản ánh hết khả năng làm việc của mỗi người nhưng chính nền tảng vững chắc và sự tận tâm của thầy cô đã giúp chúng mình nhanh chóng thích ứng và đáp ứng tốt yêu cầu công việc", Phương cho hay.

Ngô Trung Hiếu, tân cử nhân ngành Quản trị kinh doanh, chuyên ngành Marketing cũng là một trong số ít tân cử nhân tìm được việc ngay sau khi ra trường. Cậu nhanh chóng có vị trí phù hợp năng lực tại một công ty gia công linh kiện nhựa nổi tiếng ở Khu công nghệ cao TP Hồ Chí Minh.

Hiếu cho rằng, nhiều sinh viên mắc sai lầm khi “để tính chuyện xin việc sau khi tốt nghiệp”. Bản thân cậu đã lên kế hoạch nghề nghiệp từ năm thứ 3, tích lũy kinh nghiệm ở các công ty lớn, trong đó có một thương hiệu thời trang nổi tiếng của Nhật Bản. “Chính nhờ vậy, mình vượt qua được yêu cầu “cần có kinh nghiệm” của nhà tuyển dụng”, Hiếu nói.

Tuy nhiên, không phải ai cũng như Hiếu, nhiều tân cử nhân sau vài tháng vẫn loay hoay tìm việc, cuối cùng chọn quay lại giảng đường học văn bằng 2, cao học hoặc các chứng chỉ chuyên môn. Nguyễn Thị Thanh Ngân, cử nhân Trường Đại học Tài chính – Marketing, từng nghĩ tấm bằng đẹp và kỹ năng chuẩn bị kỹ lưỡng sẽ giúp cô tìm việc dễ dàng nhưng thực tế phũ phàng: Nhiều CV gửi đi không nhận phản hồi, hoặc nhận được thư từ chối vì “chưa phù hợp”.

“Khoảnh khắc nhận hai email từ chối, mình vừa sợ hãi vừa tuyệt vọng”, Ngân nhớ lại. Nỗ lực thay đổi CV, đi phỏng vấn nhiều nơi vẫn không đem lại kết quả. Sau gần nửa năm, cô tạm gác lại mơ ước làm marketing tại doanh nghiệp lớn, chấp nhận công việc part-time ở rạp phim để trang trải cuộc sống.

Các bạn trẻ cần rèn luyện kỹ năng mềm để tự tin hơn khi đi xin việc

Muốn có việc, đừng chỉ giỏi kiến thức

Anh Nguyễn Minh Hà, chuyên gia tư vấn nhân sự, nhận định: “Sinh viên nên bắt đầu chuẩn bị cho việc làm từ năm thứ hai, bằng cách tham gia thực tập, làm thêm, tình nguyện. Đó là môi trường rèn kỹ năng mềm và giúp hiểu rõ yêu cầu của thị trường”.

Còn ông Phạm Đức Long, Giám đốc một công ty tuyển dụng nhấn mạnh: “Nhà tuyển dụng đánh giá cao thái độ cầu thị, tinh thần học hỏi và khả năng thích nghi. Nhiều bạn chưa có kinh nghiệm nhưng nếu thể hiện được mình sẵn sàng học, vẫn có thể được nhận”.

Truyền cho sinh viên kinh nghiệm trước khi đi phỏng vấn, TS Hồ Đình Việt, Giám đốc đối ngoại Tập đoàn Bảo Sơn cho rằng, điều đầu tiên là các bạn phải hiểu đơn vị, doanh nghiệp, nơi mà mình xin việc. Với nhiều doanh nghiệp, kiến thức không phải là yêu cầu đầu tiên, mà họ đánh giá ứng viên về trang phục, tác phong, kỹ năng giao tiếp lúc ban đầu.

Các bạn trẻ lưu ý, khi đi xin việc nên chuẩn bị cho mình vẻ bề ngoài chỉn chu với trang phục phù hợp, lịch sự, thể hiện sự tôn trọng với người đối diện. Khi trao đổi với nhà tuyển dụng, phải có kỹ năng mềm tốt, thể hiện bằng việc biết đối thoại, biết đàm phán. Có như vậy mới cho thấy tư duy phản biện của bản thân và dù là doanh nghiệp trong nước hay quốc tế, ngoài kiến thức chuyên ngành thì đều cần ngoại ngữ để hồ sơ của mình được nổi bật.

Thực tế từ kinh nghiệm của những người đi trước, có thể rút ra một số điều tân cử nhân cần chuẩn bị sớm: Nghiên cứu thị trường, yêu cầu ngành nghề, tích lũy kinh nghiệm thực tập từ khi còn học; rèn kỹ năng mềm như giao tiếp, làm việc nhóm, quản lý thời gian, thuyết trình… giúp ứng viên tự tin hơn khi phỏng vấn.

Cùng với đó, các bạn trẻ cần nâng cao ngoại ngữ và tin học, thái độ chuyên nghiệp; tham gia các hội nhóm nghề nghiệp, tận dụng mạng lưới bạn bè, thầy cô, cựu sinh viên để mở rộng mối quan hệ…

Tấm bằng cử nhân không phải “tấm vé thông hành” chắc chắn, mà chỉ là minh chứng cho một chặng đường đã qua. Thị trường lao động thay đổi liên tục, đòi hỏi mỗi người phải học suốt đời, nâng cấp bản thân và thích nghi nhanh chóng. Thực tế đi làm khác hoàn toàn đi học nhưng nếu coi mỗi thử thách là một bài học, chúng ta sẽ trưởng thành hơn mỗi ngày.

Với tân cử nhân, hành trình tìm việc là phép thử về năng lực, bản lĩnh và sự thích nghi và dù khó khăn đến đâu, những bước đi vững vàng hôm nay sẽ là nền móng cho sự nghiệp bền vững mai sau.

Đông Sơn