Kinh doanh có trách nhiệm: Hài hòa lợi ích của doanh nghiệp và người tiêu dùng

Hội nghị được tổ chức nhằm triển khai hiệu quả Quyết định số 843/QĐ-TTg ngày 14/7/2023 của Thủ tướng Chính phủ, ban hành Chương trình hành động quốc gia hoàn thiện chính sách và pháp luật thúc đẩy thực hành kinh doanh có trách nhiệm tại Việt Nam giai đoạn 2023 - 2027.

Theo đó, Bộ Khoa học và Công nghệ đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hội nhập quốc tế và phát triển bền vững. Mục tiêu là giúp doanh nghiệp nhận thức sâu sắc hơn về vai trò của đạo đức kinh doanh, tuân thủ pháp luật và trách nhiệm xã hội.

Các đại biểu tham dự được phổ biến hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực khoa học - công nghệ liên quan đến thực hành kinh doanh có trách nhiệm, qua đó nâng cao năng lực tuân thủ pháp luật, bảo đảm hoạt động sản xuất, nghiên cứu gắn với phát triển bền vững và lợi ích cộng đồng.

TS. Nguyễn Như Quỳnh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Khoa học và Công nghệ) phát biểu tại Hội nghị

Phát biểu khai mạc, TS. Nguyễn Như Quỳnh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Khoa học và Công nghệ), nhấn mạnh: Đối với doanh nghiệp, lợi nhuận và tăng trưởng là yếu tố sống còn. Tuy nhiên, nếu chỉ tập trung vào mục tiêu kinh tế mà bỏ qua trách nhiệm với người tiêu dùng, môi trường và xã hội, doanh nghiệp sẽ sớm đối mặt với những hệ lụy nghiêm trọng.

“Thực hành kinh doanh có trách nhiệm là để bảo đảm lợi ích của nhà sản xuất, đồng thời duy trì sự ổn định, hài hòa lợi ích của người tiêu dùng, xã hội và môi trường”, TS. Nguyên Như Quỳnh cho biết.

Bà cũng cho rằng, các doanh nghiệp khoa học - công nghệ giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, điều này được thể hiện rõ trong Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị.

Tuy nhiên, sự phát triển của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới nổi, luôn tiềm ẩn rủi ro nếu không được quản trị và vận hành có trách nhiệm. Các doanh nghiệp cần nhận thức đầy đủ hơn về kinh doanh có trách nhiệm, từ đó chủ động hành động để giảm thiểu rủi ro, góp phần phát triển bền vững.

TS. Nguyễn Như Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Giáo dục và Đào tạo) chia sẻ tại Hội nghị

Tại hội nghị, TS. Nguyễn Như Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Giáo dục và Đào tạo), chuyên gia nghiên cứu về thực hành kinh doanh có trách nhiệm, đã trình bày những nội dung cốt lõi của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025, trong đó nhấn mạnh ba nguyên tắc nền tảng gắn liền với kinh doanh có trách nhiệm: Hoạt động hướng tới mục tiêu xã hội; đề cao đạo đức và tính trung thực; an toàn và bảo vệ môi trường.

Đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo dẫn chứng, gần đây có một số vi phạm liên quan đến kinh doanh thiếu trách nhiệm, như việc một số công ty công nghệ khởi nghiệp phát triển ứng dụng di động, sử dụng trí tuệ nhân tạo để thu thập dữ liệu người dùng nhưng không nghiên cứu kỹ các quy định về bảo mật thông tin và quyền riêng tư.

Việc này vi phạm nguyên tắc “bảo đảm an toàn” và “đề cao đạo đức nghề nghiệp” trong hoạt động khoa học và công nghệ. Khi ứng dụng đó bị rò rỉ dữ liệu, công ty sẽ phải chịu trách nhiệm.

Theo TS Nguyễn Như Hà, không chỉ có Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, Luật Sở hữu trí tuệ cũng đã cung cấp cơ chế để doanh nghiệp bảo vệ các tài sản trí tuệ như sáng chế, nhãn hiệu, bí mật kinh doanh, giúp khai thác giá trị thương mại và nâng cao uy tín. Việc chủ động đăng ký bảo hộ là một hành động có trách nhiệm với chính doanh nghiệp, nhà đầu tư và công sức của người lao động.

TS. Lưu Hương Ly, đại diện Vụ Pháp luật Dân sự - Kinh tế (Bộ Tư pháp), giới thiệu tổng quan Chương trình hành động quốc gia hoàn thiện chính sách và pháp luật nhằm thúc đẩy thực hành kinh doanh có trách nhiệm giai đoạn 2023 - 2027

Luật Sở hữu trí tuệ cũng nghiêm cấm các hành vi xâm phạm như sao chép, làm giả, làm nhái thương hiệu. Việc tuân thủ quy định này không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các chế tài xử phạt nghiêm khắc (từ hành chính đến hình sự) mà còn thể hiện đạo đức kinh doanh, xây dựng một môi trường kinh doanh lành mạnh.

Cũng trong chương trình, TS. Lưu Hương Ly, đại diện Vụ Pháp luật Dân sự - Kinh tế (Bộ Tư pháp), giới thiệu tổng quan Chương trình hành động quốc gia hoàn thiện chính sách và pháp luật nhằm thúc đẩy thực hành kinh doanh có trách nhiệm giai đoạn 2023 - 2027.

Chương trình tập trung vào việc hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao nhận thức của doanh nghiệp, xây dựng văn hóa kinh doanh hướng tới phát triển bền vững, công bằng và bao trùm.

Bộ Khoa học và Công nghệ bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành của các doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng và cơ quan truyền thông, cùng nhau lan tỏa tinh thần kinh doanh có trách nhiệm - coi đây là một tiêu chuẩn đạo đức, một chiến lược phát triển dài hạn, góp phần kiến tạo nền kinh tế xanh, sáng tạo và nhân văn.

Ngọc Diệp