Mang công nghệ về làng: Sinh viên nhân rộng “Bình dân học vụ số”

Ngay sau lễ phát động phong trào Thanh niên tình nguyện hè, hàng loạt đội hình sinh viên tình nguyện từ Học viện Tài chính, Trường Đại học Mở Hà Nội… đã lên đường tới những vùng sâu, vùng xa, những phường xã mới thành lập, nơi người dân còn lạ lẫm với khái niệm “chuyển đổi số”. Từ đó, những lớp học công nghệ cộng đồng đã được mở ra, kỹ năng số thiết yếu từng bước được truyền đạt đến tận tay người dân, đặc biệt là người cao tuổi, người dân tộc thiểu số và những nhóm dễ bị bỏ lại phía sau.

Về với bản làng, đưa số hóa tới từng mái nhà

Tại xã Cao Minh (tỉnh Tuyên Quang), đội hình tình nguyện Mùa hè xanh của Học viện Tài chính đã tổ chức tổ thực chiến “phủ số” tới từng khu chợ, từng nếp nhà. “Chúng em đi đến từng gia đình để hướng dẫn người dân cài đặt và sử dụng ứng dụng VNeID, tra cứu thông tin bảo hiểm, khám chữa bệnh online…”, bạn Nhữ Nguyên Vũ, thành viên Câu lạc bộ Chứng khoán trẻ, Học viện Tài chính chia sẻ.

Các bạn sinh viên Học viện Tài chính tình nguyện tại tỉnh Tuyên Quang

Không chỉ hướng dẫn thao tác, các bạn còn tổ chức truyền thông về an toàn, an ninh mạng, điều vốn xa lạ với người vùng cao. Cán bộ xã cũng được hỗ trợ trong việc chuẩn hóa dữ liệu và tiếp cận phần mềm quản lý cơ sở dữ liệu số, một yêu cầu cấp thiết khi chính quyền địa phương hai cấp vận hành.

Bạn Lê Nguyễn Trường Giang, thành viên đội tình nguyện, Học viện Tài chính cho biết: “Chúng em được phân công hỗ trợ nhập liệu, xử lý thủ tục hành chính công, thậm chí đi từng ngõ, gõ từng nhà hướng dẫn người dân sử dụng các dịch vụ công trực tuyến. Qua đó hiểu được quy trình vận hành chính quyền số và học hỏi rất nhiều từ thực tiễn”.

Bà Lê Thị Sang, 64 tuổi, sống tại tỉnh Tuyên Quang bày tỏ: “Từ trước đến giờ, tôi chỉ biết đi chợ, làm vườn, có giấy tờ gì thì nhờ con cái hoặc ra xã nhờ cán bộ làm giúp. Giờ được các cháu sinh viên hướng dẫn tận tình, tôi đã biết cách tra cứu bảo hiểm y tế, đăng ký khám bệnh trên điện thoại, biết cả cách xem thông tin chính sách Nhà nước. Tôi thấy mình không bị “tụt hậu” như trước nữa”.

Sinh viên tận tuỵ hướng dẫn người dân xã Cao Minh, Tuyên Quang chuyển đổi số

Không chỉ dừng ở hướng dẫn kỹ thuật, sinh viên Học viện Tài chính còn tổ chức lớp học “Hoa phượng đỏ” với chủ đề “Quản lý tài chính cá nhân” cho học sinh tiểu học, giúp các em làm quen với khái niệm tiết kiệm chi tiêu thông qua trò chơi, mô phỏng. Đồng thời trao tặng tủ sách, phần quà thiết thực đến trường học và các hộ gia đình khó khăn, lan tỏa giá trị nhân văn của mùa hè tình nguyện...

Trợ lý hành chính số cho chính quyền cơ sở

Thực hiện tình nguyện tại chỗ, ngay ở Hà Nội, Đoàn Thanh niên trường Đại học Mở Hà Nội triển khai 5 đội hình sinh viên tình nguyện đến hỗ trợ 5 phường mới thành lập như: Bạch Mai, Vĩnh Tuy, Lĩnh Nam…; phối hợp cùng Đoàn phường hỗ trợ người dân tạo tài khoản điện tử, đăng ký khám chữa bệnh từ xa, thanh toán không tiền mặt, sử dụng dịch vụ công trên Cổng dịch vụ công quốc gia.

Nhiều sinh viên trở thành trợ lý chuyển đổi số cho tổ dân phố, hỗ trợ cán bộ địa phương rà soát dân cư, truyền thông chính sách mới, hướng dẫn thao tác số căn bản. Mô hình “1-1-10” được áp dụng: Mỗi sinh viên hướng dẫn ít nhất một người dân và chia sẻ video hướng dẫn tới ít nhất 10 người khác, tạo hiệu ứng lan tỏa trong cộng đồng.

Thạc sĩ Thiều Cẩm Sơn, Bí thư Đoàn Thanh niên Trường Đại học Mở Hà Nội, chia sẻ: “Đây không chỉ là một phong trào ngắn hạn mà là một hành trình dài hạn để tuổi trẻ gắn bó và đồng hành cùng sự thay đổi của đất nước. Các bạn sinh viên lớn lên trong môi trường công nghệ, lại được trang bị kỹ năng truyền thông, sư phạm, tổ chức cộng đồng, đó là lợi thế rất lớn khi mang chuyển đổi số về với người dân”.

Trường Đại học Mở Hà Nội cũng chủ động kết nối các đơn vị chức năng để sản xuất hàng loạt video hướng dẫn thao tác số cơ bản, sử dụng giọng đọc chuẩn, ngôn ngữ đơn giản. Các video này được chia sẻ trên nhóm Zalo cộng đồng dân cư, đặt tại điểm thông tin xã, phường giúp người dân có thể chủ động xem lại, học lại bất cứ lúc nào, hình thành các “khóa học siêu ngắn” mang tính ứng dụng cao.

Sinh viên Trường Đại học Mở Hà Nội hỗ trợ người dân giải quyết thủ tục hành chính

Giá trị kép: Cộng đồng thay đổi, sinh viên trưởng thành

Anh Thiều Cẩm Sơn nhấn mạnh, phong trào “Bình dân học vụ số” đem lại lợi ích hai chiều: Vừa giúp người dân tiếp cận công nghệ, vừa là môi trường thực tế quý giá cho sinh viên áp dụng những điều đã học. Từ việc học cách truyền đạt, tương tác, đến rèn luyện tính kiên trì, kỹ năng xử lý tình huống linh hoạt, sinh viên đã trưởng thành hơn về nhận thức công dân và tinh thần phục vụ. “Có bạn chia sẻ với tôi rằng: Tưởng mình là người đi dạy, ai ngờ lại là người học được nhiều nhất. Học về sự nhẫn nại, về cách kết nối và sẻ chia trong thời đại số”, anh Sơn kể.

Anh cũng cho rằng để phong trào lan tỏa mạnh mẽ hơn, cần xác định rõ vai trò của sinh viên, như những “người thầy công nghệ” trong cộng đồng. Đồng thời cần có cơ chế ghi nhận thiết thực: Cấp giấy chứng nhận, đưa vào tiêu chí rèn luyện, xét kết nạp Đảng hoặc ưu tiên tuyển dụng công chức tại địa phương. “Những ghi nhận này không chỉ là phần thưởng xứng đáng, mà còn là thông điệp: Xã hội trân trọng và ghi nhận đóng góp của tuổi trẻ”, anh Sơn khẳng định.

Mùa hè xanh là dịp để các bạn tình nguyện vừa giúp đỡ cộng đồng vừa trưởng thành hơn

Dù mùa hè xanh chỉ kéo dài vài tháng nhưng hành trình của “Bình dân học vụ số” không khép lại. Đúng như tinh thần của Trường Đại Mở Hà Nội: “Mở ra cơ hội học tập cho mọi người”, phong trào sẽ tiếp tục được duy trì và phát triển thành nhiều hình thức, mô hình mới.

Từ mỗi buổi hướng dẫn nhỏ, từ mỗi thao tác số được truyền đi, một thế hệ người dân số đang được hình thành, với những công dân biết sử dụng công nghệ, biết tự tra cứu, tự bảo vệ thông tin cá nhân và chủ động tham gia vào quá trình chuyển đổi số quốc gia.

Chính tuổi trẻ, bằng sự nhiệt huyết, sáng tạo và tinh thần dấn thân đang góp phần viết nên những trang mới cho hành trình số hóa Việt Nam.

Lê Dung