Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia thúc đẩy cho khởi nghiệp sáng tạo

Diễn đàn là một trong những hoạt động chính trong khuôn khổ TECHFEST Việt Nam 2025. Sự kiện được tổ chức nhằm thảo luận việc triển khai hiệu quả Nghị định số 264/2025/NĐ-CP về quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và quỹ đầu tư mạo hiểm địa phương; đồng thời cập nhật xu hướng đầu tư mạo hiểm, mở rộng hợp tác quốc tế và đề xuất các mô hình hợp tác công - tư phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam.

Đây cũng là dịp để chia sẻ các mô hình hợp tác đầu tư ba bên đã được triển khai thành công tại nhiều quốc gia, qua đó thúc đẩy kết nối, huy động nguồn lực, thu hút công nghệ và góp phần giải quyết các bài toán phát triển trong bối cảnh chuyển đổi kép và phát triển bền vững.

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh phát biểu tại Diễn đàn

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng nhấn mạnh, trong tiến trình hoàn thiện thể chế cho đổi mới sáng tạo của Việt Nam, Hà Nội được Đảng và Nhà nước tin tưởng giao sứ mệnh tiên phong, đi trước, thử nghiệm trước và dẫn dắt các cơ chế đổi mới mang tính đột phá.

Theo đồng chí Trương Việt Dũng, thời gian qua, thành phố đã ban hành 6 Nghị quyết bao trùm đầy đủ các khâu của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, từ cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cho công nghệ mới, chính sách khoa học và công nghệ theo hướng đặt hàng và khoán chi đến sản phẩm cuối, đến các chính sách hỗ trợ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo với mức hỗ trợ lên tới 70% chi phí thuê chuyên gia, tư vấn.

Hà Nội cũng đã xây dựng Sàn Giao dịch Công nghệ Hà Nội với các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ cho hoạt động thử nghiệm, xúc tiến, định giá và sở hữu trí tuệ; vận hành Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội theo mô hình đối tác công - tư, đóng vai trò điều phối kết nối nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hóa.

Đặc biệt, thành phố đang triển khai việc thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm Hà Nội với quy mô tối đa 1.200 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước tham gia tối đa 49%, giữ vai trò “vốn mồi” kết nối chính sách, thị trường vốn và cộng đồng khởi nghiệp.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết ngày 14/10/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 264 về quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và quỹ đầu tư mạo hiểm của địa phương, qua đó hình thành khuôn khổ thể chế thống nhất cho phát triển đầu tư mạo hiểm. Trong bối cảnh đó, Hà Nội là địa phương tiên phong triển khai thí điểm, từng bước tích lũy kinh nghiệm để làm cơ sở cho việc chuẩn hóa và nhân rộng mô hình trên phạm vi cả nước.

Quang cảnh Diễn đàn

Trong không gian chính sách đó, Diễn đàn được thiết kế với chiều sâu, quy tụ các tổ chức quốc tế, các quỹ đầu tư, chuyên gia và doanh nghiệp tiên phong. Những trao đổi về huy động vốn tư nhân, cơ chế chia sẻ rủi ro đã mang lại nhiều gợi ý thực tiễn cho việc vận hành các công cụ chính sách kinh tế.

Thành phố Hà Nội đánh giá cao những chia sẻ từ các chuyên gia quốc tế và các quỹ đầu tư, coi đây là nguồn “vốn mềm” quan trọng để các quỹ đầu tư mạo hiểm được thiết kế và vận hành theo đúng logic thị trường, bảo đảm chính sách đi vào thực chất.

Ở góc nhìn rộng hơn, các ý kiến tại Diễn đàn đều thống nhất rằng Việt Nam đang đứng trước yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng. Không một nền kinh tế nào có thể tăng trưởng bền vững nếu chỉ dựa vào đầu tư công, mở rộng vốn và khai thác tài nguyên. Năng suất các nhân tố tổng hợp mới là động lực cốt lõi của tăng trưởng dài hạn, và yếu tố này chỉ có thể được hình thành thông qua đổi mới công nghệ, mô hình kinh doanh và tinh thần doanh nhân. Trong bối cảnh đó, quỹ đầu tư mạo hiểm được coi là công cụ tài chính đặc biệt quan trọng của nền kinh tế đổi mới sáng tạo, nhất là đối với cấu trúc nền kinh tế Việt Nam, nơi doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm tỷ trọng lớn nhưng còn hạn chế trong tiếp cận vốn dài hạn và khả năng hấp thụ rủi ro.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng phát biểu diễn đàn

Diễn đàn đã dành thời lượng đáng kể cho các tham luận chuyên sâu từ các tổ chức và quỹ đầu tư trong nước và quốc tế. Ông David Lewis, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Energy Capital Việt Nam, tập trung phân tích xu hướng tái cấu trúc dòng vốn từ các tập đoàn và hợp tác đầu tư mạo hiểm toàn cầu, gắn với phát triển kinh tế số, công nghệ sâu, năng lượng, hạ tầng và chuỗi cung ứng thông minh. Tham luận làm rõ vai trò dẫn dắt của khu vực tư nhân và các mô hình hợp tác đầu tư xuyên quốc gia trong việc giải quyết các bài toán kinh tế - xã hội, đồng thời chỉ ra những cơ hội dành cho Việt Nam trong bối cảnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ông Samuel Ang, chuyên gia cấp cao của Ngân hàng Phát triển châu Á, chia sẻ kinh nghiệm của tổ chức này trong việc vận hành các cơ chế đồng đầu tư, đặc biệt là mô hình quỹ đối ứng và quỹ của các quỹ, nhằm huy động hiệu quả nguồn vốn tư nhân và chia sẻ rủi ro trong các chương trình đầu tư quy mô lớn. Những kinh nghiệm này được đánh giá là gợi mở nhiều bài học thực tiễn cho Việt Nam trong quá trình xây dựng và vận hành quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia theo chuẩn mực quốc tế, tăng cường minh bạch và thu hút dòng vốn toàn cầu.

Dưới góc nhìn của một tổ chức liên Chính phủ, ông Juhern Kim, Trưởng đại diện Viện Tăng trưởng xanh toàn cầu tại Việt Nam, tập trung phân tích xu hướng đầu tư gắn với tăng trưởng xanh và kinh tế tuần hoàn. Tham luận làm rõ kinh nghiệm phối hợp liên quốc gia, các mô hình đầu tư mạo hiểm xanh đã được triển khai thành công tại châu Á, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm của Chính phủ Hàn Quốc và Viện Tăng trưởng xanh toàn cầu trong việc kết hợp nguồn vốn nhà nước, vốn quốc tế và khu vực tư nhân.

Các đại biểu tham gia tọa đàm

Từ phía khu vực tư nhân trong nước, ông Lê Thành Nam, Giám đốc đầu tư Touchstone Partners, nhấn mạnh vai trò của các quỹ đầu tư mạo hiểm tư nhân và mức độ sẵn sàng tham gia đồng đầu tư với quỹ quốc gia và địa phương. Tham luận đề cập đến xu hướng đầu tư tại Việt Nam và khu vực, cơ chế chia sẻ rủi ro, thẩm định dự án, cũng như việc đồng thiết kế các dự án gắn với nhu cầu thực tiễn của địa phương và doanh nghiệp.

Sau các tham luận, Diễn đàn tiếp tục với phiên tọa đàm về thúc đẩy hợp tác đầu tư ba bên giữa tổ chức tài chính quốc tế, quỹ đầu tư mạo hiểm nhà nước và quỹ đầu tư mạo hiểm tư nhân cho khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam. Phiên thảo luận tập trung trao đổi kinh nghiệm quốc tế, cơ chế phối hợp và các mô hình đồng đầu tư hiệu quả nhằm huy động nguồn lực, thu hút công nghệ và dòng vốn cho các dự án khởi nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực chuyển đổi kép và phát triển bền vững.

Phát biểu kết luận Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh khẳng định xu hướng chung trên thế giới là lấy đổi mới sáng tạo làm nền tảng cho phát triển khoa học và công nghệ. Việt Nam, theo Thứ trưởng, không còn lựa chọn nào khác nếu muốn phát triển kinh tế - xã hội bền vững, nhất là trong bối cảnh đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số. Thứ trưởng cũng chỉ ra thực tế dòng vốn đầu tư cho khởi nghiệp trên thế giới và tại Việt Nam đang sụt giảm, song nhấn mạnh đây cũng là giai đoạn cần tái cấu trúc và nâng cao chất lượng hệ sinh thái khởi nghiệp.

Theo đồng chí Hoàng Minh, Việt Nam hiện có hơn 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp, 200 tổ chức trung gian và hai kỳ lân công nghệ; các chỉ số về đổi mới sáng tạo và hệ sinh thái khởi nghiệp đều có bước tiến tích cực. Tuy nhiên, quy mô và dòng vốn đầu tư vẫn còn khiêm tốn so với tiềm năng. Trong bối cảnh đó, việc hình thành quỹ đầu tư mạo hiểm nhà nước ở cấp quốc gia và địa phương được coi là thông điệp mạnh mẽ về sự tham gia trực tiếp của Nhà nước vào hệ sinh thái khởi nghiệp, không chỉ bằng chính sách mà bằng nguồn lực cụ thể.

Diễn đàn khép lại với kỳ vọng những trao đổi chính sách và kinh nghiệm quốc tế sẽ tiếp tục được cụ thể hóa trong quá trình triển khai Nghị định số 264, góp phần mở rộng không gian thể chế cho đầu tư mạo hiểm, thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.

Trang Anh