Từ tò mò công nghệ đến bài báo quốc tế của “SV" 5 tốt

Khát vọng khám phá tri thức

Mới đây, tại lễ phát động "Chương trình đồng hành với sinh viên Việt Nam tài năng công nghệ" do Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam tổ chức tại Hà Nội, Long đã có bài phát biểu truyền cảm hứng khi chia sẻ câu chuyện đẹp về một người trẻ kiên trì theo đuổi tri thức, lớn lên từ sự tò mò giản dị và được nâng đỡ bởi môi trường học thuật lành mạnh.

Long hiện là sinh viên năm 3 ngành Khoa học Máy tính, Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh). Sinh ra và lớn lên tại một vùng quê của tỉnh Bến Tre (cũ), Long mang theo mình chất mộc mạc, bền bỉ của miền sông nước. Những năm phổ thông, chàng trai trẻ là học sinh chuyên Toán của Trường THPT Chuyên Bến Tre, nơi niềm yêu thích với những con số, bài toán logic dần hình thành và nuôi dưỡng.

Nguyễn Song Thiên Long đại diện cho sinh viên Việt Nam phát biểu tại lễ phát động "Chương trình đồng hành với sinh viên Việt Nam tài năng công nghệ"

Tuổi thơ của Long không gắn với những khái niệm lớn lao như trí tuệ nhân tạo hay nghiên cứu khoa học. Khi ấy, chàng trai trẻ chỉ đơn giản là thích mày mò, thích đặt câu hỏi và say mê cảm giác tự mình giải được một bài toán khó. Tuy nhiên, chính sự tò mò ấy đã âm thầm gieo vào Long một hạt mầm bền bỉ: Khát vọng khám phá tri thức và mong muốn hiểu vì sao công nghệ có thể thay đổi cách con người học tập, làm việc và kết nối với nhau.

Bước chân vào giảng đường đại học, lựa chọn theo học ngành Khoa học Máy tính tại Trường Đại học Bách khoa, niềm đam mê công nghệ trong Long ngày càng rõ nét.

“Mình không chỉ muốn học để biết, mà còn mong được đi sâu vào nghiên cứu khoa học, tạo ra những tri thức và sản phẩm có giá trị thực tiễn cho xã hội. Tuy nhiên, cũng như rất nhiều sinh viên khác, mình từng không ít lần hoang mang: Nghiên cứu bắt đầu từ đâu, đi như thế nào cho đúng hướng và liệu một sinh viên Việt Nam có thể vươn xa đến đâu trong sân chơi khoa học – công nghệ toàn cầu”, Long chia sẻ.

May mắn lớn nhất trong hành trình học tập, nghiên cứu của Long là được gặp những người thầy tận tâm, đặc biệt là PGS. TS. Quản Thành Thơ, người đã tin tưởng, định hướng và đồng hành cùng chàng trai trẻ từ những bước đi đầu tiên. Từ một bài toán khó được giải trong giờ học, Long được thầy dẫn dắt, trao cơ hội và từng bước làm quen với tư duy nghiên cứu bài bản.

Nguyễn Song Thiên Long sở hữu thành tích nghiên cứu đáng nể

Từ trải nghiệm của mình, Long rút ra một nhận thức quan trọng: Nghiên cứu khoa học không phải là điều xa vời hay đặc quyền của một số ít người xuất sắc, mà là một con đường dài hơi, cần phương pháp, sự nghiêm túc và đặc biệt là rất nhiều sự đồng hành. Niềm tin của thầy cô chính là “đòn bẩy” để Long tự tin bước tiếp, dấn thân sâu hơn vào thế giới khoa học.

Gắn khoa học với thực tiễn

Song song với giảng đường và phòng thí nghiệm, hành trình trưởng thành của Nguyễn Song Thiên Long còn gắn liền với các hoạt động học thuật, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo do tổ chức Đoàn Thanh niên – Hội Sinh viên Việt Nam các cấp triển khai. Từ tâm thế ban đầu là học hỏi, thử sức, Long dần tham gia các sân chơi học thuật uy tín như: Olympic Trí tuệ nhân tạo Sinh viên Việt Nam, Giải thưởng Nghiên cứu Khoa học Sinh viên Euréka, các cuộc thi lập trình, hackathon, cùng nhiều diễn đàn đổi mới sáng tạo và chương trình hỗ trợ nghiên cứu.

Chính những không gian ấy đã tạo cho Long và nhiều sinh viên công nghệ khác một môi trường học thuật nghiêm túc, có định hướng và có điểm tựa để phát triển. Thông qua hoạt động Đoàn – Hội, Long không chỉ được rèn luyện năng lực nghiên cứu, sáng tạo mà còn từng bước hình thành bản lĩnh học thuật, tinh thần dấn thân và khát vọng cống hiến.

Từ nền tảng được học tập, định hướng và đồng hành ấy, Long từng bước tham gia các nhóm nghiên cứu, làm quen với cách đặt câu hỏi khoa học, triển khai ý tưởng và công bố kết quả theo các chuẩn mực quốc tế. Trên hành trình đó, Long đã tham gia và đóng góp vào hơn 20 công trình nghiên cứu được công bố tại các hội nghị quốc tế uy tín; đạt nhiều kết quả tại các cuộc thi khoa học và đổi mới sáng tạo trong và ngoài nước; đồng thời tham gia hỗ trợ, dẫn dắt một số dự án học thuật và công nghiệp.

Thiên Long rèn bản lĩnh, kiến thức qua nhiều cuộc thi

Đặc biệt, Long từng tham gia thực hiện đề tài cấp Nhà nước ứng dụng trí tuệ nhân tạo phục vụ cộng đồng dân tộc thiểu số, một minh chứng rõ nét cho việc đưa nghiên cứu gắn với thực tiễn, hướng tới cộng đồng. Bên cạnh đó, chàng trai trẻ còn tham gia hỗ trợ huấn luyện Đoàn học sinh Việt Nam dự Olympic Trí tuệ nhân tạo quốc tế IOAI 2025, góp phần lan tỏa tinh thần học thuật và khát vọng vươn ra thế giới của trí tuệ trẻ Việt Nam.

Hiện nay, Long đang là nghiên cứu viên trí tuệ nhân tạo tại Viện Nghiên cứu Trí tuệ Nhân tạo (CAIR) – Đại học VinUni, nơi chàng trai trẻ được trực tiếp học hỏi từ các nhà khoa học đầu ngành trong và ngoài nước. Song song đó, Long tích cực tham gia các chương trình đào tạo, giao lưu quốc tế và trong nước như AUN Summer Camp 2025 (Malaysia), SEMI TECH Zoomers University Bootcamp 2025 (Singapore) và Trường hè Agentic AI 2025 tại Đại học Bách khoa Hà Nội.

Dù sở hữu những thành tích đáng nể, với Long, đó chưa bao giờ là lý do để tự hào sớm. “Mình coi tất cả chỉ là những bước đi đầu tiên trong một hành trình dài, nơi bản thân vẫn cần học hỏi mỗi ngày, tiếp tục rèn luyện tinh thần cầu thị và khát vọng đóng góp nhiều hơn cho khoa học và cho đất nước”, Long tâm sự.

Những nỗ lực bền bỉ ấy đã được ghi nhận bằng các danh hiệu tiêu biểu như Sinh viên 5 tốt tiêu biểu cấp Trung ương năm 2025, Giải Ba Giải thưởng Khoa học và Công nghệ dành cho sinh viên của Bộ Giáo dục và Đào tạo

Theo Long, với người làm khoa học, yêu nước là học tập và nghiên cứu một cách nghiêm túc, trung thực và có chiều sâu; tiếp cận tri thức tiên tiến của thế giới, đồng thời đặt những vấn đề thực tiễn của Việt Nam vào trung tâm của hoạt động nghiên cứu; là tạo ra các công trình khoa học, sản phẩm công nghệ có giá trị ứng dụng, góp phần giải quyết bài toán xã hội và phục vụ cộng đồng.

Nguyễn Dũng