Bài 3: Người "chữa lành" từ vết thương cuộc đời

Sự sống mong manh và "phép màu" yêu thương

Ngày 25/9/1990, tại Hà Nội, Duy Anh cất tiếng khóc chào đời khi thai mới chỉ được 6 tháng 12 ngày, nặng vỏn vẹn 1,1kg. Các bác sĩ thẳng thắn nói với bố mẹ: "Cháu khó nuôi lắm. Có lẽ không qua nổi ba ngày. Gia đình nên chuẩn bị hậu sự". Lời phán ấy như nhát dao cứa vào trái tim cha mẹ của Duy Anh.

Người mẹ bất lực và đau đớn, chỉ còn biết khóc ròng bên chiếc lồng ấp. Còn cha cậu, một cựu chiến binh từng tham gia chiến đấu ở Thành cổ Quảng Trị trong tuyệt vọng, đã quyết định bán nhà để tìm tiền mua nhân sâm, nhung nai mong cứu lấy sự sống cho con. Chỉ mới ba ngày tuổi, cha lén nghiền nhung, sâm hòa vào sữa cho con uống từng chút. Kỳ lạ thay, chỉ ít ngày sau, da cậu hồng hào trở lại. Một phép màu đã xảy ra và cậu vẫn còn ở đây, để bước vào hành trình đầy thử thách.

Chàng trai khuyết tật Tạ Duy Anh

Tuy nhiên, hậu quả chiến tranh không buông tha. Cậu là nạn nhân trực tiếp của chất độc da cam, mang trong mình căn bệnh bại não thể co cứng. Cơ thể co quắp, hai chân vắt chéo, giọng nói méo mó… Một tuổi thơ khép kín trong những ánh nhìn kỳ thị, những tiếng trêu chọc ác ý, thậm chí là sự lạnh lùng im lặng của người đời.

Bước ngoặt đến khi cậu lên 4 tuổi. Gia đình gặp một người mà Duy Anh gọi trìu mến là "ông nội nuôi", vị thầy y học dân gian kiên trì 14 năm điều trị miễn phí cho cậu bằng diện chẩn, tác động cột sống, day cơ bấm huyệt. Nhờ ông, cậu tập nhấc chân, tập phát âm những tiếng nói đầu tiên. Đó là những bước chập chững thoát khỏi chiếc kén dị tật mà số phận quàng lên vai cậu từ thuở lọt lòng.

Cậu không có đôi chân khỏe mạnh để bước đi, không có đôi tay lành lặn để viết như người thường. Ngay cả giọng nói, điều tưởng chừng đơn giản cũng trở thành hành trình đầy gian nan nhưng thay vì chấp nhận số phận, Duy Anh chọn cách đối mặt, kiên cường bước ra ngoài đời.

Tạ Duy Anh tham gia nhiều chương trình truyền cảm hứng

Hành trình đến con chữ và những năm tháng bạo lực học đường

Khát khao đến trường của cậu lớn hơn bất cứ điều gì. Ngày ngày, bố cõng con đến lớp rồi lại cõng về nhưng môi trường học đường không hề êm đềm. Lớp đông, cậu bị xếp ngồi riêng, có khi ngay cạnh thùng rác. Bạn bè trêu chọc, đặt biệt danh cay nghiệt như "Măng cụt", "Bạch tuộc".

Không chỉ bị xa lánh, cậu còn là nạn nhân của bạo lực học đường. Có lần, cả lớp hơn 40 bạn xúm lại bắt nạt một mình cậu, nghiền phấn hòa nước bắt uống, thậm chí xích chân lại bắt bò. Cậu kể: "Tôi nhẫn nhịn, không dám nói với bố mẹ vì sợ bố nóng tính sẽ làm lớn chuyện. Tôi chỉ biết khóc thầm trên gác xép mỗi khi về nhà".

Tạ Duy Anh chụp ảnh cùng Nick Vujicic

Suốt những năm cấp 2, cậu sống trong tổn thương, thậm chí chìm trong trầm cảm ba năm rưỡi. Đã có lúc cậu tìm đến cái chết, ba lần lấy lưỡi dao cứa tay để giải thoát nhưng tình thương của cha mẹ, những lời động viên của gia đình đã kéo cậu trở lại.

Lên lớp 9, sau một lần bị bạn nhục mạ nặng nề, cậu quyết định thôi học. Duy Anh tìm đến trung tâm dành cho nạn nhân chất độc da cam ở Bát Tràng, Hà Nội tập làm gốm, làm vòng đá. Tối đến, cậu học mót nghề tẩm quất dạo. Dù chỉ có một tay, trong ba tháng, cậu cũng tự kiếm được 842 nghìn đồng, một số tiền lớn với một thiếu niên khuyết tật.

Tuy nhiên, cuộc đời tiếp tục thử thách khi cậu bị nhóm bảo kê cướp sạch tiền, bỏ lại nơi hoang vắng. Đêm ấy, cậu lê lết tìm đến một quán cơm bình dân đã đóng cửa. Vợ chồng chủ quán thương tình, mời cậu bữa cơm giản dị: Cơm cháy, nước rau muống, cà muối thâm sì. Cậu nói đó là bữa cơm ngon nhất đời, vì nó cứu sống cậu trong những ngày tuyệt vọng nhất.

Tạ Duy Anh tham gia giao lưu, chia sẻ trong các chương trình truyền hình

Trở về nhà, trong một lần đi tập thể dục, cậu tình cờ đọc được tờ báo cũ giới thiệu phần mềm mix nhạc. Thế là cậu ra quán internet, tập tành làm nhạc điện tử, sáng tác để lấp khoảng trống cuộc đời. Rồi một người anh quen biết giới thiệu cậu tham gia khóa học kỹ năng thuyết trình. Cuộc đời cậu sang trang từ đó.

Từ trải nghiệm chính mình, cậu kiên trì học tập, rèn luyện để trở thành diễn giả, giảng viên kỹ năng sống tại Trung tâm Tâm Việt, nơi từng coi cậu là học viên. Mỗi khi bước lên bục, trên đôi chân tật nguyền, cậu khiến hàng ngàn ánh mắt lặng đi vì xúc động. Giọng nói chưa rõ chữ nhưng lại mang sức nặng của chân lý, của sự trải nghiệm và nghị lực sống.

Người "che ô trong mưa bão"

Hơn 17 năm miệt mài, cậu trở thành diễn giả chuyên nghiệp, chuyên gia tâm lý, master coach. Duy Anh đã truyền cảm hứng sống tích cực cho hàng ngàn bạn trẻ; đồng hành, chữa lành tổn thương tinh thần cho hàng ngàn thân chủ và đạt nhiều thành tựu quốc tế: Professional Speaker (369 Academy), Certified Laughter Yoga Leader – Huấn luyện viên Yoga Cười Quốc tế, Gương mặt xuất sắc năm 2009 – Tâm Việt Group, Người truyền cảm hứng của năm 2010 – Câu lạc bộ Ý Chí Việt, Câu nói lan tỏa nhất – Gala Hôm nay ai đến?

Chàng trai khuyết tật trở thành diễn giả chuyên nghiệp, chuyên gia tâm lý gỡ rối cho nhiều người trong cộng đồng

Chàng trai khuyết tật cũng từng xuất hiện trên nhiều chương trình truyền hình như Vượt lên số phận, Đứng dậy trên đôi chân tật nguyền, Người xây tổ ấm… "Hơn ai hết, tôi hiểu thế nào là cô độc dưới cơn mưa, khi không ai che ô cho mình", Duy Anh chia sẻ. Chính vì từng trải qua bạo lực học đường, trầm cảm và tuyệt vọng, cậu chọn trở thành "người che ô" cho những tâm hồn yếu ớt. Đặc biệt là những người sống với bại não và các nhóm yếu thế tưởng chừng không còn lối ra.

Phương châm sống của chàng trai khuyết tật là: "Chia sẻ là lẽ sống của tôi". Cậu tin rằng mỗi người sinh ra đều mang một sứ mệnh riêng. Với Duy Anh, đó là gieo mầm niềm tin, thắp lửa tinh thần, đánh thức khát vọng sống tích cực cho cộng đồng.

Ngày nay, khi chàng trai 9X xuất hiện trên sân khấu, hàng ngàn người lặng nhìn dáng hình bé nhỏ nhưng kiên định. Mỗi bước đi, mỗi lời nói của cậu không chỉ mang theo nỗi đau và nghị lực, mà còn khẳng định một chân lý: Hoàn cảnh để xây dựng nên tính cách, chứ không phải để làm ta gục ngã.

Với Tạ Duy Anh, hành trình không chỉ là vượt lên số phận, mà còn là hành trình trao đi, lan tỏa và chắc chắn, ngọn lửa nghị lực ấy sẽ còn thắp sáng trong trái tim biết bao thế hệ trẻ Việt Nam.

(Còn nữa)

Lê Dung