Nữ giám đốc bại não biến giới hạn thành cơ hội

Hành trình đến lớp với chiếc xe lăn

Sinh ra năm 1990, Hiếu mắc hội chứng bại não bẩm sinh kèm biến chứng thứ cấp. Cô không thể tự đi lại và cần người hỗ trợ chăm sóc đặc biệt. Chiếc xe lăn trở thành "đôi chân" đồng hành cùng cô gái nhỏ từ ngày thơ ấu nhưng thay vì thu mình, Hiếu sớm ý thức rằng học tập là cách duy nhất để bước ra khỏi giới hạn.

Trước đây, ở vùng quê tỉnh lẻ, việc một trẻ khuyết tật được đến trường là điều không dễ dàng. Gia đình lo sợ con gái không đủ sức theo học, không an toàn khi di chuyển thế nhưng Hiếu kiên quyết xin bố mẹ cho đến lớp. "Tôi đã hứa với bố mẹ sẽ cố gắng hết sức để không trở thành gánh nặng cho thầy cô, bạn bè", Hiếu nhớ lại. Cuối cùng, năm bảy tuổi, cô bé mới được cắp sách đến trường, muộn hơn bạn bè một năm.

Nữ giám đốc 9X Lưu Thị Hiếu

Ngày đầu tiên đi học, ngay cả cô giáo chủ nhiệm cũng băn khoăn liệu Hiếu có theo kịp chương trình hay không, khi việc di chuyển, viết bài đều chậm hơn các bạn nhưng Hiếu đã chứng minh bằng nỗ lực bền bỉ: Luôn chăm chỉ, chịu khó rèn chữ, học bài. Suốt 12 năm học phổ thông, Hiếu liên tục đạt danh hiệu học sinh tiên tiến, học sinh giỏi, trở thành tấm gương nghị lực cho bạn bè cùng lớp.

Năm 2009, Hiếu thi đỗ Trường Đại học Hà Nội, ngành Ngôn ngữ Đức. "Đó là cột mốc tôi không bao giờ quên. Việc trở thành sinh viên đại học giống như một cánh cửa mở ra, giúp tôi tin rằng mình có thể làm được nhiều điều hơn", cô chia sẻ.

Cuộc sống sinh viên với Hiếu là chuỗi ngày vừa học, vừa tự lập, vừa vượt qua trở ngại thể chất. Bạn bè, thầy cô trở thành chỗ dựa tinh thần lớn để cô gái 9X có thể hoàn thành các kỳ thi, bài thuyết trình, những buổi thực hành ngoại ngữ. Năm 2013, Hiếu tốt nghiệp đại học, cầm trên tay tấm bằng mà nhiều người từng nghi ngại cô khó đạt được.

Hiếu vinh dự nhận học bổng Duskin (Nhật Bản) dành cho các lãnh đạo khuyết tật châu Á – Thái Bình Dương

Kết nối cộng đồng, lan tỏa cảm hứng

Không dừng lại ở đó, Hiếu chọn con đường công tác xã hội. Cô làm việc tại các tổ chức phi chính phủ, sau đó là Liên Hợp Quốc tại Việt Nam với vai trò chuyên viên hòa nhập người khuyết tật. Những năm tháng ấy giúp Hiếu nhận ra: "Người khuyết tật không cần sự thương hại, chúng tôi cần cơ hội để học tập, làm việc, sáng tạo và khẳng định giá trị của chính mình".

Năm 2022, Hiếu cùng cộng sự thành lập Chạm Vào Xanh, doanh nghiệp xã hội do chính người khuyết tật điều hành. Đây là nơi ưu tiên tạo việc làm cho người sống với bại não (CP) và người khuyết tật nói chung. Đến nay, Chạm Vào Xanh đã tạo việc làm cho hơn 20 thợ thủ công đan móc và họa sĩ, giúp họ có thu nhập ổn định và cơ hội hòa nhập cộng đồng.

Không chỉ tạo sinh kế, Chạm Vào Xanh còn là không gian sáng tạo. Các sản phẩm thủ công, tranh vẽ được giới thiệu qua những triển lãm nghệ thuật thường niên Lela, thu hút hàng trăm lượt khách tham dự. "Mỗi sản phẩm ở đây đều chứa đựng câu chuyện, nghị lực và khát vọng sống đẹp của người thợ làm ra nó", Hiếu tự hào.

Cô gái 9X tham gia nhiều hoạt động hoà nhập, chia sẻ kinh nghiệm, truyền cảm hứng

Với vai trò Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ Người trưởng thành sống chung với bại não Việt Nam, Hiếu đã khởi xướng nhiều hoạt động ý nghĩa. Cô tổ chức chương trình dã ngoại tại Ba Vì cho thanh niên CP, giúp họ lần đầu trải nghiệm du lịch độc lập; giao lưu quốc tế về hỗ trợ người khuyết tật sống độc lập, có sự tham gia của đại diện từ Nhật Bản, Campuchia, Pakistan, Nepal...

Sau đó, Hiếu cùng câu lạc bộ tổ chức triển lãm với hơn 200 khách tham dự, nâng cao nhận thức cộng đồng về năng lực sáng tạo của người khuyết tật; gây quỹ thành công 80 triệu đồng để tặng quà Tết cho thành viên câu lạc bộ CP. Tháng 4/2025, Hiếu cùng thành lập Câu lạc bộ Boccia, đưa bộ môn thể thao Paralympic đến gần hơn với cộng đồng người khuyết tật. Cô cũng là diễn giả tại nhiều tọa đàm về hòa nhập, được mời chia sẻ kinh nghiệm, truyền cảm hứng cho giới trẻ.

Trong quá trình nỗ lực của mình, Hiếu vinh dự nhận học bổng Duskin (Nhật Bản) dành cho các lãnh đạo khuyết tật châu Á – Thái Bình Dương. Chuyến đi đã mở rộng tầm nhìn của chị về bình đẳng, hòa nhập, khơi dậy khát vọng xây dựng xã hội nơi ai cũng có thể tỏa sáng theo cách riêng.

Những nỗ lực ấy được cộng đồng ghi nhận: Huy chương tham gia giải chạy "Nâng bước chân em" (2023), Chứng nhận "Trân quý tôn vinh" (2024) của Hội Gia đình trẻ bại não Việt Nam vì có nhiều đóng góp trong xây dựng mạng lưới gia đình, trẻ em và người bại não.

Dù bận rộn và áp lực, Hiếu chưa từng dừng lại. "Có những ngày tôi kiệt sức vì lo toan nhưng cũng có những ngày hạnh phúc đến rơi nước mắt khi thấy một bạn trẻ khuyết tật được gọi tên trên sân khấu với tư cách nghệ sĩ, người lao động chân chính", Hiếu tâm sự.

Với cô gái khuyết tật, hành trình này mới chỉ bắt đầu. "Tôi sẽ tiếp tục học, tiếp tục làm và tiếp tục tin rằng mỗi người đều xứng đáng được sống, được đóng góp và được ghi nhận", cô khẳng định.

Lê Dung