Cần xây dựng nền tảng dữ liệu quốc gia về tình trạng khẩn cấp

Chiều 27/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội nghe Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội Lê Tấn Tới trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Tình trạng khẩn cấp và thảo luận về một số nội dung còn ý kiến khác nhau.

Đảm bảo linh hoạt, minh bạch, thống nhất trong chỉ huy, điều hành

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội Lê Tấn Tới cho biết, ngày 22/10, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã có Báo cáo đầy đủ giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Tình trạng khẩn cấp (TTKC) 35 trang với 35 nhóm nội dung gửi các đại biểu. Dự thảo Luật đã được tiếp thu, chỉnh lý gồm 6 Chương và 36 Điều.

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới trình bày tóm tắt Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Tình trạng khẩn cấp

Theo đó, một số ý kiến của đại biểu Quốc hội đề nghị rà soát để quy định các biện pháp áp dụng trong TTKC bao quát, phù hợp, có tính đặc thù, kế thừa các biện pháp đã được quy định trong các luật chuyên ngành; bổ sung quy định về phân cấp, phân quyền, biện pháp, chính sách phù hợp với tình hình, đặc điểm của địa phương và địa bàn trong TTKC.

Trên cơ sở ý kiến đại biểu, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo nghiên cứu, chỉnh lý Chương III quy định các biện pháp áp dụng tương ứng với 3 loại TTKC gồm: TTKC khi có thảm họa; TTKC về an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội; TTKC về quốc phòng.

Đồng thời bổ sung 1 điều (Điều 12) quy định về nguyên tắc, thẩm quyền áp dụng biện pháp trong TTKC và rà soát chỉnh lý các quy định về cứu trợ, hỗ trợ và chính sách hỗ trợ; về đào tạo, huấn luyện, diễn tập về TTKC; về chế độ, chính sách đối với tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động trong TTKC.

Thảo luận tại Hội trường, đại biểu Quốc hội Tạ Đình Thi (Đoàn ĐBQH TP Hà Nội) đánh giá việc phân công, phân cấp, phân quyền và phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, tổ chức, lực lượng được quy định tại khoản 4, Điều 3 của dự thảo luật là nền tảng quan trọng nhằm tránh tình trạng chồng chéo, thiếu đồng bộ khi xảy ra sự cố.

Đại biểu Tạ Đình Thi (Đoàn ĐBQH TP Hà Nội) phát biểu

Ông cho biết, tại Điều 24 của dự thảo luật quy định: Chính phủ chỉ đạo tổ chức thi hành nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và lệnh của Chủ tịch nước về tình trạng khẩn cấp.

Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự các cấp chỉ đạo, chỉ huy hoạt động trong tình trạng khẩn cấp về thảm họa; Ban Chỉ huy bảo vệ an ninh quốc gia tổ chức, điều hành hoạt động trong tình trạng khẩn cấp về an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội; Ban Chỉ huy tình trạng khẩn cấp về quốc phòng tổ chức chỉ huy, điều hành hoạt động trong tình trạng khẩn cấp về quốc phòng.

Bên cạnh đó, Điều 12 cũng quy định Thủ tướng Chính phủ có thẩm quyền quyết định áp dụng các biện pháp trong tình trạng khẩn cấp, ủy quyền cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong trường hợp cần thiết.

Đại biểu Tạ Đình Thi nhấn mạnh, những quy định này thể hiện sự linh hoạt nhưng vẫn bảo đảm tính thống nhất, minh bạch trong công tác chỉ huy, điều hành.

Tuy nhiên, việc quản lý và ứng phó với tình trạng khẩn cấp đối với các sự cố thảm họa, thiên tai còn được quy định trong nhiều luật chuyên ngành như: Luật Hóa chất, Luật Điện lực, Luật Năng lượng nguyên tử, Luật Bảo vệ môi trường và Luật Phòng thủ dân sự.

Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung một khoản tại Điều 3, giao Chính phủ quy định quy chế phối hợp liên ngành liên cấp trong quản lý và ứng phó tình trạng khẩn cấp theo quy định của luật này và pháp luật chuyên ngành, để bảo đảm hiệu quả cơ chế phối hợp, tính khả thi trong tổ chức thực hiện.

Quang cảnh phiên họp

Ngoài ra, đại biểu Tạ Đình Thi cũng góp ý: “Cần nghiên cứu bổ sung các quy định về xây dựng nền tảng dữ liệu quốc gia về tình trạng khẩn cấp, bảo đảm kết nối, liên thông từ Trung ương đến địa phương, tích hợp hệ thống cảnh báo sớm, theo dõi, dự báo và điều phối nguồn lực.

Đồng thời, cần đầu tư hệ thống thông tin liên lạc khẩn cấp có khả năng hoạt động trong điều kiện hạ tầng bị ảnh hưởng, và tăng cường đào tạo, diễn tập ứng phó trực tuyến để nâng cao năng lực cho lực lượng nòng cốt và cộng đồng”.

Quy định rõ chính sách cho tổ chức, cá nhân tham gia ứng phó trong tình trạng khẩn cấp

Quan tâm tới chính sách đối với các tổ chức, cá nhân tham gia ứng phó trong tình trạng khẩn cấp, đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp) đề nghị có quy định cụ thể, rõ ràng để những người tham gia hoạt động ứng phó trong tình trạng khẩn cấp đều được xem xét, công nhận và hưởng chế độ tương xứng.

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH Đồng Tháp) phát biểu thảo luận

Đồng thời, đại biểu này cũng đề nghị làm rõ quy định về việc tạm đình chỉ chức vụ người đứng đầu cơ quan, tổ chức, chính quyền địa phương không thực hiện hoặc thực hiện không đúng chức trách trong thời gian công bố tình trạng khẩn cấp.

Theo đại biểu, quy định hiện nay chỉ nêu chung, chưa rõ trong trường hợp cụ thể thì ai có thẩm quyền đình chỉ. Nếu tình huống xảy ra mà không có hướng dẫn cụ thể thì rất khó xử lý. Đại biểu Phạm Văn Hòa đề nghị cần quy định rõ cách thức đình chỉ chức vụ đối với những trường hợp không thực hiện đúng quy định trong tình trạng khẩn cấp.

Thái Sơn