Đà Nẵng trải “thảm đỏ” hút vốn FDI vào Khu thương mại tự do

Phối cảnh Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu chức năng thương mại dịch vụ thuộc vị trí số 5, thuộc Khu thương mại tự do Đà Nẵng

Theo đó, Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội về việc thành lập, hoạt động, quản lý và cơ chế, chính sách đặc thù áp dụng cho Trung tâm tài chính quốc tế tại Đà Nẵng; Nghị quyết số 136/2024/QH15 của Quốc hội về tổ chức chính quyền đô thị và thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, cho phép Đà Nẵng thí điểm triển khai mô hình Khu thương mại tự do.

Trong những năm qua, TP Đà Nẵng đã tập trung quy hoạch, đầu tư và hoàn thiện kết cấu hạ tầng logistics với nhiều dự án quy mô lớn như: Cảng Tiên Sa, cảng Liên Chiểu, cảng Kỳ Hà, sân bay quốc tế Đà Nẵng, sân bay Chu Lai cùng hệ thống đường cao tốc, đường sắt, các khu, cụm công nghiệp và trung tâm logistics gắn kết liên vùng.

Đặc biệt, dự án đầu tư xây dựng Bến cảng Liên Chiểu đang được triển khai sẽ là cảng cửa ngõ quốc tế, có khả năng đón tàu trọng tải lớn, đáp ứng nhu cầu xuất nhập khẩu ngày càng tăng của khu vực và cả nước.

Khu thương mại tự do Đà Nẵng gắn với Bến cảng Liên Chiểu

Cùng với đó, việc kết nối và phát huy hiệu quả hệ thống cảng Chu Lai - Liên Chiểu - Tiên Sa - Kỳ Hà - Dung Quất hình thành cụm cảng tổng hợp miền Trung, tạo hành lang vận tải liên hoàn đường biển, đường bộ, đường sắt, hàng không.

Song song với phát triển hạ tầng, Đà Nẵng đang chú trọng phát triển nguồn nhân lực, chuyển đổi số, cải cách hành chính và xây dựng hệ sinh thái logistics thông minh.

Dự báo lượng hàng hóa qua cảng Liên Chiểu, theo kịch bản cao đến năm 2050, Đà Nẵng sẽ tiếp nhận được 100 triệu tấn hàng hóa trên 1 năm. Đồng thời, bến cảng Liên Chiểu sẽ là cảng cửa ngõ quốc tế, thu hút các hãng vận tải, logistics lớn trên thế giới sẽ đầu tư vào đây.

Đối với kết nối cảng Liên Chiểu với Khu thương mại tự do, TP Đà Nẵng đã và đang tập trung triển khai 9 tuyến đường giao thông đường bộ kết nối. Một tuyến sẽ hoàn thành vào cuối năm 2025, còn một tuyến sẽ khởi công vào cuối năm 2025.

Để thu hút nhà đầu tư, TP Đà Nẵng đã công bố loạt ưu đãi chưa từng có nhằm tạo “sân chơi đủ hấp dẫn” để thu hút các tập đoàn logistics, công nghệ số, công nghiệp phụ trợ và nhà đầu tư hạ tầng quy mô lớn…

TP Đà Nẵng đã công bố loạt ưu đãi chưa từng có nhằm tạo “sân chơi đủ hấp dẫn” để thu hút các tập đoàn logistics, công nghệ số, công nghiệp phụ trợ (Ảnh: Đ.Minh)

Bà Đỗ Thị Quỳnh Trâm, Phó Giám đốc Sở Công thương TP Đà Nẵng cho biết, Khu thương mại tự do Đà Nẵng có chức năng là khu sản xuất, logistics, thương mại, dịch vụ, công nghiệp số, đổi mới sáng tạo. Các khu chức năng gắn với cảng biển, sân bay quốc tế, trung tâm tài chính và các khu kinh tế, khu công nghiệp.

Do đó, doanh nghiệp nước ngoài vào hoạt động trong Khu thương mại tự do không cần có giấy phép đầu tư và dự án đầu tư để đăng ký thành lập. Toàn bộ các doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 4 năm đầu tiên, giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo, hưởng thuế suất ưu tiên 10% trong 15 năm; chuyên gia AI và bán dẫn được miễn thuế 5 năm, đồng thời miễn thuế GTGT và thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ khu vực không có rào chắn và xe ô tô 24 chỗ).

Nhà đầu tư hạ tầng được thuê đất tối đa 70 năm, được miễn tiền thuê đất 3 năm trong giai đoạn xây dựng và 11 năm kể từ khi dự án đi vào hoạt động. Thành phố cũng xem xét hỗ trợ đầu tư hạ tầng trong và ngoài khu tùy vào khả năng ngân sách và tính hợp lý của quy hoạch tổng thể, hỗ trợ chi phí phát triển các dự án khởi nghiệp sáng tạo theo tiêu chí do HĐND thành phố quy định.

Đà Nẵng kết nối và phát huy hiệu quả hệ thống cảng Chu Lai - Liên Chiểu - Tiên Sa - Kỳ Hà - Dung Quất hình thành cụm cảng tổng hợp miền Trung (Ảnh: Đ.Minh)

Ngoài ra, chi phí cho hoạt động R&D của nhà đầu tư hạ tầng được tính vào chi phí được trừ khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp; hàng hóa, dịch vụ mua bán trong các khu chức năng thuộc Khu TMTD hoặc giữa nội địa - nước ngoài với Khu TMTD, chính sách thuế được áp dụng tương tự khu phi thuế quan trong khu kinh tế...

Chia sẻ về giải pháp để Đà Nẵng phát huy lợi thế logistics, ông Phạm Anh Tuấn, Tổng Giám đốc Công ty CP Tư vấn Thiết kế Cảng - Kỹ thuật biển (Portcoast) cho rằng, thành phố cần cộng hưởng của 4 thành phần tạo nên lợi thế đột phá: Cảng Liên Chiểu là cảng trung chuyển quốc tế, Khu thương mại tự do Đà Nẵng cung cấp các cơ chế ưu đãi, thúc đẩy giao thương, tạo nguồn hàng lớn, sân bay quốc tế và trung tâm tài chính quốc tế.

Trong đó, trung tâm tài chính có vai trò cực kỳ quan trọng, kết hợp dòng hàng (từ cảng, khu thương mại tự do, khu công nghệ cao) và dòng tiền tạo nguồn phát triển bền vững. Đặc biệt, Đà Nẵng đi đầu về chuyển đổi số, sẵn sàng ứng dụng công nghệ, đây là lợi thế cạnh tranh lớn đối với các địa phương khác khi triển khai các hạ tầng xanh và số.

Theo Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang, thành phố đã triển khai xây dựng Khu Thương mại tự do - mô hình đầu tiên tại Việt Nam, kỳ vọng sẽ là cực tăng trưởng mới, hội tụ các tập đoàn logistics quốc tế, trung tâm phân phối hàng hóa, thương mại điện tử xuyên biên giới, tài chính, bảo hiểm và dịch vụ giá trị gia tăng.

Đây là mô hình đột phá, hướng tới tự do hóa thương mại, hội nhập sâu rộng, góp phần nâng cao vị thế Đà Nẵng trên bản đồ logistics khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.

Chính quyền TP Đà Nẵng xác định phát triển logistics không chỉ là yêu cầu về kinh tế mà còn là bước đi tất yếu để góp phần xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và hội nhập sâu rộng. Tiếp tục phát huy vai trò là trung tâm logistics, thương mại, đổi mới sáng tạo của khu vực miền Trung - Tây Nguyên.

Đoàn Minh