Hàng tiêu dùng Thái Lan được ưa chuộng tại Việt Nam: Doanh nghiệp trong nước gặp khó, hàng giả lộng hành

(TTTĐ) Những năm gần đây, quan hệ thương mại giữa Việt Nam và Thái Lan phát triển nhanh chóng. Thái Lan trở thành nhà xuất khẩu hàng đầu trong các quốc gia ASEAN vào Việt Nam. Với chiến lược kinh doanh hợp lý, hàng Thái được đông đảo người tiêu dùng Việt Nam ưa chuộng. Điều này không chỉ ảnh hưởng lớn đến các doanh nghiệp sản xuất trong nước mà còn tạo cơ hội cho hàng giả, hàng gian lận thương mại… làm loạn thị trường.

Bài 1: Hàng Thái “ép sân”, hàng Việt lép vế

Sản phẩm may mặc, trái cây và những sản phẩm chế biết từ trái cây là thế mạnh của Việt Nam nhưng hiện đang bị hàng Thái Lan “ép sân”. Đồ dùng gia dụng do Thái Lan sản xuất đã có mặt tại gần 9.000 chợ trên cả nước, đặc biệt hàng điện tử, điện lạnh chiếm đến 70% thị phần. Điều này hiện rõ nhiều nguy mất thị phần bán lẻ của các nhà sản xuất và phân phối bán lẻ Việt Nam ở ngay trên “sân nhà”.

“Cơn bão” hàng Thái Lan

Thống kê mới nhất của Bộ Công thương cho thấy, trong số các mặt hàng nhập khẩu tiêu thụ tại thị trường trong nước (tính về số lượng), hàng xuất xứ từ Thái Lan đang đứng thứ hai, sau hàng Trung Quốc. Đáng chú ý, dù Việt Nam có thế mạnh về sản xuất trái cây nhưng hiện tại, hoa quả có xuất xứ từ Thái Lan hiện đã chiếm khoảng 40% thị phần.

Hàng Thái Lan đang “thách thức” hàng Việt

Vậy nên, không cần phải đến cửa hàng chuyên bán hàng Thái Lan hay phải đợi đến các kì hội chợ, người tiêu dùng Việt vẫn có thể dễ dàng mua sắm hàng Thái tại hầu hết các kênh phân phối trên thị trường, từ siêu thị, cửa hàng trực tuyến đến các chợ lớn nhỏ. Với sự đa dạng về chủng loại và mẫu mã từ đồ gia dụng, thời trang, mĩ phẩm, hàng điện tử hay thực phẩm đã qua chế biến… hàng Thái nhanh chóng chiếm được niềm tin của người tiêu dùng Việt.

Anh Nguyễn Quang Hưng, chủ một đại lí kinh doanh đồ gia dụng Thái Lan trên phố Tây Sơn (Hà Nội) cho hay: “Tôi bắt đầu kinh doanh đồ gia dụng Thái Lan từ năm 2013. Tuy nhiên, trước đó, mỗi khi đi du lịch Thái Lan tôi hay mua một ít hàng hóa về nước làm quà cho anh em, bạn bè và dùng dân. Mọi người dùng tấm tắc khen, tôi đánh liều sang Thái Lan mua một lượng hàng lớn về thử bán, không ngờ thành công. Kể từ đó tôi nhận làm đại lí kinh doanh đồ gia dụng Thái Lan tại Việt Nam”.

Không chỉ các mặt hàng gia dụng mà ngay mặt hàng may mặc, Việt Nam được xem là một trong những thế mạnh về xuất khẩu nhưng cũng bị hàng Thái “tấn công”. Ngoài ưu thế về giá thành, chính sách ưu đãi của Thái Lan luôn kích cầu người tiêu dùng “Đối với các đại lí kinh doanh hàng Thái Lan, nếu nhập sản phẩm về mà không bán được thì họ sẽ cho đổi sang các sản phẩm khác bán chạy hơn. Điều này giúp các đại lí không bị tồn hàng, động vốn. Ngoài ra, phía Thái Lan còn có chính sách trích phần trăm triết khấu 15% cho các đại lí để phát triển thị trường. Điều quan trọng nữa là, làm ăn với doanh nghiệp Thái rất yên tâm vì họ luôn giữ chữ tín. Vì thế, tôi chọn hàng Thái Lan để kinh doanh. Tôi bán hàng rất chạy” – chị Nguyễn Thị Hường ở Mỹ Đình I (Nam Từ Liêm – Hà Nội) cho biết.

Mối nguy cho hàng Việt

Độ phủ của hàng Thái đang thực sự là nỗi lo cho doanh nghiệp Việt. Chuyên gia kinh tế cho rằng, với 95% chủng loại hàng hóa có mức thuế xuất khẩu hấp dẫn 0% và sự lưu thông dễ dàng giữa hai nước, nhờ quy định miễn thị thực được áp dụng 15 năm qua nên nhân hai nước có thể dễ dàng gặp nhau trao đổi, hợp tác phân phối. Điều này khiến hàng hóa Thái Lan dễ vào Việt Nam.

Bên cạnh đó, chính phủ Thái Lan luôn thực hiện các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các đợt xúc tiến thương mại, đưa hàng ra nước ngoài. Việc Bộ Thương mại Thái Lan liên tục tổ chức Triển lãm hàng Thái Lan trong 12 năm qua tại Việt Nam là minh chứng rõ nét về hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp nước này tiêu thụ hàng hóa tại Việt Nam.

Mặt khác, yếu tố khiến hàng Thái Lan được người tiêu dùng Việt Nam ưa thích là bởi giá chỉ cao hơn các sản phẩm Việt từ 10 - 20% và rẻ bằng nửa so với hàng hóa xuất xứ từ châu Âu nhưng chất lượng lại không thua kém. Trong khi đó, sản phẩm do các doanh nghiệp trong nước sản xuất chậm đổi mới mẫu mã, chất lượng ở mức trung bình nên chỉ phù hợp với người tiêu dùng thu nhập thấp, còn hàng Thái Lan đáp ứng được cho mọi đối tượng thu nhập từ thấp đến cao. Trong khi đó, các doanh nghiệp trong nước chưa thực sự chú trọng hoạt động phân phối, tiếp thị, xây dựng hệ thống bán lẻ cũng như cơ chế ưu đãi, khuyến khích dài hạn cho nhà phân phối cũng đã tạo điều kiện cho doanh nghiệp Thái Lan thâm nhập thị trường.

Việc hàng hóa Thái Lan hay Singapore, Malaysia vào Việt Nam là chuyện rất bình thường. Nó là một phần của xu hướng toàn cầu hóa, lan tỏa của các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam tham gia, ký kết. Tuy nhiên, dưới góc độ là chuyên gia dự báo, TS Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Quản lí kinh tế Trung ương cho biết: “Độ phủ của hàng Thái đang dấy lên nhiều lo ngại cho hàng Việt và doanh nghiệp Việt. Dù trong sân chơi hội nhập, chúng ta phải chấp nhận và tìm hướng đi nhưng nếu cứ để hàng Thái tiếp tục lấn át, doanh nghiệp Việt sẽ không thể nói được chuyện hướng ra xuất khẩu được nữa”.

Bà Đinh Thị Mỹ Loan, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam cũng đưa ra cảnh báo rằng: “Chẳng bao lâu nữa, hàng Thái Lan sẽ nhanh chóng thay thế hàng nội địa, nếu các doanh nghiệp Việt Nam không đẩy mạnh việc nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng hệ thống phân phối…”.

Cuộc tấn công ồ ạt của hàng hóa và các hệ thống bán lẻ Thái Lan lại một lần nữa đặt doanh nghiệp Việt trước bài toán cạnh tranh sống còn ngay trên sân nhà. Nhất là tới đây, hàng hóa Thái Lan vào Việt Nam sẽ có mức thuế suất bằng 0%. Thiết nghĩ, ngay từ bây giờ doanh nghiệp bán lẻ trong nước cần liên kết lại, xây dựng chiến lược, đổi mới để bài bản hơn, nâng cao văn hóa phục để cạnh tranh với các doanh nghiệp ngoại. Bởi lẽ, hội nhập buộc chấp nhận cạnh tranh và hợp tác. Tuy nhiên, muốn hội nhập thành công, các doanh nghiệp bán lẻ phải chủ động “nâng chất” để hưởng lợi từ hội nhập".

(còn nữa)

Nam Trang