Khởi nghiệp từ sáng tạo: Mặt nạ định vị chính xác đầu bệnh nhân ung thư

Theo các bác sĩ, u não là khối u nằm ở trung tâm não bộ, chỉ huy mọi hoạt động của con người. Vì vậy khối u não sẽ gây ra các dấu hiệu như rối loạn hoạt động của tay, chân, cơ thể, dây thần kinh (rối loạn nhìn, ngủ, nghe, vị giác, cảm giác).

Bệnh lý này cũng gây rối loạn thần kinh cao cấp như thay đổi tính tình, hành vi, rối loạn nhận thức, trí nhớ. Khối u vùng não sẽ chi phối hoạt động và chức năng vùng não đó.

Tại Việt Nam, chưa không có số liệu chính thức chẩn đoán khối u não và tỉ lệ người mắc bệnh u não mỗi năm. Tuy nhiên, chỉ tính riêng Bệnh viện Việt Đức mỗi năm nhận khám và điều trị 2.500 người bệnh u não.

Ở trẻ em, u não là nguyên nhân tử vong cao nhất trong số các ung thư trẻ em. U não chiếm 1/4 số bệnh nhân do ung thư dưới 19 tuổi.

U não cũng là nguyên nhân tử vong đứng hàng thứ 2 trong số các bệnh ung thư ở lứa tuổi từ 20 -39. U não di căn chiếm 30-50% các loại u não và đây cũng là loại u não hay gặp nhất.

Mặc dù có hơn 100 loại u não nhưng 4 nhóm u não hay gặp nhất là u di căn não, u tế bào thần kinh đệm, u màng não và u tuyến yên. Có loại u não phát triển rất chậm, mỗi năm to hơn 2-3 mm. Đối với loại u não phát triển chậm, bệnh nhân thích nghi dần với sự tăng kích thước và thể tích khối u nên dấu hiệu rất mờ nhạt.

Nhiều người được chẩn đoán khối u não sau khi khối u rất to (đường kính 8-10 cm) và khối u đã phát triển 5-10 năm.

U não có thể điều trị được. Nhiều loại u não được điều trị sớm, kịp thời, đúng phác đồ, bệnh nhân có thể sống, lao động và làm việc bình thường. Tuỳ từng trường hợp cụ thể, bác sĩ sẽ chỉ định bệnh nhân nhân điều trị u não bằng phẫu thuật, xạ trị, hóa trị hoặc phải kết hợp nhiều phương pháp.

Xạ trị là phương pháp điều trị sử dụng chùm tia bức xạ có năng lượng cao chiếu tập trung vào tế bào ung thư để tiêu diệt tế bào ung thư hoặc làm dừng quá trình phân chia của tế bào ung thư.

Theo các nhà chuyên môn, khi bệnh nhân xạ trị vùng đầu cổ, bệnh nhân phải nằm cố định một tư thế, không được thay đổi vị trí, dù nhỏ.Tư thế này phải đúng ngay khi nằm từ bàn mô phỏng đến bàn xạ trị đều phải chính xác đúng y như vậy.

Do vùng đầu cổ hay thay đổi (nghiên qua trái, qua phải, gật xuống, ngước lên….) nên bắt buộc phải dùng mặt nạ để bệnh nhân được cố định, bất động bệnh nhân ở một tư thế chuẩn nhất.

Mặt nạ xạ trị được làm từ một tấm vật liệu chuyên biệt như một tấm lưới màu sáng (trắng, vàng chanh,….), có giá rất đắt, hơn 2 triệu đồng, tùy theo thương hiệu và nhà sản xuất.

Tấm lưới này sẽ được nhúng xuống nước nóng, làm mềm, rồi vớt lên để tạo mặt cho bệnh nhân. Đặc biệt, mỗi bệnh nhân được tạo một mặt nạ riêng biệt để sử dụng cho suốt quá trình xạ trị và hoàn toàn không sử dụng lại cho bất cứ bệnh nhân nào khác.

Tại Việt Nam, do điều kiện kinh tế còn hạn chế nên có nơi đã tái sử dụng mặt nạ trong quá trình xạ trị và dùng nhiều lần, trên nhiều bệnh nhân. Việc này rất khó để đảm bảo an toàn về mặt kỹ thuật trong xạ trị.

Bên cạnh đó, mặt nạ chỉ được nhúng xuống bồn nước nóng khoảng 60 -700 độ C cũng không thể diệt hết được các loại vi khuẩn, vi trùng của bệnh nhân đã xạ trị trước đó. Do đó, nguy cơ lây truyền các bệnh truyền nhiễm cho qua bệnh nhân sau là hoàn toàn có thể xảy ra.

Trước thực trạng này, nhóm nghiên cứu thuộc bộ môn Polymer, khoa công nghệ vật liệu, Đại học Bách khoa TP.HCM, do PGS.TS.Huỳnh Đại Phú chủ trì đã nghiên cứu chế tạo thành công mặt mạ định vị trong xạ trị ung thư, chi phí rẻ hơn rất nhiều so với giá thị trường trong nước.

KS.Trần Hữu Như, thành viên nhóm nghiên cứu cho biết, sản phẩm này do Việt Nam chế tạo hoàn toàn nên giá thành rất rẻ, tuy nhiên, chất lượng của nó không thua gì sản phẩm nước ngoài. Việc sử dụng cũng rất đơn giản.

Sản phẩm bao gồm tấm nhựa có khung cố định bên ngoài. Tấm nhựa có nhiệm vụ định vị chính xác đầu bệnh nhân trên máy xạ trị, khung bên ngoài được gắn chặt vào máy bằng vít. Vì vậy, khi điều trị, vị trí bệnh nhân không thay đổi, đảm bảo kỹ thuật.

Khi sử dụng, tấm nhựa được nhúng vào nước có nhiệt độ 650 độ C trong vòng 4 phút, sau khi nhựa mềm, đưa vào mặt bệnh nhân để nhựa sao chép chính xác khuôn mặt (nhờ vậy mới định vị chính xác vị trí trên máy xạ trị). Sau 5 phút, mặt nạ cứng lại. Khi điều trị, tấm nhựa được đặt vào mặt bệnh nhân, khung bênh ngoài cố định vào máy, nhờ vậy vị trí của bệnh nhân luôn chính xác, cố định qua nhiều lần điều trị.

KS.Trần Hữu Như cho biết, đây là sản phẩm nghiên cứu đã hoàn chỉnh, có thể sử dụng ngay, nhóm nghiên cứu rất muốn thương mại hóa sản phẩm này, họ sẵn sàng hợp tác với các doanh nghiệp để vừa giảm giá thành điều trị cho bệnh nhân ung thư, vừa đưa được sản phẩm khoa học công nghệ của Việt Nam ra thị trường.

Phương Thu