Lao động cần trang bị nhiều kỹ năng, trình độ trong bối cảnh thu hút nguồn vốn FDI

Lao động Việt Nam sẽ cần trang bị nhiều kỹ năng và trình độ cao hơn nữa để phù hợp với xu thế thu hút nguồn vốn FDI

Bài liên quan

Đổi mới đào tạo nghề, nâng cao hình ảnh người lao động Việt Nam ở nước ngoài

Cơ hội cho lao động Việt Nam tại thị trường Đức

Nâng cao chất lượng hoạt động của Công đoàn cơ sở

Nâng cao năng suất, chất lượng của lực lượng lao động có vai trò sống còn

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Giảm thời gian làm việc thì tăng trưởng kinh tế sẽ giảm

Đó là đánh giá của Bộ trưởng Lao động - Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung đưa tại bài Tham luận gửi Hội thảo khoa học “Nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư FDI và vai trò của Kiểm toán Nhà nước” diễn ra sáng nay (9/6) tại Hà Nội.

Cải thiện, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Kể từ khi mở cửa nền kinh tế đến nay, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam đã tăng mạnh theo từng năm, đặc biệt, từ khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) và ký kết hàng loạt hiệp định thương mại tự do.

FDI đã là một trong những nhân tố quan trọng của nền kinh tế, bổ sung nguồn vốn quan trọng cho đầu tư phát triển, đóng góp vào tăng trưởng GDP và thu ngân sách nhà nước; Ghi dấu ấn đậm nét trong xuất khẩu, tạo ra năng lực sản xuất mới, nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam. Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay, dòng vốn đầu tư nước ngoài đã có tác động không nhỏ tới sự phát triển của thị trường và năng suất cũng như thu nhập của người lao động Việt Nam.

Dẫn chứng của Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cho thấy, số lượng công việc trực tiếp và gián tiếp đã được gia tăng đáng kể. Số lượng lao động làm việc trong doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã tăng từ 330 nghìn năm 1995 lên khoảng 6,1 triệu lao động vào năm 2019. Tốc độ tăng lao động của khu vực này, bình quân 7,72%/năm giai đoạn 2005 - 2017, cao hơn nhiều tăng trưởng lao động toàn nền kinh tế và các thành phần kinh tế khác.

Hiện nay, nguồn vốn FDI có tác động không nhỏ tới sự phát triển của thị trường, năng suất cũng như thu nhập của người lao động Việt Nam

Sự chuyển dịch cơ cấu lao động từ các ngành sử dụng lao động tay nghề thấp sang các ngành sử dụng nhiều lao động chất lượng cao hơn được đẩy mạnh.

Cụ thể, trong thời kỳ đầu thu hút vốn đầu tư nước ngoài, lao động thường tập trung vào một số ngành sản xuất thâm dụng lao động như dệt may, da giày. Tuy nhiên hiện nay, tỷ trọng lao động trong một số ngành sản xuất áp dụng công nghệ cao đang gia tăng nhanh chóng. Tỷ trọng lao động trong ngành điện tử và sản phẩm điện tử đã tăng từ 8,03% năm 2012 lên 15,7% năm 2017.

Năng suất lao động có sự chuyển biến tích cực nhờ nguồn vốn của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài. Theo giá hiện hành, năng suất lao động của doanh nghiệp FDI năm 2017 đạt 330,8 triệu đồng/lao động, cao gấp 3,5 lần năng suất lao động chung của cả nước, cao hơn của toàn bộ khu vực doanh nghiệp nói chung và của doanh nghiệp ngoài Nhà nước nói riêng.

Thông qua hệ thống đào tạo nội bộ ở trong nước và nước ngoài, cùng với sự liên kết với cơ sở đào tạo bên ngoài, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài cũng đã đóng góp quan trọng vào nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của Việt Nam.

Thay đổi cấu trúc lao động từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ

Trước những diễn biến của thị trường lao động trong những năm vừa qua, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung đánh giá, trong tương lai gần, cấu trúc lao động đã, đang và sẽ tiếp tục dịch chuyển từ khu vực nông nghiệp sang các ngành công nghiệp và dịch vụ; Từ các lĩnh vực thâm dụng lao động sang các ngành ứng dụng công nghệ.

Theo Bộ trưởng Đào Ngọc Dung, việc làm sử dụng lao động phổ thông, ít kỹ năng sẽ giảm dần, thay vào đó là việc làm yêu cầu lao động có trình độ cao hơn và nhiều kỹ năng hơn. Người lao động, nhất là những lao động đã có tuổi, chưa qua đào tạo, ít kỹ năng, tay nghề yếu, chắc chắn sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc đào tạo và đào tạo lại để thích ứng với các ngành nghề mới.

Vì vậy, nếu không có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, một phần lớn người lao động ở Việt Nam có thể đứng trước nguy cơ mất việc, thất nghiệp và bị bỏ rơi trong xu thế dịch chuyển hiện nay.

Trong bối cảnh mới, người lao động Việt Nam có thể đứng trước nguy cơ mất việc, thất nghiệp nếu không có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về kỹ năng, trình độ

Đề xuất một vài ý kiến trong việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao kĩ năng, trình độ cho lực lượng lao động trong nước, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung cho biết: Trước tiên, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, trao đổi với các tập đoàn lớn quốc tế, chủ động đàm phán các hiệp định thương mại tự do song phương và đa phương.

Cùng với đó, phải hoàn thiện các cơ chế song phương và đa phương về thu hút đầu tư, sở hữu trí tuệ, ngân hàng, tài chính để các nước tạo điều kiện cho doanh nghiệp vào Việt Nam qua các cơ chế chính sách, cơ chế hỗ trợ tài chính của họ.

Đồng thời, Bộ trưởng cũng cho biết, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội sẽ chủ động phát triển hệ thống thông tin thị trường lao động, chủ động phân tích, dự báo xu hướng chuyển dịch trong lao động - việc làm, nhu cầu lao động trong nước và quốc tế để thường xuyên báo cáo, tham mưu cho Chính phủ.

Bộ sẽ khảo sát, đánh giá sát sao hơn nữa thị trường lao động ở các địa phương trọng điểm, có các phương án chuẩn bị sẵn nguồn cung ứng lao động để đón nhận các dự án mới.

Đặc biệt, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội sẽ chủ động phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các Bộ, ban, ngành liên quan đánh giá, xác định nhu cầu kỹ năng cần thiết cho nền kinh tế mới để có những điều chỉnh phù hợp cho hệ thống giáo dục và đào tạo trong nước. Nhất là công tác xây dựng kế hoạch tuyển sinh, đào tạo đáp ứng đúng và đủ nhu cầu các ngành nghề mới.

KHẮC NAM