Mở “đường băng” cho khởi nghiệp nông nghiệp công nghệ cao, thúc đẩy phát triển bền vững

Các chuyên gia tham dự hội thảo kết nối các khu ứng dụng công nghệ cao nông nghiệp để phát triển khởi nghiệp sáng tạo của địa phương thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững

Hội thảo do Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp Công nghệ (NATEC), Trung tâm Hỗ trợ Khởi nghiệp Sáng tạo Quốc gia (NSSC) phối hợp với Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển Bền vững (MSD), Hiệp hội Các doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp (ATEA), Oxfam Việt Nam và các đối tác tổ chức.

Sự kiện quy tụ gần 50 đại biểu là đại diện cơ quan quản lý nhà nước, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, viện nghiên cứu, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, doanh nghiệp, hợp tác xã, startup AgriTech, ngân hàng thương mại và các quỹ đầu tư hoạt động trong lĩnh vực tài chính xanh.

Kết nối hệ sinh thái để tạo đột phá cho nông nghiệp địa phương

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam chịu sức ép lớn từ yêu cầu chuyển đổi xanh, truy xuất nguồn gốc và các tiêu chuẩn ESG ngày càng khắt khe, việc kết nối các khu nông nghiệp công nghệ cao với hệ sinh thái khởi nghiệp và tài chính xanh được xác định là chìa khóa tạo đột phá cho phát triển bền vững ở địa phương.

Bà Trần Vân Anh, Phó Viện trưởng Viện MSD phát biểu khai mạc hội thảo

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá chiến lược hàng đầu, trong đó nông nghiệp thông minh, sản xuất xanh và bền vững giữ vai trò quan trọng. Trên tinh thần đó, hội thảo mở ra không gian trao đổi chuyên sâu về vai trò của các khu ứng dụng công nghệ cao trong hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, đồng thời thúc đẩy liên kết đa bên giữa doanh nghiệp, startup, ngân hàng, quỹ đầu tư và các tổ chức hỗ trợ kỹ thuật.

Phát biểu khai mạc, bà Trần Vân Anh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển Bền vững (MSD) nhấn mạnh vai trò then chốt của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong chiến lược phát triển mới của Việt Nam, đặc biệt đối với nông nghiệp công nghệ cao và nông nghiệp thông minh. Theo bà Vân Anh, nông nghiệp công nghệ cao không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn là cấu phần quan trọng của mô hình tăng trưởng bền vững, đồng thời là “bệ thử” cho start-up và doanh nghiệp địa phương triển khai các giải pháp đổi mới sáng tạo.

MSD cam kết đồng hành cùng các đối tác thông qua mô hình Thúc đẩy hệ sinh thái Đổi mới Sáng tạo Mở Xã hội có trách nhiệm (SOAR) và các sáng kiến ESG, tài chính xanh trong nông nghiệp, nhằm tạo ra các hợp tác cụ thể và tác động bền vững sau hội thảo.

Ông Phạm Tuấn Hiệp, Viện phó Viện Nghiên cứu Chăn nuôi Bò sữa TH - Tập đoàn TH, phát biểu tại hội thảo

Tại hội thảo, các tham luận đến từ ATEA, Rijk Zwaan Việt Nam, Agribank và Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội đã phác họa bức tranh toàn diện về đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp, từ kinh nghiệm quốc tế, thực tiễn triển khai tín dụng xanh đến yêu cầu chuyển đổi bền vững đối với doanh nghiệp nông nghiệp.

Chia sẻ tại hội thảo, ông Phạm Tuấn Hiệp, Viện phó Viện Nghiên cứu Chăn nuôi Bò sữa TH - Tập đoàn TH, cho rằng nông nghiệp công nghệ cao là động lực then chốt thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển bền vững, tạo tác động rõ nét về kinh tế, xã hội và môi trường. Để mô hình này phát triển hiệu quả, cần có khung chính sách dài hạn, ổn định về đất đai, hỗ trợ tích tụ ruộng đất và ưu đãi đầu tư cho công nghệ IoT, AI, tự động hóa cùng hạ tầng dùng chung.

Ông Hiệp đề xuất phát triển các trung tâm R&D theo mô hình hợp tác Nhà nước - Doanh nghiệp - Viện trường, cơ chế sandbox và chia sẻ dữ liệu công, đồng thời nhấn mạnh vai trò của truy xuất nguồn gốc số, mở rộng thị trường xuất khẩu và đầu tư nguồn nhân lực nông nghiệp 4.0. Theo ông, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng quản trị hiện đại, dựa trên dữ liệu chuẩn và chuỗi giá trị hoàn chỉnh, gắn chặt với phát triển địa phương.

TS Tạ Thế Hùng, Trưởng đại diện phía Bắc Công ty TNHH Rijk Zwaan Việt Nam, chia sẻ kinh nghiệm từ Hà Lan

Ở góc độ quốc tế, TS Tạ Thế Hùng, Trưởng đại diện phía Bắc Công ty TNHH Rijk Zwaan Việt Nam, chia sẻ kinh nghiệm từ Hà Lan cho thấy nông nghiệp công nghệ cao là xu hướng tất yếu nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thay đổi nhu cầu tiêu dùng. Ông nhấn mạnh cần ưu tiên “công nghệ phù hợp” thay vì chạy theo công nghệ cao bằng mọi giá, trong đó hiệu quả, khả năng nhân rộng và phù hợp với lợi thế từng vùng sinh thái là yếu tố cốt lõi.

Tài chính xanh - động lực cho nông nghiệp phát thải thấp

Trình bày về tín dụng xanh, TS Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc Trường Đào tạo Cán bộ kiêm Phó Trưởng ban Chỉ đạo ESG Agribank, cho biết tín dụng xanh là đòn bẩy tài chính quan trọng thúc đẩy nông nghiệp bền vững và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam. Agribank đã tiên phong triển khai tín dụng xanh cho nông nghiệp với quy mô ngày càng mở rộng, tập trung vào các mô hình sản xuất thân thiện môi trường, kinh tế tuần hoàn và ứng dụng công nghệ cao.

Tuy nhiên, theo bà Hà, tín dụng xanh vẫn đối mặt nhiều thách thức về khung pháp lý, tiêu chí định lượng và rủi ro dài hạn. Do đó, cần tăng cường phối hợp giữa Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp, đồng thời đẩy mạnh số hóa, hợp tác quốc tế và phát triển thị trường carbon.

TS Bùi Thị Thu Loan, Trưởng khoa Tài chính, Trường Kinh tế - Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội, chia sẻ tại hội thảo

Bổ sung góc nhìn học thuật, TS Bùi Thị Thu Loan, Trưởng khoa Tài chính, Trường Kinh tế - Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội, nhận định hệ thống ngân hàng Việt Nam đã có những bước tiến trong thực hành ESG và tín dụng xanh, song cam kết về môi trường vẫn còn khoảng cách so với chuẩn mực quốc tế. Giai đoạn 2025-2026 được xem là thời điểm then chốt để các ngân hàng chuyển từ cam kết sang thực thi ESG thực chất, tránh “greenwashing” và đóng góp hiệu quả hơn cho mục tiêu phát triển bền vững.

Phiên tọa đàm chuyên sâu với chủ đề “Đổi mới sáng tạo trong khu nông nghiệp công nghệ cao, phát triển kinh tế địa phương” đã ghi nhận nhiều trao đổi thực tiễn từ các chuyên gia, doanh nghiệp và start-up AgriTech trong nước và quốc tế.

Các ý kiến thống nhất rằng đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp không chỉ dành cho doanh nghiệp lớn mà cần mở rộng cho doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã và hộ nông dân. Doanh nghiệp lớn và chính quyền địa phương có thể trở thành khách hàng, đối tác của startup, qua đó thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mang tính mở và bao trùm.

Lễ ký kết thỏa thuận hợp tác về phát triển mô hình nông nghiệp thông minh và ứng phó biến đổi khí hậu

Đại diện Shoes Agtech cho biết doanh nghiệp tập trung giải quyết các “nỗi đau” của nông dân trong trồng lúa và nuôi tôm thông qua phát triển robot tưới tiêu hiệu quả, thân thiện môi trường và bảo vệ sức khỏe người lao động. Trong khi đó, đại diện startup quốc tế Plantner đánh giá môi trường đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp tại Việt Nam ngày càng cởi mở, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong và ngoài nước tham gia.

Trong khuôn khổ hội thảo đã diễn ra lễ ký kết Thỏa thuận Hợp tác giữa Viện Nghiên cứu Quản lý Phát triển Bền vững (MSD) và Shoes Agtech, đánh dấu bước mở rộng hợp tác giữa tổ chức hỗ trợ đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp công nghệ nông nghiệp. Hai bên sẽ phối hợp triển khai các sáng kiến tăng trưởng xanh, huy động nguồn lực kỹ thuật và mạng lưới đối tác nhằm thử nghiệm, nhân rộng các giải pháp nông nghiệp bền vững.

Hội thảo không chỉ dừng lại ở trao đổi chính sách và kinh nghiệm, mà mở ra không gian hợp tác thực chất, nơi công nghệ, tài chính xanh và đổi mới sáng tạo được kết nối để phục vụ trực tiếp người nông dân, doanh nghiệp địa phương và mục tiêu phát triển bền vững của nông nghiệp Việt Nam trong giai đoạn mới.

Các đại biểu tham dự hội thảo

Hoàng Bảo