Muốn chấm dứt tình trạng “giải cứu” nông sản phải nâng cao hiệu quả HTX

Thông tin về tình hình sản xuất và tiêu thụ nông sản tại xã Tráng Việt, ông Vũ Văn Kỳ, Chủ tịch HĐQT, kiêm TGĐ HTX Dịch vụ tổng hợp Đông Cao cho hay, xã Tráng Việt có tổng diện tích trồng rau màu 304 ha, riêng tại thôn Đông Cao 200 ha (trong đó có 80 ha chuyên trồng củ cải giống Nhật Bản và Hàn Quốc). Hiện có khoảng 20ha đã và đang cho thu hoạch với mức giá 1.000 – 2.000 đồng/kg. Trong thời gian vừa qua số rau củ cải các hộ dân nhổ bỏ trên đồng hầu hết là rau già, sâu không tiêu thụ được nên có thực trạng tồn đọng. Mặt khác do thị trường tiêu thụ quá chậm, giá xuống thấp kết hợp với thời tiết ấm là điều kiện để rau củ và các loại rau màu khác như su hào, bắp cải… sinh trưởng phát triển nhanh, sản lượng tăng cao, dẫn đến cung vượt cầu. Sau 3 ngày, huyện Mê Linh phối hợp cùng các cơ quan ban ngành vào cuộc, kết nối mời gọi các doanh nghiệp hỗ trợ giải cứu củ cải đã tiêu thụ được khoảng 75 tấn. Nhiều đơn vị như BigC, Nhất Nam, Fivimart…đã chủ động trả giá cao hơn mức giá người dân bán ra.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT Trần Thanh Nam (đứng giữa) phát biểu tại hội nghị

Ông Nguyễn Mạnh Xuyên – Bí thư Đảng ủy xã Tráng Việt chia sẻ: “Chúng tôi rất cảm động khi thấy các siêu thị cắm biển bán “hỗ trợ người nông dân”. Chúng tôi muốn xây dựng thương hiệu nông sản Việt, để người tiêu dùng yên tâm rằng đây là sản phẩm của Việt Nam chứu không phải Trung Quốc. Vì vậy, tôi mạnh dạn đề xuất các cơ quan ban ngành hỗ trợ xây dựng nhà sơ chế, tập huấn cho nông dân về các công nghệ truy xuất nguồn gốc để bà con không còn lo những vụ được mùa mất giá nữa”.

Theo bà Trần Thị Phương Lan – Phó giám đốc Sở Công thương Hà Nội thì ngay khi biết được thông tin về tình trạng nông sản tại xã Tráng Việt, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Công thương Hà Nội cùng chính quyền địa phương đã vào cuộc quyết liệt để đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm cho bà con nông dân. Chỉ trong 3 ngày đã tiêu thụ gần 75 tấn. Trong thời gian tới, chúng ta cần có định hướng thị trường và giải pháp tiêu thụ ổn định, lâu dài, không để xảy ra tình trạng giải cứu nông sản như thế này nữa, không để một củ cải nào phải phơi ở trên đồng. Ví như vụ mùa vải thiều ở Bắc Giang vừa qua rất thắng lợi vì nhà phân phối nội địa dẫn dắt thị trường. Khi giá bán trong nước được đẩy lên với giá 70 nghìn đồng/kg vải thiều thì các thương lái Trung Quốc buộc phải mua với giá buôn 50 nghìn đồng/kg. Về giải pháp lâu dài, chúng ta phải có tính toán để sản lượng đầu tư tương ứng với cung cầu thị trường, có ứng dụng kĩ thuật, hỗ trợ bà con truy xuất nguồn gốc đảm bảo chất lượng sản phẩm.

Với mục tiêu chung tay, đồng hành cùng người nông dân, thời gian qua, Co.opmart và Co.op Food trên địa bàn Hà Nội đã chủ động liên hệ các HTX để thu mua lượng lớn hàng nông sản (su hào, củ cải trắng, bắp cải, cam Hàm Yên, cà rốt…) và phân phối tại các điểm bán tại Hà Nội với giá tại ruộng. Ngay khi biết được thông tin về tình trạng nông sản ở xã Tráng Việt, ông Nguyễn Thành Nhân – TGĐ Saigon Co.op đã nhanh chóng chỉ đạo các phòng ban tập trung tối đa mọi nguồn lực vào cuộc “giải cứu” nông sản giúp người dân.

Tại hội nghị, đại diện siêu thị Saigon Co.op cho hay: “Ghi nhận tại hệ thống siêu thị Saigon Co.op thường ngày, người dân ít mua củ cải tại siêu thị nhưng thấy có biển “ủng hộ nông dân” nên người dân mua ủng hộ rất nhiều. Chúng tôi cũng bày bán sản phẩm củ cải trắng ở vị trí thuận lợi để người tiêu dùng dễ dàng nhìn thấy. Với việc hỗ trợ trên, Saigon Co.op đã hỗ trợ toàn bộ chi phí vận chuyển, bảo quản, VAT… để đưa đến tay khách hàng giá tốt nhất. Ngoài ra, với lợi thế điểm bán hàng rải rộng khắp cả nước, Saigon Co.op đã tổ chức vận chuyển lượng lớn hàng hóa nông sản tiêu thụ trên toàn hệ thống chuỗi Co.opmart, Co.op Food… thông qua các xe chuyên dụng, xe bảo quản lạnh đều đặn mỗi tuần. Với lượng lớn hàng được thông thương từ Nam ra Bắc và ngược lại, Saigon Co.op đã tạo nên một kênh thông thương thiết thực, góp phần bình ổn thị trường trong nước”.

Trong buổi làm việc ngày 20/3/2018 với Bộ Nông nghiệp, Sở Công thương Hà Nội và chính quyền địa phương, Saigon Co.op đã cam kết việc thu mua nông sản tại các HTX tại huyện Mê Linh – Hà Nội và các vùng trồng rau củ chuyên canh tại tỉnh Hải Dương. Đây chắc chắn sẽ là một động thái thiết thực, kịp thời hỗ trợ cho người nông dân trong chủ trương xây dựng nền nông nghiệp an toàn, bền vững và hiệu quả.

Phát biểu chỉ đạo và kết luận hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Trần Thanh Nam cho hay, qua báo cáo trực tiếp của các địa phương thì nguyên nhân dẫn đến tình trạng hạ giá của nông sản là do chuyển đổi từ vụ đông sang xuân dẫn đến biến động cung cầu, cộng thêm kế hoạch sản xuất chưa gắn liền với kế hoạch tiêu thụ. Giải pháp trước tiên là phải nâng cao hiệu quả HTX. Hiện HTX mới chỉ tiêu thụ khoảng 5 - 7%, còn lại chủ yếu bán qua thương lái trôi nổi mà thương lái chỉ là hệ thống dịch vụ, không đảm bảo lượng tiêu thụ thường xuyên được. Các doanh nghiệp không thể đi vào từng hộ dân thu mua mà phải thông qua HTX. Vì vậy, vai trò của HTX phải là đại diện thực sự cho người dân, làm người dân tin và nghe theo sự điều hướng của HTX. HTX cần có kế hoạch để năm sau không còn tình trạng này nữa, đừng để các doanh nghiệp xuống tận đây ngồi bàn nữa mà phải là đầu mối trực tiếp kết nối với doanh nghiệp tiêu thụ từ đầu vụ. Thứ ba là nên có kế hoạch sản xuất cụ thể cho từng vụ trong năm. Trên cơ sở kế hoạch này, HTX liên hệ với các doanh nghiệp kí kết hợp đồng tiêu thụ thì sẽ ổn định được đầu ra. Đó là những giải pháp lâu dài, ổn định đầu ra.

Thanh Hậu - Phương Hạnh