Nghiêng mình tưởng nhớ những người lính "ra đi từ đó không về"

Tác phẩm chạm vào trái tim

Bài hát “Màu hoa đỏ” được nhạc sĩ Thuận Yến phổ thơ của nhà thơ Nguyễn Đức Mậu - một tác phẩm được đánh giá là chạm vào trái tim người nghe, khiến bất cứ ai cũng không khỏi bồi hồi, xúc động.

Bài thơ không dài nhưng cô đọng, mang màu sắc bi tráng, vẽ nên tầm vóc đất nước cùng sự hi sinh của những người lính, tình mẹ bao la và niềm tin vào sự hi sinh ấy trở thành hồn thiêng sông núi, bảo vệ đất nước trường tồn, vĩnh cửu.

Có người lính

Mùa thu ấy ra đi từ mái tranh nghèo

Có người lính

Mùa xuân ấy ra đi từ ấy không về

Dòng tên anh khắc vào đá núi

Mây ngàn hoá bóng cây che

Chiều biên cương trắng trời sương núi

Mẹ già mỏi mắt nhìn theo

Việt Nam ơi! Việt Nam!

Núi cao như tình mẹ bốn mùa tóc bạc nỗi thương con

Việt Nam ơi! Việt Nam!

Ngọn núi nơi anh ngã xuống

Rực cháy lên màu hoa đỏ phía rừng xa

Rực cháy lên màu hoa đỏ trước hoàng hôn...

Sinh thời, nhạc sĩ Thuận Yến từng chia sẻ rằng, bài thơ “Thời hoa đỏ” của nhà thơ Nguyễn Đức Mậu đến với ông như một cái duyên. Thời đó, nhà ông còn ở phố Lý Nam Đế, gần với văn phòng của Tạp chí Văn nghệ Quân đội nên thỉnh thoảng ông lại qua “ôn cố tri tân” với bạn thơ Nguyễn Đức Mậu.

Màu đỏ rực của hoa chuối rừng

Khi hai ông ngồi ôn lại những kỷ niệm khi còn ở chiến trường, nhớ về những anh em đồng đội kẻ còn người đã khuất. Cả hai đều ngậm ngùi tiếc rằng, nay vẫn chưa tìm thấy hài cốt những đồng đội chính tay mình chôn cất. Nhà thơ Nguyễn Đức Mậu quyết định tìm tứ thơ và nhạc sĩ Thuận Yến là người đảm nhiệm phần phổ nhạc như để "trả nợ" về tinh thần.

Khi bài thơ này ra đời, ban đầu nhà thơ Nguyễn Đức Mậu đặt tên là "Thời hoa đỏ" nhưng khi phổ nhạc, nhạc sĩ Thuận Yến đã bàn với ông đổi thành "Màu hoa đỏ". Bởi vào những năm tháng đó, suốt dọc đường hành quân chỉ gặp màu rực đỏ của hoa chuối rừng, nó gợi lên không khí hào hùng, chiến thắng, tác động không ít đến tinh thần chiến sĩ.

Năm 1994, ca khúc “Màu hoa đỏ” đã đoạt giải của Hội Nhạc sĩ Việt Nam và được trao giải Ca khúc xuất sắc của Bộ Quốc phòng.

Bài hát này đã từng được Thanh Lam, Cẩm Vân, Trọng Tấn, Tùng Dương, Hoàng Tôn, Minh Thùy và nhiều ca sĩ hát suốt hơn 30 năm qua. Mỗi người đều có cách thể hiện khác nhau nhưng tất cả đều gửi gắm vào đó lòng thương tiếc, biết ơn và khiến khán giả lặng đi vì xúc động.

Rực cháy lòng biết ơn và khát vọng cống hiến cho Tổ quốc

Những người lính "ra đi từ mái tranh nghèo" ấy đã "ra đi từ đó không về". Trên khắp đất nước mình, biết bao phần mộ liệt sĩ vô danh, còn biết bao người đã ngã xuống mà đến nay vẫn chưa tìm được hài cốt.

Nhiều năm qua, chương trình "Đi tìm đồng đội" vẫn miệt mài trên khắp các nẻo đường xa để đưa các anh về với quê hương, với vòng tay của gia đình, bè bạn. Mỗi người Việt, khi dâng hương tưởng nhớ các Anh hùng, liệt sĩ vẫn đều khấn nguyện, tri ân các anh.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Bùi Thị Minh Hoài; Phó chủ tịch HĐND TP Phạm Thị Thanh Mai; Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP Nguyễn Thị Kim Dung, lãnh đạo các sở, ngành thăm, tặng quà Bà mẹ Việt Nam anh hùng Công Thị Mùi (Ảnh: Viết Thành)

Công lao của các Anh hùng, liệt sĩ đời đời các thế hệ người Việt Nam không bao giờ quên. Núi non khắc sâu tên tuổi của anh, mây ngàn hóa bóng cây che để tên tuổi ấy không bao giờ phai mờ trong tâm trí của chúng ta.

Sự hi sinh ấy đã tạo nên núi non bờ cõi bất tử. Bài thơ và bài hát càng khắc sâu nỗi đau xót, mất mát, tiếc thương khi hình ảnh mẹ già mỏi mắt nhìn theo đầy khắc khoải, đợi chờ.

Có nỗi đau nào hơn nỗi đau của người mẹ mất con nhưng vì hòa bình của đất nước, vì hạnh phúc của mọi người dân Việt Nam mà mẹ đành nuốt nỗi đau ấy vào trong. Vì thế, núi non Việt Nam mới "cao như tình mẹ". Hình ảnh mẹ già "bốn mùa tóc bạc nỗi thương con" được chắp cánh bằng âm nhạc cứ nhẹ nhàng mà sâu lắng, tạc vào lòng chúng ta niềm thương yêu, kính phục vô bờ.

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trần Sỹ Thanh tặng quà Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Trình. (Ảnh: Đình Hiệp)

Những câu hát cuối bài vút lên như niềm tin vào sự phát triển của đất nước, vào sự cố gắng, nỗ lực của đời sau để xứng đáng với công lao, với sự hi sinh của các anh, của những Mẹ Việt Nam anh hùng. Đó là tình lòng biết ơn, là hi vọng cứ "rực cháy" lên hòa vào tình yêu núi sông, tình yêu đất nước.

Chính vì thế, suốt nhiều năm qua, Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và chính quyền khắp các vùng miền thực hiện rất nhiều chương trình đền ơn đáp nghĩa, an sinh xã hội với những gia đình chính sách, với những người có công với Tổ quốc.

Phường Bồ Đề ra quân tổng vệ sinh môi trường, chăm sóc nghĩa trang Liệt sĩ

Tại Hà Nội, những ngày này, với sự lan tỏa của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội không chỉ các hoạt động thắp nến tri ân, chỉnh trang nghĩa trang liệt sĩ, tất cả các cấp, ngành, đoàn thể và người dân, doanh nghiệp đều thực hiện nhiều hoạt động ý nghĩa như thăm hỏi gia đình thương, bệnh binh, gây dựng quỹ Đền ơn đáp nghĩa, hỗ trợ các gia đình chính sách như tặng quà, tặng học bổng, thẻ khám chữa bệnh...

Người Hà Nội không chỉ tri ân, bày tỏ lòng biết ơn với các Mẹ Việt Nam anh hùng, xoa dịu nỗi đau của Mẹ mà còn tích cực chăm lo thân nhân các gia đình thương binh, liệt sĩ tại Hà Nội cũng như khắp mọi miền Tổ quốc. Những việc làm này không chỉ vì nhiệm vụ mà còn bởi tình cảm, lòng biết ơn vô bờ với các thế hệ đi trước.

Các bạn đoàn viên chụp ảnh cùng Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Lộc

Bên cạnh đó, người Hà Nội hôm nay thông qua những hoạt động này tiếp tục nhân lên khát vọng xây dựng quê hương, đất nước phát triển để xứng đáng với máu xương cha anh đã đổ xuống vì hòa bình, vì tự do của chúng ta ngày hôm nay.

Bởi vậy, mỗi tháng 7 về, bài hát "Màu hoa đỏ" lại vang lên trong tâm khảm mỗi người, để chúng ta khắc sâu thêm lòng biết ơn và biến thành những việc làm cụ thể, ý nghĩa.

Cẩm Tú