Những người hùng giữ bản và gieo mầm đổi thay đất nghèo

Đó là anh Hà Văn Sáng (ở tỉnh Sơn La) và Mùa A Thi (ở tỉnh Điện Biên). Hai chàng trai người dân tộc thiểu số với tuổi đời còn rất trẻ, đến từ những vùng đất nghèo khó nhưng mang trong mình nguồn năng lượng bền bỉ, tinh thần sống đẹp và trái tim không ngừng hướng về cộng đồng. Họ không chỉ vượt lên số phận, mà còn lan tỏa động lực vươn lên cho nhiều người trẻ nơi bản làng xa xôi.

9X người Mường gieo mầm đổi thay từ nông nghiệp số

Sinh năm 1996 tại bản Nguồn, xã Mường Bang, tỉnh Sơn La, Hà Văn Sáng, người dân tộc Mường, từ nhỏ đã chứng kiến cái nghèo, cái thiếu thốn đè nặng lên từng nếp nhà bản làng. Ở nơi mà người dân chủ yếu trông vào nương ngô, lúa rẫy để sống, việc mơ đến một cuộc sống khấm khá là điều không dễ dàng.

Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự 2 năm, anh từng làm công nhân tại tỉnh Hưng Yên. Cuộc sống xa nhà vất vả, nhiều nỗi lo cơm áo nhưng cũng là quãng thời gian quý giá để anh tiếp xúc, học hỏi và tích lũy những kiến thức về khởi nghiệp nông nghiệp. Từ đây, ước mơ trở về quê hương, làm giàu từ nông nghiệp kết hợp chuyển đổi số bắt đầu được ươm mầm.

Anh Hà Văn Sáng

Năm 2022, Hà Văn Sáng mạnh dạn sử dụng toàn bộ số vốn tích cóp của gia đình, cải tạo khu nương ngô của gia đình thành mô hình trang trại tổng hợp. Là người đầu tiên tại xã Mường Bang triển khai mô hình nông nghiệp số, anh từng vấp phải không ít hoài nghi nhưng với sự quyết tâm, kiên trì và sự ủng hộ của người thân, anh đã chứng minh con đường mình chọn là đúng đắn.

Sau 3 năm, mô hình “Thanh niên nông thôn chuyển đổi số” do anh triển khai đã đạt được những thành công nổi bật: Tổng diện tích vườn - ao - chuồng là 5.000m², quy mô chăn nuôi lên tới 720 con (gồm 600 con gà, 100 con vịt, 20 con dê), ao cá khoảng 5.000 con. Ngoài ra, anh còn trồng thêm rau, củ, quả phục vụ gia đình và bán ra thị trường. Thu nhập hiện nay đạt từ 70-100 triệu đồng/tháng, một con số đáng mơ ước với thanh niên vùng cao.

Không dừng lại ở sản xuất, anh Sáng còn tiên phong trong việc truyền thông mô hình trên nền tảng số. Anh và vợ đã xây dựng 2 kênh YouTube: Sang Vy Farm và Thao Vy Garden Farm, với lần lượt 87.800 và 115.000 lượt đăng ký, cùng kênh TikTok đạt 88.800 lượt theo dõi. Những video chân thực về cuộc sống nông thôn, cách làm nông nghiệp sạch, nuôi trồng bền vững… thu hút sự quan tâm của cộng đồng mạng trên cả nước. Ngày 27/3/2024, một trong các kênh YouTube của anh đạt 100.000 lượt đăng ký, vinh dự nhận nút bạc của YouTube, một kết quả cho sức hút từ nỗ lực lao động và tính sáng tạo của người trẻ.

Mô hình phát triển kinh tế nông nghiệp của gia đình anh Sáng

Anh Sáng cũng tích cực hỗ trợ các bạn đoàn viên, thanh niên tại địa phương có nhu cầu lập nghiệp, sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, dẫn dắt cách tiếp cận chuyển đổi số trong nông nghiệp. Bên cạnh đó, anh và vợ còn chủ động học tiếng Anh, sẵn sàng đón tiếp khách nước ngoài đến tham quan và trải nghiệm tại trang trại.

Với những đóng góp nổi bật, anh Hà Văn Sáng đã nhận được nhiều hình thức khen thưởng cấp tỉnh và Trung ương: Giải Nhất cuộc thi “Dự án, ý tưởng khởi nghiệp trong thanh niên, sinh viên dân tộc thiểu số tỉnh Sơn La” năm 2023; Bằng khen của Tỉnh đoàn Sơn La, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh; Danh hiệu “Thanh niên tiên tiến làm theo lời Bác toàn quốc” lần thứ VIII, năm 2025.

Trưởng bản người Mông giữ sự sống giữa đêm lũ dữ

Nếu Hà Văn Sáng gieo những mầm hy vọng từ nông nghiệp số, thì Mùa A Thi, sinh năm 1999, người dân tộc Mông, Trưởng bản Háng Pu Xi (xã Xa Dung, tỉnh Điện Biên) lại là người giữ lấy sự sống cho bản làng giữa thời khắc sinh tử.

Rạng sáng ngày 1/8/2025, sau những ngày mưa như trút nước, Háng Pu Xi đứng trước nguy cơ lũ quét và sạt lở đất nghiêm trọng. Bằng linh cảm của người con sinh ra từ núi rừng, Mùa A Thi nhận thấy điều bất thường. Tiếng nước từ khe núi gầm rú dữ dội, báo hiệu tai họa đang đến gần.

Anh Mùa A Thi

Không chút do dự, anh vội vã cảnh báo và ra lệnh sơ tán khẩn cấp 21 hộ dân với khoảng 90 nhân khẩu đến nơi an toàn. Khi đất đá bắt đầu sạt xuống, đường đi bị chia cắt, anh không thể trực tiếp đến các nhà. Trong tình huống nguy cấp, anh gọi điện liên tục cho từng gia đình, truyền đi thông điệp khẩn thiết: “Không cứu được tài sản thì bỏ. Chỉ cần đưa vợ chồng con cái thoát ra ngoài. Của mất còn làm lại được. Người mà mất thì không còn gì!”.

Sau khi toàn bộ người dân đã rời khỏi vùng nguy hiểm, dòng lũ từ thượng nguồn tràn xuống, cuốn phăng cả bản Háng Pu Xi, 17 ngôi nhà bị san phẳng, 5 nhà hư hỏng nặng, thiệt hại hàng trăm tỷ đồng. Dù lũ cuốn mất hai cháu nhỏ nhưng nếu không có quyết định táo bạo và hành động kịp thời của Mùa A Thi, hậu quả có thể là thảm họa toàn bản.

Chia sẻ sau trận lũ, anh chỉ giản dị nói: “Tôi biết, nếu mình do dự, có thể mất cả bản. Là trưởng bản, bà con tin mình. Dù nguy hiểm thế nào, mình phải là người đứng mũi chịu sào”.

Ngoài hành động quả cảm, Mùa A Thi còn là tấm gương tiêu biểu trong công tác dân vận, phát triển kinh tế hộ gia đình, xóa bỏ hủ tục, xây dựng nếp sống văn minh và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc Mông. Anh đã được Thủ tướng Chính phủ gửi thư khen, ghi nhận hành động dũng cảm, sáng suốt, quyết đoán bằng tinh thần trách nhiệm và tình yêu thương đồng bào.

Hai chàng trai: Một người “giữ bản” giữa lũ dữ, một người “gieo đổi thay” giữa đất nghèo, mỗi người một con đường nhưng đều gặp nhau ở điểm chung: Sống đẹp, sống có ích, vì cộng đồng.

Lê Dung