Những người tô thắm thêm vườn hoa thanh lịch của Hà Nội

Tấm gương phản chiếu “rác” văn hóa

Với khả năng quan sát thiên bẩm, nhìn nhận và xâu chuỗi vấn đề, các nhà báo mang đến nguồn thông tin tin cậy và chính xác “thời tiết” của xã hội đó. Riêng với văn hóa, có lẽ đây là lĩnh vực được rất nhiều nhà báo quan tâm. Bởi lẽ, Hà Nội là Thủ đô của đất nước ta, là trung tâm về chính trị và văn hóa.

Hà Nội không chỉ là của riêng mình mà Hà Nội còn là trái tim của cả nước, mang trên mình sứ mệnh đại diện cho Việt Nam. Trong khi đó, với nền tảng ngàn năm văn hiến, Hà Nội còn là niềm tự hào, là “tài sản” chung của cả quốc gia mà ai ai cũng phải có trách nhiệm giữ gìn, lưu truyền, tôn vinh, trong đó có nhà báo.

Hội nghị tọa đàm "Báo chí, truyền thông tham gia xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh" do báo Tuổi trẻ Thủ đô tổ chức

Vì thế, ngay từ những đầu, khi các nhà văn hóa, nhà xã hội học lên tiếng về những hiện tượng lệch chuẩn của một bộ phận người dân trong lời ăn tiếng nói, trong cách mặc cách chơi, trong lấn chiếm vỉa hè, trong ứng xử nơi công cộng, văn hóa công sở ít nhiều không được chuẩn chỉ… thì lập tức các nhà báo đã vào cuộc.

Từ những hàng “bún mắng cháo chửi”, từ những nói tục chửi bậy, từ những hành vi kém duyên như ăn mặc lai căng, phản cảm, ứng xử thiếu chuẩn mực của một bộ phận cán bộ và Nhân dân tại công sở, nơi công cộng… đều được các tòa soạn báo đăng tải.

TS - Nhà báo Đồng Mạnh Hùng, Trưởng ban Thư ký, Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) cho biết: Những năm qua, các phương tiện truyền thông đại chúng như báo chí, đài phát thanh, đài truyền hình của Trung ương và Hà Nội đã tích cực tuyên truyền về văn hóa ứng xử, phong cách thanh lịch của người Hà Nội.

TS Nhà báo Đồng Mạnh Hùng, Trưởng ban Thư ký, Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) đánh giá cao việc các nhà báo hiến kế để Hà Nội gìn giữ và xây dựng Người Hà Nội thanh lịch

Các cơ quan báo chí như báo Nhân Dân, Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam... có các chuyên trang, chuyên mục về Hà Nội, trong đó giành nhiều bài viết, hình ảnh, thậm chí là phim ảnh giới thiệu văn hóa người Hà Nội - Tràng An văn minh, thanh lịch.

Cùng với ngợi ca, quảng bá văn hóa người Hà Nội thanh lịch, các cơ quan báo chí còn có những bài nêu những bất cập trong việc gìn giữ và phát huy văn hóa người Hà Nội, những thói hư, tật xấu trong một bộ phận người Hà Nội xấu xí... Nhiều bài báo đã đề ra các giải pháp mạnh, hiến kế để Hà Nội gìn giữ và xây dựng Người Hà Nội thanh lịch".

Thực tế những năm qua, báo chí Hà Nội và cả nước đã vào cuộc hết sức tích cực trong việc lan tỏa, gìn giữ nếp sống thanh lịch, văn minh của người Hà Nội. Rất nhiều những chương trình, chuyên mục tuyên truyền, biểu dương những cá nhân, tập thể tiêu biểu về văn hóa ứng xử.

Đó là: Vì Thủ đô giàu đẹp văn minh, Ống kính Hànộimới (Báo Hànộimới), Góc nhìn văn hóa, Người Hà Nội thanh lịch, văn minh (Hànộimới Cuối tuần), Người Hà Nội, Hà Nội của chúng ta, Hà Nội những góc nhìn, Văn hóa sống, Sống an toàn... (Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội), Nếp sống (Báo Lao động Thủ đô), Hà Nội thanh lịch văn minh (Kinh tế & Đô thị)... đã được mở ra…

Người Hà Nội luôn giữ vững phẩm chất thanh lịch, hào hoa của mình

Bên cạnh đó nhiều báo còn mở cả những chuyên mục hiện tượng ứng xử thiếu văn hóa, qua đó để phê phán như: Mỗi ngày một chuyện (Báo Hànộimới), Thơ châm, Muôn mặt đời thường (Hànộimới Cuối tuần), Góc ảnh Hà Nội đẹp và chưa đẹp (Báo Kinh tế & Đô thị)…

Báo Nhân dân đã có nhiều bài viết phản ánh kịp thời, phân tích, cảnh báo thiết thực, góp phần chấn chỉnh hành vi thiếu chuẩn, xây dựng văn hóa ứng xử trong xã hội ở thủ đô Hà Nội nói riêng và trên cả nước nói chung.

Đặc biệt, tại báo Tuổi trẻ Thủ đô, bền bỉ trong gần 20 năm qua, chuyên mục “Người Hà Nội thanh lịch, văn minh” được báo duy trì với hàng ngàn bài viết phản ánh mọi góc cạnh từ xấu đến tốt của muôn mặt cuộc sống người Hà Nội. Trong đó, nhiều loạt bài gây ấn tượng với độc giả, đạt cao tại Giải báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội thanh lịch văn minh như: “Vỉa hè không của riêng ai”, “Lấy gia đình làm nền tảng để phát triển văn hóa người Hà Nội”, “Những người ươm thêm nắng cho bầu trời Hà Nội”, “Công nghiệp văn hóa - Không nói “không”, không nói “khó”…

Bên cạnh đó, “gạn đục khơi trong”, các báo cũng tích cực biểu dương, lan tỏa những nét đẹp, cái hay trong gìn giữ văn hóa truyền thống, nếp nhà, lễ hội, những điều độc đáo của Thủ đô nhằm “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”.

Vui mừng với những biến chuyển

Là cầu nối quan trọng phản ánh những mặt trái của xã hội, các nhà báo đều vui mừng khi vấn đề mình nêu ra trên mặt báo được các cơ quan chức năng lắng nghe và điều chỉnh.

Nhà báo Nguyễn Ngọc Thanh, Vụ trưởng, Trưởng ban Nhân dân Điện tử nhấn mạnh về vai trò của báo chí với lan tỏa hình ảnh người Hà Nội thanh lịch, văn minh

Nhà báo Nguyễn Ngọc Thanh - Vụ trưởng, Trưởng ban Nhân Dân điện tử khẳng định về tác dụng của báo chí sau khi phản ánh những hiện tượng lệch chuẩn trên: “Sau một thời gian nghiên cứu, lấy ý kiến các chuyên gia, các nhà quản lý văn hóa, đầu năm 2017, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Quy tắc ứng xử nơi công cộng trên địa bàn thành phố và Quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức người lao động trong các cơ quan thuộc thành phố Hà Nội.

Đây là bước đổi mới về tư duy trong xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh. Bởi lẽ, khái niệm người Hà Nội thanh lịch, văn minh - nét đẹp của người Hà Nội lâu nay - là khái niệm được hiểu còn khá chung chung. Điều này gây khó khăn cho công tác vận động, tuyên truyền, nhất là với những đối tượng là người nhập cư, mới tiếp xúc với văn hóa Hà Nội.

Với việc ban hành 2 quy tắc ứng xử, thành phố đã cụ thể hoá khái niệm xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh thành những tiêu chí ngắn gọn, dễ nhớ để người dân có thể thực hiện. Nói cách khác, là từ khái niệm mang nặng tính “định tính”, thành những tiêu chí có tính “định lượng”, rõ ràng, rành mạch”.

Cùng với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và các cơ quan tham mưu chuyên môn, cáo chí đã đóng góp một vai trò lớn, quan trọng trong xây dựng người Hà Nội văn minh, thanh lịch.

Các bài viết, phóng sự, chương trình truyền hình về văn hóa ứng xử, lối sống thanh lịch đã trở thành kênh thông tin hữu ích, giúp người dân hiểu rõ hơn về giá trị của sự thanh lịch, văn minh trong đời sống hiện đại.

Sự đóng góp của báo chí trong công tác thông tin tuyên truyền, lan tỏa các Chỉ thị, nghị quyết sớm đi vào cuộc sống, tạo sự đồng thuận xã hội và góp phần không nhỏ làm chuyển biến nhận thức và hành động của người dân Thủ đô, mang lại giá trị tinh thần to lớn, góp phần phát triển văn hóa, con người Hà Nội.

Từ năm 2018, Thành ủy Hà Nội tổ chức thường niên Giải báo chí về “Phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh”. Qua đó thể hiện vai trò, tầm quan trọng của báo chí trong công tác tuyên truyền xây dựng người Hà Nội văn minh, thanh lịch.

Hà Nội cũng đã đề ra Chương trình về “Phát triển văn hóa; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh”. Hà Nội cũng đang tiếp tục phát động và triển khai phong trào thi đua “Cán bộ, công chức, viên chức thi đua thực hiện văn hóa công sở giai đoạn 2019 - 2025”.

Nhà báo Lê Trần Nguyên Huy - Ủy viên Ban Chấp hành Hội Nhà báo Việt Nam, Q.Tổng Biên tập báo Nhà báo và Công luận nhấn mạnh: “Để những phong trào thi đua lan tỏa hơn nữa, cần nhiều lắm sự chung tay của báo chí. Có được đồng hành hiệu quả từ báo chí, Hà Nội sẽ thực sự "Hà Nội là nơi hội tụ văn hóa của cả nước, kết tinh văn hóa Thăng Long, văn hóa xứ Đông, xứ Đoài”.

Hương Thu