Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục tiếp tục được chỉnh trang trong phân kỳ 2

Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục nằm sát hồ Gươm sau khi được chỉnh trang giai đoạn 1 mở rộng lên 1,4ha (Ảnh: Phạm Mạnh)

Diện mạo mới từ phân kỳ 1

Từ nhiều năm qua, quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục được xem là điểm giao thoa nhộn nhịp nhất khu vực hồ Hoàn Kiếm. Sự tồn tại của tòa nhà "Hàm cá mập" xây dựng từ đầu thập niên 1990, từng gây nhiều tranh cãi vì vừa “lạc điệu” về kiến trúc, vừa làm mất đi vẻ thoáng đãng của hồ. Quyết định phá dỡ công trình này và chỉnh trang tổng thể quảng trường đã mở ra bước ngoặt cho diện mạo khu vực.

Ngay sau khi công trình được tháo dỡ, nhiều người dân Thủ đô bày tỏ sự đồng tình. Ông Nguyễn Mạnh Hùng (ở phường Hoàn Kiếm, Hà Nội), chia sẻ: “Tôi đi bộ quanh hồ mỗi ngày, thấy rõ từng thay đổi nhỏ. Trước đây, tòa nhà vừa che khuất tầm nhìn vừa không phù hợp với cảnh quan. Nay chỉ cần đứng từ phố Hàng Đào hay Đinh Liệt cũng có thể nhìn thấy mặt hồ xanh mát, hàng cây, ghế nghỉ được bố trí hợp lý, đem lại sự thoải mái cho người dân và du khách”.

Phân kỳ một của dự án bao gồm nhiều hạng mục quan trọng. Đầu tiên là việc phá dỡ tòa nhà “Hàm cá mập” tại số 1-3-5 Đinh Tiên Hoàng, chỉnh trang tòa nhà Hapro ở số 7-9 Đinh Tiên Hoàng; đồng thời làm mới mặt đứng của nhiều công trình nhà dân dọc tuyến phố Đinh Tiên Hoàng, Cầu Gỗ và đầu phố Hàng Đào. Các ban công cơi nới, mái che, mái vẩy, biển quảng cáo thiếu thẩm mỹ đều được tháo bỏ, trả lại diện mạo gọn gàng cho tuyến phố.

Nhà hàng Thủy Tạ được khôi phục kiến trúc gốc (Ảnh: Đức Nguyễn)

Đáng chú ý, Nhà hàng Thủy Tạ - công trình duy nhất nằm ven hồ Gươm - đã được cải tạo, khôi phục kiến trúc nguyên gốc sau nhiều năm bị chắp vá, bổ sung các hạng mục tạm bợ. Việc trả lại giá trị nguyên bản cho Thủy Tạ không chỉ khôi phục ký ức đô thị mà còn góp phần làm đẹp không gian hồ. Bên cạnh đó, một đài phun nước và các bồn cây cảnh di động được bố trí hợp lý, giúp tạo điểm nhấn cảnh quan.

Cùng với các hạng mục kiến trúc, công tác tổ chức giao thông tại khu vực cũng được thực hiện đồng bộ. UBND phường Hoàn Kiếm đã giải tỏa bãi đỗ xe trên đường Đinh Tiên Hoàng, phá bỏ dải phân cách, phân luồng giao thông, đồng thời giữ lại toàn bộ hệ thống cây xanh. Các chậu cây di động được đặt xen kẽ, có thể di chuyển linh hoạt vào dịp cuối tuần khi phố đi bộ hồ Gươm hoạt động. Những điều chỉnh này vừa tạo thuận lợi cho giao thông, vừa mở rộng không gian công cộng, nâng cao trải nghiệm cho người dân và du khách.

Một điểm nhấn khác là việc lắp đặt màn hình LED cỡ lớn tại vị trí cũ của tòa “Hàm cá mập”. Đây là hạng mục được sử dụng ngay trong dịp Quốc khánh 2/9 vừa qua, phục vụ nhu cầu trình chiếu các chương trình nghệ thuật, thông tin tuyên truyền.

Tính đến nay, phân kỳ một đã mở rộng diện tích quảng trường lên gần 14.000m², đem lại sự thông thoáng và nhiều không gian hơn cho người đi bộ. Đây là bước tiến quan trọng để hình thành diện mạo mới của trung tâm văn hóa - lịch sử Thủ đô.

Phường Hoàn Kiếm bổ sung chậu cây di động và ghế đá có thể dịch chuyển sát mép vỉa hè vào cuối tuần (Ảnh: Phạm Mạnh)

Phân kỳ 2: Đồng bộ hạ tầng, hướng tới không gian hiện đại và hài hòa

Theo quyết định quy hoạch tổng mặt bằng tỷ lệ 1/500, việc cải tạo quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục được chia làm hai phân kỳ. Sau khi phân kỳ một đã cơ bản hoàn tất, phường Hoàn Kiếm cùng các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục triển khai phân kỳ hai trong thời gian tới.

Nội dung chính của phân kỳ hai tập trung vào nghiên cứu và phát triển không gian quảng trường ở mức tổng thể. Các hạng mục dự kiến bao gồm chỉnh trang toàn bộ lớp nhà thứ nhất quanh quảng trường, lát đá đồng bộ mặt bằng, bổ sung tiện ích đô thị phù hợp với chức năng hoạt động của khu vực, cũng như cải tạo hệ thống hạ tầng kỹ thuật. Đặc biệt, một tháp ánh sáng hiện đại và hệ thống ngầm 3 tầng hầm đang được tính toán để bổ sung, nhằm tăng tiện ích, đồng thời giảm áp lực về giao thông và dịch vụ trong khu vực.

Trong quá trình triển khai, thành phố Hà Nội yêu cầu phải tuân thủ nghiêm các quy chuẩn, tiêu chuẩn thiết kế, bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy, giao thông, đồng thời hạn chế tối đa nguy cơ ùn tắc. Việc tham vấn ý kiến của Hội đồng kiến trúc thành phố, các chuyên gia, cơ quan chuyên môn cũng được coi trọng, để đảm bảo sự hài hòa giữa yếu tố hiện đại và cảnh quan cổ kính của hồ Hoàn Kiếm.

Sự kỳ vọng của người dân đối với phân kỳ hai không chỉ dừng lại ở việc có thêm công trình mới hay tiện ích hiện đại mà sâu xa hơn là mong muốn hình thành một không gian công cộng đúng nghĩa - nơi người dân Thủ đô và du khách có thể tận hưởng những trải nghiệm văn hóa, lịch sử trong khung cảnh thoáng đãng, trang nhã. Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục sau khi hoàn thành toàn diện sẽ là điểm nhấn của hồ Hoàn Kiếm, là biểu tượng của sự phát triển đô thị bền vững, tôn trọng quá khứ và hướng tới tương lai.

Sự thay đổi diện mạo của Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục khiến du khách thích thú bởi sự hài hòa giữa hiện đại và truyền thống, giữa nhịp sống đô thị năng động và giá trị văn hóa - lịch sử ngàn năm (Ảnh: Phạm Mạnh)

Hồ Hoàn Kiếm vốn được mệnh danh là trái tim Thủ đô, nơi lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa ngàn năm. Vì vậy, mọi thay đổi quanh khu vực này luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của dư luận. Việc chỉnh trang quảng trường lần này được triển khai trọn vẹn và thận trọng sẽ góp phần làm nổi bật vẻ đẹp của hồ, đồng thời đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của một đô thị hiện đại, văn minh.

Quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục hôm nay đang trong quá trình chuyển mình. Dù còn những ý kiến khác nhau về diện mạo mới nhưng rõ ràng những thay đổi ban đầu đã tạo ra một không gian rộng rãi, thân thiện hơn cho người dân và du khách. Với tầm nhìn dài hạn của chính quyền và sự đồng thuận của cộng đồng, quảng trường hứa hẹn sẽ trở thành một trong những điểm nhấn tiêu biểu, kết nối giữa nhịp sống đương đại và chiều sâu văn hóa - lịch sử của Thủ đô ngàn năm văn hiến.

Hoàng Bảo