Tài năng trẻ và hành trình kiến tạo giá trị từ tri thức

Mở ra hướng đi mới

Được mệnh danh là một trong những “đầu tàu” nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo (AI) tại Trường Đại học VinUni (Hà Nội), Tiến sĩ Lê Duy Dũng (sinh năm 1991) không chỉ được biết đến bởi thành tích học thuật ấn tượng, mà còn bởi khát vọng kiến tạo tương lai thông qua công nghệ. Hiện anh đang giữ nhiều trọng trách: Giám đốc Chương trình Khoa học dữ liệu, Phó Giám đốc Chương trình Khoa học máy tính, Trợ lý Giáo sư khoa Kỹ thuật và Khoa học máy tính, đồng thời là Giám đốc Phòng thí nghiệm Trung tâm Trí tuệ môi trường của VinUni.

Tiến sĩ Lê Huy Dũng

Ở tuổi 34, Tiến sĩ Dũng đã sở hữu 3 bài báo khoa học với vai trò tác giả chính, 2 công bố thuộc danh mục Q1 cùng hàng chục báo cáo tại các hội thảo quốc tế. Điều khiến anh tâm đắc nhất là dự án nghiên cứu “Tìm kiếm quy trình tổng hợp hóa học thân thiện với môi trường bằng trí tuệ nhân tạo và hệ thống robot tự động hiệu năng cao”.

Công trình này mở ra hướng đi mới trong hóa học xanh khi nhóm nghiên cứu đã thành công trong việc thay thế muối nitrat, vốn gây ô nhiễm nước và phát thải độc hại bằng muối chloride, phổ biến và thân thiện môi trường hơn. Điểm đặc biệt của nghiên cứu nằm ở việc ứng dụng toàn diện các công cụ AI tiên tiến như trích xuất tri thức, học sâu thị giác - ngôn ngữ, giúp rút ngắn đáng kể thời gian khám phá vật liệu mới.

“Chúng tôi mong muốn đưa AI ra khỏi các phòng thí nghiệm thuần túy để biến nó thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho khoa học vật liệu, từ đó tạo ra những quy trình sản xuất an toàn, bền vững hơn”, Tiến sĩ Dũng chia sẻ.

Tiến sĩ Lê Huy Dũng lọt top 20 đề cử Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả cầu vàng 2025

Kết quả bước đầu đã được triển khai tại Trung tâm Trí tuệ Môi trường của VinUni, mở ra triển vọng ứng dụng trong công nghiệp năng lượng, y sinh và bảo vệ môi trường. Với anh, thành công của nghiên cứu không chỉ nằm ở những con số thống kê mà ở giá trị thực sự khi khoa học góp phần làm cuộc sống tốt đẹp hơn.

Nha khoa hiện đại và khát vọng cá thể hóa điều trị

Nếu như Tiến sĩ Dũng khẳng định dấu ấn ở lĩnh vực công nghệ AI và khoa học vật liệu, thì Thạc sĩ Nguyễn Việt Anh, giảng viên khoa Răng hàm mặt, Đại học Phenikaa lại ghi dấu bằng những công trình nghiên cứu gắn liền với ứng dụng thực tiễn trong y học.

Anh đã công bố 17 bài báo khoa học thuộc danh mục Q1 (16 bài với vai trò tác giả chính) và 6 bài báo Q2… con số đáng mơ ước với bất kỳ nhà khoa học trẻ nào. Điều làm nên sự khác biệt là hướng đi rõ ràng mọi công trình anh đều đặt giá trị ứng dụng làm “kim chỉ nam”.

“Các công bố gần đây đều nhắm vào giá trị ứng dụng. Tôi luôn muốn nghiên cứu không chỉ để đăng báo mà còn để tạo ra tác động thật sự tới nha khoa hiện đại,” anh Việt Anh nhấn mạnh.

Thạc sĩ Nguyễn Việt Anh

Khát vọng ấy đang được anh cụ thể hóa bằng định hướng cá thể hóa điều trị nha khoa dựa trên nền tảng số hóa. Từ việc thiết kế khí cụ, tối ưu quy trình chế tạo cho đến hỗ trợ quyết định bằng AI, anh kỳ vọng sẽ góp phần nâng chuẩn chăm sóc nha khoa, đồng thời khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ nha khoa thế giới.

Đặc biệt, dấu ấn của anh Việt Anh không chỉ dừng lại ở thành tích cá nhân. Bài báo quốc tế đầu tiên của khoa Răng hàm mặt do anh khởi xướng được xem là bước ngoặt, truyền cảm hứng cho thế hệ giảng viên và sinh viên Đại học Phenikaa

Việc lọt vào Top 20 ứng viên Giải thưởng Quả Cầu Vàng 2025 ở lĩnh vực Công nghệ y - dược với anh không chỉ là sự ghi nhận xứng đáng mà còn là động lực để tiếp tục theo đuổi con đường đã chọn.

Nhà khoa học trẻ và hành trình chinh phục MOF

Sinh năm 1995, Thạc sĩ Nguyễn Bá Mạnh, Nghiên cứu viên Viện Hóa học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam khẳng định khát vọng chinh phục khoa học khi lựa chọn hướng đi thách thức hơn: Công nghệ tổng hợp vật liệu khung cơ kim (MOF). Đây là loại vật liệu mới, có khả năng ứng dụng rộng rãi trong quốc phòng, năng lượng, y sinh và xử lý môi trường.

Ngay từ khi còn một học sinh, anh Mạnh đã cho thấy niềm say mê khoa học mãnh liệt. Anh tốt nghiệp Khoa Dầu khí, Đại học Mỏ - Địa chất khi mới 23 tuổi, sớm hơn một năm so với lộ trình. Năm 2022, anh bảo vệ thành công luận văn Thạc sĩ tại Đại học Bách khoa Hà Nội với điểm số gần tuyệt đối và hiện tiếp tục theo học nghiên cứu sinh tại Học viện Khoa học và Công nghệ.

Thạc sĩ Nguyễn Bá Mạnh

Trong 8 năm miệt mài nghiên cứu, anh sở hữu 39 bài báo quốc tế SCIE, trong đó có 22 bài Q1, nhiều bài đóng vai trò tác giả chính. Đặc biệt, công trình “Nghiên cứu công nghệ sản xuất vật liệu khung cơ kim ứng dụng trong quốc phòng, an ninh, năng lượng sạch và bảo quản thực phẩm” do anh làm chủ nhiệm đã giành Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam VIFOTEC 2024.

Công trình này được đánh giá là bước đột phá bởi nó không chỉ mang tầm quốc gia mà còn mở ra cơ hội giúp Việt Nam làm chủ công nghệ vốn lâu nay phụ thuộc vào nhập khẩu. Ngoài ra, anh còn được vinh danh với Giải thưởng Khoa học Thành phố Hồ Chí Minh 2025, Huy hiệu Lao động sáng tạo…

“Khoa học không chỉ dừng lại ở những công thức khô khan. Với tôi, mỗi nghiên cứu là một cách để tuổi trẻ đóng góp thiết thực cho cộng đồng, để tri thức trở thành giá trị lan tỏa. Chỉ khi dấn thân hết mình, chúng ta mới biến tri thức thành giá trị cho xã hội”, anh Mạnh chia sẻ.

Ở tuổi 30, Thạc sĩ Nguyễn Bá Mạnh đã sở hữu bảng dài thành tích nghiên cứu khoa học

Dù mỗi người theo đuổi một lĩnh vực khác nhau nhưng các nhà khoa học trẻ có cùng điểm chung: Khát vọng đưa khoa học phục vụ đời sống và phụng sự đất nước.

Họ không chỉ là những nhà khoa học với bảng thành tích đáng nể, mà còn là những người trẻ đầy nhiệt huyết, dám dấn thân và tiên phong mở ra những hướng đi mới. Thành công của họ không chỉ dừng lại ở những giải thưởng hay con số công bố quốc tế, mà còn ở thông điệp mạnh mẽ gửi tới thế hệ trẻ: Khoa học chỉ thật sự có ý nghĩa khi gắn với ứng dụng, khi tri thức được chuyển hóa thành giá trị phục vụ cộng đồng.

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, những gương mặt trẻ này chính là minh chứng cho trí tuệ Việt Nam không hề thua kém bạn bè quốc tế. Đó cũng là lời khẳng định rằng, với đam mê, nỗ lực và môi trường học thuật thuận lợi, tuổi trẻ Việt hoàn toàn có thể tạo nên những dấu ấn khoa học đẳng cấp toàn cầu.

Nguyễn Dũng