Chuyển đổi số - “Cầu nối” giữa người dân và chính quyền hai cấp

Duy trì hoạt động hành chính thông suốt

Ngay khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 57 vào cuối năm 2024, Thành ủy, HĐND và UBND thành phố Hà Nội cũng như các cấp chính quyền của thành phố xác định rằng đây là chiếc chìa khóa vàng. Nghị quyết này không đơn thuần chỉ là nghị quyết về chuyển đổi số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo mà quan trọng hơn là thiết kế lại mô hình quản trị đô thị.

Chính vì vậy, trong quá trình triển khai, Thành ủy và UBND đã ban hành các chương trình hành động thông suốt từ cấp thành phố đến cấp quận/huyện thời điểm trước và cấp xã/phường sau này (126 xã/phường). Kinh nghiệm của Hà Nội được gói gọn trong 3 yếu tố: Đồng bộ; Dữ liệu và Chủ động.

Tại phường Cửa Nam, một điểm sáng điển hình trong việc ứng dụng chuyển đổi số, bà Trịnh Ngọc Trâm - Phó Chủ tịch UBND phường cho biết: "Chuyển đổi số giúp phường cập nhật dữ liệu tức thời từ cấp trên, phục vụ công tác quản lý hiệu quả hơn. Các thủ tục hành chính được giải quyết nhanh gọn, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Hệ thống cảnh báo sớm trên nền tảng số giúp phường ra quyết định chính xác và kịp thời với các tình huống phát sinh".

Phường Cửa Nam - một điểm sáng điển hình trong việc ứng dụng chuyển đổi số trong 3 tuần đầu triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

Ngoài việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, phường còn chú trọng công tác đào tạo cán bộ sử dụng công nghệ thông tin, giúp tổ chức bộ máy vận hành hiệu quả hơn, đồng thời tạo sự đồng thuận trong cộng đồng dân cư.

Sau hơn một tháng vận hành, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp chứng tỏ sức sống mạnh mẽ và hiệu quả trong điều hành, phục vụ, gần dân hơn, minh bạch hơn. Chuyển đổi số được triển khai mạnh mẽ và quyết liệt, đóng vai trò cầu nối "sống còn" liên kết chặt chẽ giữa tỉnh và xã, giảm thiểu vùng trũng thông tin, tạo ra bước đột phá trong quản lý hành chính và tương tác với người dân.

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, thành phố đã tận dụng tối đa hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin và nguồn nhân lực số để phối hợp chặt chẽ giữa các sở ngành, quận huyện và phường xã. Qua đó, Hà Nội duy trì hoạt động hành chính thông suốt, giảm thời gian giải quyết thủ tục hành chính, nâng cao tính minh bạch và khả năng kiểm soát tình hình.

Đến thời điểm này, cơ bản bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp vận hành thông suốt và đồng bộ. Với quan điểm "không ai bị bỏ lại phía sau", trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính và phục vụ người dân, thành phố Hà Nội đặc biệt quan tâm đến các đối tượng nộp thuế, người già cũng như người khuyết tật, để phục vụ thủ tục hành chính.

"Chúng tôi xác định công nghệ chỉ là công cụ. Con người là trung tâm; đồng bộ trong chỉ đạo; dữ liệu trong vận hành và chủ động trong triển khai… chính là bài học lớn nhất mà TP Hà Nội đã vận hành đồng bộ và xuyên suốt trong hơn một vừa qua", Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng chia sẻ.

Bước chuyển mình quan trọng của quản trị địa phương

Ngày 1/7/2025, 34 tỉnh, thành phố trên cả nước đồng loạt triển khai vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, gồm cấp tỉnh và cấp xã đã đánh dấu bước đổi mới căn bản của mô hình tổ chức hành chính tại Việt Nam. Sau hơn một tháng đi vào hoạt động, mô hình đã khẳng định sự chuyển biến tích cực, tạo tiền đề nâng cao hiệu quả quản lý và phục vụ công dân.

Ông Phan Trung Tuấn - Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ), cho biết: Đây là bước chuyển mình lịch sử trong tổ chức bộ máy chính quyền địa phương. việc sắp xếp lại các đơn vị hành chính, chuyển giao quyền hạn từ cấp huyện về cấp xã cùng với áp dụng mạnh mẽ chuyển đổi số đã tháo gỡ nhiều nút thắt trong vận hành, đồng thời nâng cao vai trò và năng lực của chính quyền cấp xã, giúp phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.

Thanh niên tình nguyện phường Hai Bà Trưng hỗ trợ người dân chuyển đổi số

Vụ trưởng Vụ Chính quyền địa phương Phan Trung Tuấn nhấn mạnh: "Thực tiễn triển khai của các địa phương và qua nắm bắt tình hình của Bộ Nội vụ, Cơ quan thường trực của Ban Chỉ đạo của Chính phủ trong tổ chức vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, cho thấy, mặc dù thời gian đi vào vận hành mới hơn một tháng nhưng bước đầu đã có những kết quả rất tích cực".

Đến nay, bước đầu bộ máy vận hành tương đối trơn tru, hiệu quả, liên thông, thông suốt, quan trọng nhất là không làm gián đoạn quá trình triển khai chuyển tiếp mô hình chính quyền địa phương 3 cấp sang chính quyền địa phương 2 cấp.

Cấp xã cũng đã quan tâm hoàn thiện đồng bộ, tổ chức hệ thống chính trị, đặc biệt là chính quyền địa phương cấp xã theo mô hình mới. UBND của các đơn vị cấp xã trên cả nước đã hoàn thiện tổ chức bộ máy, thành lập các cơ quan chuyên môn, trong đó đặc biệt là Trung tâm Phục vụ hành chính công - nơi giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp ngay từ cơ sở.

Có thể thấy rằng, việc ứng dụng thành công công nghệ, góp phần nâng cao năng lực cán bộ và tổ chức bộ máy vận hành hiệu quả, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng thuận lợi.

Kinh nghiệm quý báu từ các địa phương sẽ tiếp tục được tổng hợp, đúc rút nhằm hoàn thiện quy trình, nâng chất hệ thống công nghệ và nhân rộng mô hình trên toàn quốc, đưa mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trở thành nền tảng căn bản của cải cách hành chính Việt Nam thời kỳ mới.

Khắc Nam