Đưa Việt Nam trở thành trung tâm dịch vụ logistics hàng đầu khu vực

Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tham dự Diễn dàn Logistics Việt Nam 2025 với chủ đề “Logistics Việt Nam - Vươn mình tiến vào kỷ nguyên mới” (Ảnh Đ.Minh)

Sáng 29/11, tại TP Đà Nẵng, Bộ Công thương đã tổ chức Diễn dàn Logistics Việt Nam 2025 với chủ đề “Logistics Việt Nam - Vươn mình tiến vào kỷ nguyên mới”.

Tham dự diễn đàn có: Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính; Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên; lãnh đạo Bộ Tài chính, Bộ Khoa học và Công nghệ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Về phía lãnh đạo thành phố Đà Nẵng có: Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Quang; Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Đình Vĩnh; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Đức Dũng; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Phạm Đức Ấn; Phó Bí thư Thành ủy Ngô Xuân Thắng. Cùng dự có lãnh đạo các thành phố: Huế, Cần Thơ và Hải Phòng.

Việt Nam thuộc top 10 thị trường logistics mới nổi

Theo đó, năm 2025, ngành dịch vụ logistics Việt Nam đứng trước nhiều thách thức và yêu cầu mới trong bối cảnh thế giới tiếp tục bất ổn, căng thẳng địa chính trị leo thang, xung đột quân sự Nga-Ukraine kéo dài, xung đột tại Trung Đông vẫn có khả năng tiếp diễn, chính sách thuế quan của Hoa Kỳ tác động mạnh mẽ đến thương mại quốc tế.

Cùng với đó là làn sóng chuyển dịch chuỗi cung ứng, yêu cầu phát triển logistics xanh và bền vững, cùng sự bùng nổ của thương mại điện tử xuyên biên giới, vừa mở ra cơ hội, vừa tạo áp lực cạnh tranh lớn cho doanh nghiệp Việt Nam.

Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính trao đổi bên lề Diễn dàn Logistics Việt Nam 2025 (Ảnh Đ.Minh)

Phát biểu chỉ đạo tại diễn đàn, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh, Đảng, Nhà nước rất quan tâm và đã có nhiều chủ trương, chính sách quan trọng và đầu tư nguồn lực để phát triển ngành logistics, nhờ đó, đã mang lại nhiều kết quả đáng khích lệ.

Tốc độ tăng trưởng dịch vụ logistics nhanh và ổn định, đạt bình quân 14 - 16%/năm, đóng góp trực tiếp vào GDP hàng năm ở mức 4,5 - 5% GDP. Việt Nam xếp thứ 43/139 quốc gia về Chỉ số Năng lực logistics (LPI) và thuộc Top 5 trong ASEAN cùng với 4 quốc gia Singapore, Malaysia, Thái Lan và Indonesia.

Tại Việt Nam, chi phí logistics đã giảm còn khoảng 16% GDP, tiết kiệm hàng tỷ USD mỗi năm cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu; hệ thống kết cấu hạ tầng logistics được đầu tư đồng bộ, đặc biệt là mạng lưới cảng biển, sân bay, đường cao tốc, trung tâm logistics tại các vùng kinh tế trọng điểm.

Khu vực doanh nghiệp logistics ngày càng lớn mạnh với hơn 34 nghìn doanh nghiệp, trong đó nhiều doanh nghiệp đã tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, ứng dụng công nghệ cao trong quản trị vận hành.

Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính phát biểu chỉ đạo tại diễn đàn (Ảnh Đ.Minh)

Do đó, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu TP Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng và một số địa phương phát triển và phát huy lợi thế Khu thương mại tự do và Trung tâm tài chính quốc tế; hoàn thiện kết cấu hạ tầng, thúc đẩy phát triển dịch vụ logistics, tạo cơ hội giúp cả nước bắt kịp xu thế phát triển của khu vực và thế giới; chủ động quy hoạch trung tâm logistics vùng, thu hút đầu tư, triển khai mô hình “đô thị logistics thông minh” và phát huy lợi thế của khu thương mại tự do.

Chính phủ kiên định phương châm hành động với “5 thông”: “Thể chế thông thoáng - Hạ tầng thông suốt - Quản trị thông minh - Cách làm thông dụng - Hợp tác thông hiểu” để đưa logistics trở thành ngành kinh tế quan trọng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2035, Việt Nam thuộc nhóm 30 nước đứng đầu thế giới về Chỉ số Năng lực logistics (LPI).

Ngoài ra, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính bày tỏ mong muốn cộng đồng doanh nghiệp logistics tiếp tục đổi mới quản trị, liên kết chuỗi, đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, đồng thời phát huy tinh thần “tự lực, tự cường, đổi mới, sáng tạo, đoàn kết, hợp tác”, vươn ra khu vực và thế giới.

Phát biểu khai mạc, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, logistics là ngành dịch vụ giữ vai trò quan trọng, được ví như những “mạch máu”của nền kinh tế; cầu nối giữa sản xuất - lưu thông - tiêu dùng - xuất, nhập khẩu và là một trong những trụ cột trọng yếu, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên phát biểu khai mạc diễn đàn (Ảnh Đ.Minh)

Theo Bộ trưởng Bộ Công thương, Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường có nhiều tiềm năng, điều kiện để phát triển dịch vụ logistics. Là quốc gia nằm trong khu vực phát triển năng động của thế giới, nơi có luồng hàng hoá tập trung, giao lưu mạnh và nền kinh tế có độ mở lớn (200%), quy mô đứng thứ 3 ASEAN và thứ 32 thế giới; top 20 về quy mô thương mại quốc tế và top 15 về thu hút FDI, kim ngạch xuất nhập khẩu và thương mại điện tử trong 5 - 6 năm qua luôn tăng trưởng ở mức hai con số.

Với sự quan tâm, chỉ đạo sát sao, quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; sự vào cuộc tích cực, hiệu quả của các ban, Bộ, ngành Trung ương và các địa phương. Đặc biệt là nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp, ngành dịch vụ logistics nước ta đã có những bước phát triển khá mạnh (tăng bình quân 14 - 16%/năm, gấp hơn 2 lần mức tăng bình quân của thế giới; quy mô thị trường dịch vụ logistic Việt Nam khoảng 45-50 tỷ USD, tương đương 10% GDP và 5% kim ngạch xuất nhập khẩu, từng bước khẳng định được thương hiệu, vị thế của ngành trong khu vực và thế giới).

Năm 2025, Việt Nam được các tổ chức quốc tế đánh giá, xếp hạng thuộc top 10 thị trường logistics mới nổi; top 4 trong khu vực về Chỉ số cơ hội logistics và top 5 ASEAN, top 40 thế giới về Chỉ số Hiệu quả Logistics.

TP Đà Nẵng kết nối và phát huy hiệu quả hệ thống cảng Chu Lai - Liên Chiểu - Tiên Sa - Kỳ Hà - Dung Quất hình thành cụm cảng tổng hợp miền Trung

Ngoài những kết quả đạt được, Bộ trưởng Bộ Công thương cũng chỉ ra ngành dịch vụ logistics Việt Nam phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của đất nước; chi phí logistics còn ở mức cao so với các nước trong khu vực, dẫn tới năng lực cạnh tranh thấp; tính liên kết vùng, kết nối hạ tầng chưa đồng bộ; thiếu hụt nhân lực chất lượng cao, tác phong làm việc chưa thật chuyên nghiệp; việc chuyển đổi số, chuyển đổi xanh trong Logistics mới ở giai đoạn đầu, thiếu cơ sở dữ liệu dùng chung…

“Tại diễn đàn này, các đại biểu từ kinh nghiệm hoạt động thực tiễn ở mỗi ngành, lĩnh vực, địa phương, hãy tập trung trao đổi, thảo luận để làm rõ những kết quả đạt được; những hạn chế, yếu kém và nguyên nhân (nhất là nguyên nhân chủ quan); rút ra các bài học kinh nghiệm trong phát triển dịch vụ logistics ở nước ta thời gian qua, cũng như nhận diện những thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen.

Từ đó, hiến kế, kiến nghị với cấp có thẩm quyền về các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp dịch vụ logistics phát huy nội lực, tận dụng cơ hội để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh, xây dựng thương hiệu, đón đầu các xu hướng, chính sách phát triển dịch vụ logistics tại Việt Nam trong thời gian tới”, Bộ trưởng Bộ Công thương đề nghị.

Xây dựng hệ sinh thái logistics thông minh

Phát biểu tại diễn đàn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang khẳng định, Đà Nẵng xác định logistics là ngành dịch vụ trọng điểm, có tính lan tỏa cao, là nền tảng phát triển công nghiệp, thương mại, du lịch và đầu tư.

Những năm qua, thành phố đã tập trung quy hoạch, đầu tư và hoàn thiện kết cấu hạ tầng logistics với nhiều dự án quy mô lớn như: Cảng Tiên Sa, cảng Liên Chiểu, cảng Kỳ Hà, sân bay quốc tế Đà Nẵng, sân bay Chu Lai cùng hệ thống đường cao tốc, đường sắt, các khu, cụm công nghiệp và trung tâm logistics gắn kết liên vùng.

Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang khẳng định, Đà Nẵng xác định logistics là ngành dịch vụ trọng điểm (Ảnh Đ.Minh)

Đặc biệt, dự án đầu tư xây dựng Bến cảng Liên Chiểu đang được triển khai sẽ là cảng cửa ngõ quốc tế, có khả năng đón tàu trọng tải lớn, đáp ứng nhu cầu xuất nhập khẩu ngày càng tăng của khu vực và cả nước. Cùng với đó, việc kết nối và phát huy hiệu quả hệ thống cảng Chu Lai - Liên Chiểu - Tiên Sa - Kỳ Hà - Dung Quất hình thành cụm cảng tổng hợp miền Trung, tạo hành lang vận tải liên hoàn đường biển, đường bộ, đường sắt, hàng không.

“Từ thực tiễn phát triển và vị thế địa chiến lược quan trọng, thành phố Đà Nẵng sẽ tiếp tục phát huy vai trò là trung tâm logistics, thương mại, đổi mới sáng tạo của khu vực miền Trung - Tây Nguyên.

Chính quyền thành phố cam kết đi đầu trong phát triển hạ tầng, nâng cao năng lực quản lý, cải thiện môi trường đầu tư và đẩy mạnh hợp tác công - tư. Đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp, là điểm đến tin cậy của nhà đầu tư trong nước và quốc tế” Bí thư Thành ủy Đà Nẵng nói.

Tại diễn đàn, đại diện các cơ quan quản lý Nhà nước, doanh nghiệp logistics, hiệp hội ngành nghề, chuyên gia và các tổ chức quốc tế trao đổi, thảo luận về các chính sách phát triển logistics tại Việt Nam; đánh giá tình hình phát triển ngành logistics Việt Nam, chỉ ra những thành tựu, khó khăn, vướng mắc và đề xuất các giải pháp cụ thể.

Diễn dàn Logistics Việt Nam 2025 được tổ chức tại thành phố Đà Nẵng (Ảnh Đ.Minh)

Trình bày tham luận tại diễn đàn, ông Thomas Sim, Chủ tịch Liên đoàn Các hiệp hội Giao nhận Vận tải quốc tế (FIATA) cho rằng, với vị trí địa lý chiến lược, nền tảng sản xuất tăng trưởng mạnh, cùng mạng lưới cảng nước sâu ngày càng mở rộng và những cam kết phát triển mạnh mẽ từ Chính phủ, Việt Nam đang hội tụ đầy đủ điều kiện để vươn lên trở thành một cường quốc logistics hàng đầu trong khu vực ASEAN.

Theo ông Thomas Sim, Việt Nam có thể nắm bắt dẫn đầu quá trình chuyển đổi xanh bằng cách đầu tư vào: Cảng xanh, phương tiện vận tải bằng điện, kho vận hành bằng năng lượng tái tạo, hệ thống báo cáo và tuân thủ phát thải.

“Ngành logistics thế giới đang bước vào giai đoạn chuyển mình sâu sắc dưới tác động của địa chính trị, chuyển đổi xanh và đặc biệt là sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, AI sẽ không thay thế chúng ta - những nhà logistics. Nhưng những nhà logistics đón nhận AI sẽ là những người định hình tương lai.

Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) trình bày tham luận tại diễn đàn (Ảnh Đ.Minh)

Logistics không chỉ là vận chuyển hàng hóa - đó là cách chúng ta kết nối con người, nền kinh tế và cơ hội”, ông Sim nói, đồng thời gửi gắm tới các thí sinh trẻ thông điệp: “Đừng bao giờ đánh giá thấp sức mạnh của ý tưởng”, bởi mọi đột phá lớn trong ngành đều bắt đầu từ những người dám tin rằng mình có thể làm tốt hơn” ông Thomas Sim khẳng định.

Đề xuất về chiến lược đến cơ hội bứt phá của Việt Nam đối với Logistics, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) cho biết, ngày 9/10/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2229/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050.

Điều đó khẳng định logistics đã được nhìn nhận như một ngành kinh tế quan trọng, giữ vai trò kết nối và hỗ trợ các ngành khác. Chiến lược đặt yêu cầu phát triển logistics dựa trên kết cấu hạ tầng hiện đại, bao gồm giao thông, thương mại và công nghệ.

“Việc thu hút đầu tư vào hạ tầng logistics là bước đi quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh Đà Nẵng đang cơ cấu lại nền kinh tế và xác định logistics là một trong những trụ cột phát triển. Theo ông Hải, quá trình sáp nhập địa giới với Quảng Nam thời gian gần đây không chỉ mở rộng quy mô hành chính mà còn tạo không gian phát triển mới cho thành phố, góp phần thúc đẩy hạ tầng logistics bài bản hơn, tăng sức hút đối với nhà đầu tư.

Cùng với định hướng trở thành trung tâm công nghệ cao, trung tâm tài chính quốc tế, Đà Nẵng có đủ điều kiện để hướng tới vai trò trung tâm kinh tế của miền Trung và cả nước” ông Trần Thanh Hải bày tỏ.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tái định hình, Việt Nam cần củng cố năng lực logistics nhằm duy trì vị thế trong chuỗi giá trị, tận dụng cơ hội từ chuyển dịch đầu tư, đồng thời ứng phó với rủi ro từ các biến động địa - kinh tế. Bên cạnh đó, sự phát triển nhanh của thương mại điện tử xuyên biên giới và yêu cầu về logistics xanh đang đặt ra nhiều thách thức mới về hạ tầng, công nghệ và quản trị chuỗi cung ứng.

Đoàn Minh