Khi di sản hòa nhịp sáng tạo của Thủ đô ngàn năm văn hiến...

Dấu ấn kết nối di sản trong thời đại mới

Festival Thăng Long - Hà Nội 2025 được đánh giá là một trong những chuỗi sự kiện văn hóa trọng điểm của năm, hội tụ sự tham dự của lãnh đạo Trung ương, thành phố Hà Nội, đại diện nhiều tỉnh, thành trên cả nước cùng các Đại sứ quán và tổ chức quốc tế tại Việt Nam. Chính sự hiện diện ấy đã tạo nên một không gian giao lưu văn hóa rộng mở, nơi di sản Việt Nam được đối thoại bình đẳng với bạn bè năm châu.

Rực rỡ sắc màu di sản tại Festival Thăng Long - Hà Nội 2025

Trong suốt 16 ngày diễn ra, Festival ghi dấu bằng hàng loạt chương trình mang tầm vóc quốc tế. Hội thảo quốc tế và Giao lưu trình diễn Nghi lễ - Trò chơi kéo co, kỷ niệm 10 năm UNESCO ghi danh không chỉ tái hiện một nghi lễ dân gian đặc sắc mà còn cho thấy sự gắn kết văn hóa giữa Việt Nam và các quốc gia đồng sở hữu di sản.

Sắc màu văn hóa thế giới góp mặt tại Festival

Sự góp mặt của Hội kéo co Gijisi đến từ thành phố Dangjin (Hàn Quốc) khiến không khí lễ hội trở nên sôi động, tạo nên một “sân chơi di sản” đa quốc gia hiếm thấy.

Nghi lễ và trò chơi kéo co

Đặc biệt, chương trình nghệ thuật “Khoảnh khắc vĩnh cửu” tại Bảo tàng Hà Nội với sự tham gia của nhà soạn nhạc Thụy Sĩ Dominique Barthassat đã mở ra một cuộc gặp đầy cảm xúc giữa âm nhạc châu Âu và nhạc cụ dân tộc Việt Nam. Những bản hòa tấu được sáng tạo dựa trên chất liệu truyền thống đã khiến người xem không khỏi rung động trước vẻ đẹp của di sản Việt trong ngôn ngữ âm nhạc toàn cầu.

Hội tụ di sản tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, chương trình “Hội tụ di sản” tạo nên điểm nhấn đặc biệt khi kết nối các giá trị truyền thống của ba kinh đô Thăng Long - Huế - Hoa Lư cùng sắc màu đại ngàn Tây Nguyên. Không gian linh thiêng của Quốc Tử Giám như được thắp sáng bởi câu chuyện văn hóa của dân tộc, gửi gắm khát vọng bảo tồn và lan tỏa những giá trị căn cốt qua thời gian.

Du khách nước ngoài thích thú với các trải nghiệm tại Festival

Những con số thống kê sau lễ hội cho thấy sức hút mạnh mẽ của Festival: Gần 200.000 lượt khách tham gia trực tiếp; 1 triệu lượt tiếp cận trên mạng xã hội; 40.000 lượt theo dõi các kênh truyền thông. Không chỉ có vậy, lễ hội múa rối lớn nhất từ trước tới nay với 19 đoàn múa rối và gần 800 nghệ sĩ, nghệ nhân đã trở thành dấu ấn khó quên, thu hút đông đảo người dân và du khách quốc tế.

Sân khấu 360 độ

Sân khấu khai mạc tối 7/11 tại Hoàng thành Thăng Long cũng là một điểm nhấn mang tính tiên phong: Mô hình sân khấu 360 độ lần đầu tiên được triển khai, với công suất biểu diễn cùng lúc 1.000 nghệ sĩ. Biểu tượng Thăng Long Tứ Trấn được tái hiện trong không gian ánh sáng huyền ảo, tạo nên khoảnh khắc vừa choáng ngợp vừa thiêng liêng.

Mạch nguồn nuôi dưỡng công nghiệp văn hóa Thủ đô

Nếu như Festival 2025 làm say lòng công chúng ở những màn trình diễn được đầu tư công phu, thì giá trị sâu xa hơn mà sự kiện hướng tới chính là khơi dậy tinh thần sáng tạo trong cộng đồng, đưa di sản thoát khỏi “khung kính bảo tàng” để bước vào đời sống với diện mạo mới.

Những hoạt động như chương trình thời trang “Bách hoa bộ hành trên con đường di sản”, hội thảo “Ứng dụng di sản trong sáng tạo”, hay các workshop thủ công truyền thống đã thu hút đông đảo người trẻ. Không chỉ tham quan, họ được trực tiếp tạo tác, được “chạm tay” vào di sản, được trở thành người sáng tạo trong chính không gian di sản của Thủ đô.

Festival cũng là dịp để tôn vinh di sản của từng phường, xã Hà Nội. Từ Múa Bài Bông, Múa Bồng đến Hội Vật Cầu Thúy Lĩnh, từ rối nước đến rối que, rối cạn… tất cả đều được giới thiệu trong các hoạt động đặc sắc, mang lại cơ hội để các giá trị văn hóa địa phương được ghi nhận và lan tỏa.

Một trong những điểm đổi mới quan trọng của Festival năm nay là tầm nhìn Festival không khép lại mà mở ra. Sau khi lễ hội kết thúc, Hà Nội định hướng duy trì các chương trình biểu diễn nghệ thuật định kỳ tại nhiều không gian di sản như phố cổ, Hồ Gươm, Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám… Đây là bước chuyển từ tư duy tổ chức sự kiện sang tư duy xây dựng hệ sinh thái sáng tạo - nơi di sản được sống, được tương tác và tạo giá trị liên tục.

Cách làm này không chỉ giúp bảo tồn di sản hiệu quả hơn, mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế sáng tạo. Mỗi chương trình nghệ thuật, mỗi không gian trải nghiệm có thể trở thành sản phẩm du lịch - văn hóa độc đáo, góp phần tạo công ăn việc làm cho nghệ sĩ và cộng đồng, đồng thời thu hút du khách trong nước và quốc tế.

Điều đáng chú ý là Festival 2025 xác định người dân Thủ đô là chủ thể sáng tạo. Khi mỗi người dân đều có thể tham gia biểu diễn, chế tác, trình diễn hoặc giới thiệu di sản, thì văn hóa không còn là tài sản xa xỉ, mà trở thành “di sản sống”, gắn bó mật thiết với đời sống hàng ngày. Đây cũng là điều kiện quan trọng để Hà Nội đạt mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp văn hóa của khu vực Đông Nam Á vào năm 2030.

Du khách quốc tế - một đối tượng trọng tâm trong chiến lược dài hạn khi được trải nghiệm những giá trị ấy sẽ trở thành những “đại sứ truyền thông” tự nhiên, góp phần quảng bá hình ảnh Hà Nội ra thế giới. Những bức ảnh, thước phim mà họ chia sẻ trên mạng xã hội chính là những câu chuyện văn hóa sống động nhất, chân thật nhất về một Hà Nội hiền hòa, sâu sắc nhưng không kém phần hiện đại.

Hành trình mới của khát vọng kết nối toàn cầu

Thành công của Festival Thăng Long - Hà Nội 2025 đã mở đường cho hành trình mới. Festival Thăng Long - Hà Nội 2026, dự kiến tổ chức với chủ đề “Tinh hoa Hà Nội - Kết nối toàn cầu”, được kỳ vọng tiếp tục khẳng định vị thế của Thủ đô như một trung tâm hội tụ di sản của Việt Nam và thế giới.

Hà Nội mong muốn không chỉ giới thiệu di sản, mà tạo nên những cuộc đối thoại văn hóa bình đẳng; không chỉ trình diễn, mà kích hoạt sáng tạo; không chỉ kể chuyện quá khứ, mà kiến tạo tương lai. Thành phố mời gọi nghệ sĩ, học giả, doanh nghiệp sáng tạo, các tổ chức và nhà tài trợ cùng chung tay để tạo nên một Festival mang tầm vóc quốc tế, nơi di sản và sáng tạo soi chiếu, nâng đỡ lẫn nhau.

Triết lý “di sản là nền tảng - sáng tạo là động lực” đã và đang trở thành định hướng chiến lược của Thủ đô. Hà Nội chọn con đường phát triển hiện đại nhưng dựa trên cội nguồn văn hóa, dùng di sản để làm giàu cho hiện tại và bồi đắp cho tương lai.

Ở tầm nhìn ấy, mỗi Festival không chỉ là một lễ hội, mà là một chu kỳ sáng tạo; mỗi không gian văn hóa không chỉ là điểm đến, mà là nơi gieo mầm cho những thế hệ “công dân sáng tạo” - lực lượng quan trọng nhất của công nghiệp văn hóa Hà Nội trong những thập niên tới.

Cẩm Tú