Lưu giữ giá trị văn hóa trong từng sản phẩm OCOP

Mỗi sản phẩm đều mang ý nghĩa quảng bá văn hóa Hà Nội

Năm nào cũng vậy, cứ tới mùa sen là gia đình ông bà Ngô Văn Xiêm - Lưu Thị Hiền (phường Tây Hồ) lại hối hả thu hái, ướp trà sen. Bà Lưu Thị Hiền cho biết: “Sống tại vùng trồng sen Bách Diệp, có nghề ướp trà sen nức tiếng Tây Hồ, gia đình tôi đưa sản phẩm trà ướp sen dự thi đánh giá, phân hạng OCOP và được công nhận 4 sao.

Theo bà Hiền, để ướp được một cân trà ngon phải có 1.500 bông sen Bách Diệp kết hợp với trà búp khô Thái Nguyên được thu hái “1 tôm, 2 tép” qua đủ 21 ngày với 7 lần vào hương gạo sen và 7 lần sấy. Trà càng ướp nhiều lần thì hương sen càng quyện, càng thơm lâu.

Trà sen đạt chuẩn thì nước trà phải xanh, uống ban đầu có vị chát, sau có vị ngọt đượm và hương sen thơm dịu, thoang thoảng trong miệng”. Từ ngày tham gia Chương trình OCOP, trà sen nhãn hiệu Hiền Xiêm của gia đình ông bà được khách hàng biết tới nhiều hơn.

Tại phường Phú Thượng, chị Đỗ Thu Thủy, hộ kinh doanh Đỗ Thế Gia đưa sản phẩm bánh trung thu tham gia Chương trình OCOP. Chị Thủy cho biết: “Xưa kia, cụ và ông tôi làm rất nhiều loại bánh, mở cửa hiệu trên phố cổ Hà Nội. Bố tôi và các cô, chú trong gia đình vẫn đang nối nghiệp cha ông giữ nghề. Riêng tôi chọn phát triển một nhánh sản phẩm của gia đình là cốm và sản phẩm từ cốm, như: Bánh nướng nhân cốm, bánh dẻo nhân cốm và bánh cốm. Tôi mong muốn đặc sản của gia đình không chỉ là thức quà ngon, mà còn mang ý nghĩa quảng bá văn hóa Hà Nội”…

Các đại biểu tham quan gian hàng trưng bày và giới thiệu sản phẩm OCOP của Hà Nội

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội Nguyễn Đình Hoa, Hà Nội là “đất trăm nghề”. Các sản phẩm truyền thống và nghề truyền thống của Hà Nội được kết tinh từ sự tài hoa của những người thợ và truyền thống văn hóa từ ngàn đời nay của mảnh đất kinh kỳ, văn hóa xứ Đoài và trấn Sơn Nam Thượng.

Bên cạnh đó, Hà Nội còn có 1.136 hợp tác xã nông nghiệp đang hoạt động, 1.695 trang trại, 149 chuỗi liên kết được duy trì và phát triển, hơn 164 mô hình ứng dụng công nghệ cao.

Hà Nội cũng có hơn 5.000 sản phẩm nông sản được gắn mã truy xuất nguồn gốc QR code, cùng với đó là hàng trăm sản vật nức tiếng như gà Mía Sơn Tây, gạo nếp cái hoa vàng Sóc Sơn, nhãn muộn Đại Thành (Quốc Oai), bưởi tôm vàng Thượng Mỗ (Đan Phượng)...

Đó là những sản phẩm đặc trưng, tiêu biểu đã và đang được khai thác trong Chương trình OCOP của Hà Nội. Những đặc sản này được “gắn sao” OCOP vừa tăng giá trị kinh tế, vừa giúp quảng bá nét văn hóa vùng miền của mảnh đất Thủ đô ngàn năm văn hiến.

Khai thác giá trị văn hóa bản địa, tạo bản sắc cho sản phẩm OCOP

Thành phố Hà Nội luôn chú trọng và xác định Chương trình OCOP là giải pháp quan trọng để phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập và chất lượng đời sống của người dân. Hằng năm, thành phố đều ban hành kế hoạch cụ thể, giao nhiệm vụ chi tiết đến từng ban, ngành về phát triển sản phẩm OCOP.

Cùng với sự hỗ trợ của chính quyền các cấp khi tham gia Chương trình OCOP, những chủ thể ở Hà Nội đã dành nhiều tâm huyết nghiên cứu, phát triển sản phẩm từ lợi thế địa phương.

Nghệ nhân Ưu tú Phan Thị Thuận (xã Hồng Sơn) cho biết: “Từ cây sen, tôi đã biết rút tơ để làm sợi. Tuy vậy, thời gian đầu làm năng suất rất thấp và tốn rất nhiều công. Từ năm 2018 đến 2020 tôi thử nghiệm nhiều mô hình nâng cao năng suất và chất lượng tơ. Muốn có nguyên liệu tơ tốt, cần hoàn thiện quy trình trồng sen, ứng dụng khoa học, kỹ thuật vào quy trình sản xuất. Với sự kỳ công, tỉ mỉ, những tấm lụa tơ sen bền, đẹp, độc đáo ra đời; trong đó, sản phẩm khăn lụa tơ sen đã được đánh giá, phân hạng tiềm năng OCOP 5 sao”.

Các sản phẩm của Công ty TNHH Dâu tằm tơ Mỹ Đức đều đạt chứng nhận OCOP

Theo ông Ngọ Văn Ngôn, Phó Chánh Văn phòng Văn phòng Điều phối Chương trình Xây dựng Nông thôn mới thành phố Hà Nội, mỗi sản phẩm OCOP đều là “sứ giả văn hóa” của một địa phương cụ thể, thể hiện truyền thống, phong tục, tập quán sinh hoạt của người dân Thủ đô.

Do vậy, việc khai thác triệt để các yếu tố thể hiện giá trị văn hóa bản địa kết tinh trong sản phẩm OCOP để giới thiệu đến du khách là rất cần thiết. Để gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa trong sản phẩm OCOP, Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng Nông thôn mới Hà Nội đã hỗ trợ các chủ thể sản xuất có sản phẩm đặc hữu, đặc trưng, thế mạnh đầu tư sản xuất để gia tăng số lượng, chất lượng, sức lan tỏa của sản phẩm đến với người tiêu dùng; chú trọng tuyên truyền về giá trị văn hóa của sản phẩm.

Đánh giá cao việc Hà Nội khai thác giá trị văn hóa bản địa, thế mạnh địa phương để phát triển sản phẩm OCOP, đồng chí Ngô Trường Sơn, Chánh Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương cho rằng, Hà Nội đang đi đúng hướng. Trong mỗi sản phẩm OCOP tích hợp đa giá trị, ẩn chứa niềm tự hào về giá trị văn hóa bản địa - yếu tố quan trọng phân biệt giá trị sản phẩm OCOP của từng vùng miền.

Thời gian tới, các chủ thể sản xuất, kinh doanh cần đổi mới công tác thiết kế bao bì, nhận diện sản phẩm OCOP, nâng cao giá trị gia tăng và chất lượng gắn với khai thác giá trị văn hóa bản địa, tạo bản sắc cho sản phẩm.

Ngọc Diệp