Chương trình OCOP: Động lực quan trọng trong xây dựng Nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu

“Bệ phóng” phát triển kinh tế nông thôn

Chương trình OCOP, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt triển khai từ năm 2018, là chương trình trọng tâm phát triển kinh tế khu vực nông thôn theo hướng phát huy nội lực và gia tăng giá trị; là giải pháp và nhiệm vụ quan trọng trong thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới.

Tại thành phố Hà Nội, chương trình OCOP đã được triển khai đồng bộ, bài bản, trở thành chương trình trọng tâm trong quá trình xây dựng Nông thôn mới. Với mục tiêu phát triển các sản phẩm đặc trưng gắn với tiềm năng và thế mạnh của từng địa phương, chương trình đã góp phần tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hàng hóa, chuyên môn hóa và liên kết chuỗi giá trị.

Theo Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng Nông thôn mới Hà Nội, từ đầu năm 2025 đến nay, các địa phương trên địa bàn đã đánh giá, phân hạng 146 sản phẩm OCOP, gồm 141 sản phẩm 3 sao và 5 sản phẩm 4 sao. Đặc biệt, trên cơ sở đề nghị của Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã công nhận thêm 3 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao, nâng tổng số sản phẩm 5 sao của thành phố lên 9 sản phẩm.

Các nghệ nhân làng Chuông trình diễn các bước làm nón lá

Lũy kế từ khi Chương trình OCOP được Thủ tướng Chính phủ phát động năm 2019 đến nay, Hà Nội đã đánh giá, chứng nhận 3.463 sản phẩm, trong đó có 9 sản phẩm 5 sao, 19 sản phẩm tiềm năng 5 sao, 1.576 sản phẩm 4 sao và 1.859 sản phẩm 3 sao, là địa phương có số lượng sản phẩm OCOP lớn nhất cả nước.

Phó chánh Văn phòng chuyên trách Chương trình xây dựng Nông thôn mới Hà Nội Ngọ Văn Ngôn nhận định: “Chương trình OCOP tại Hà Nội đã nhận được sự hưởng ứng tích cực từ các sở, ngành, địa phương và các thành phần kinh tế. Đến nay, tại 126 xã, phường trên địa bàn thành phố Hà Nội đều có sản phẩm OCOP”. Hiện toàn thành phố ghi nhận 100 làng nghề, 134 hợp tác xã và hàng nghìn doanh nghiệp, hộ kinh doanh tham gia chương trình, khẳng định sức lan tỏa sâu rộng của OCOP trên địa bàn.

Tiêu biểu là Hợp tác xã Hoàng Long (xã Dân Hòa) với 9 sản phẩm chế biến từ thịt đạt OCOP 4 sao; Hợp tác xã Tam Hưng với các loại gạo đặc sản như Bắc thơm số 7, Nếp cái hoa vàng, Đài Thơm 8; Hợp tác xã Bích Hòa với bún, bánh cuốn truyền thống; Hợp tác xã Kim An với sản phẩm ổi Kim An đạt 4 sao. Đây đều là những sản phẩm được đầu tư bài bản về chất lượng, bao bì và truy xuất nguồn gốc.

Đặc biệt, một số sản phẩm nổi bật như giò chả Tân Ước, nón làng Chuông, gạo Bối Khê đã dần khẳng định được chỗ đứng trên thị trường, nhận được sự tin tưởng của người tiêu dùng. Giám đốc Hợp tác xã Chăn nuôi Hoàng Long Nguyễn Trọng Long cho biết: “Sau khi sản phẩm được công nhận OCOP, doanh thu tăng từ 15% đến 25%, góp phần đáng kể nâng cao thu nhập của người dân”.

Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể OCOP

Xác định OCOP là động lực quan trọng trong xây dựng Nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu, năm 2025, các địa phương đặt mục tiêu phát triển thêm nhiều sản phẩm OCOP đạt chuẩn từ 3 sao trở lên, đồng thời xây dựng thêm các trung tâm giới thiệu sản phẩm mới, tạo lợi thế tiếp cận thị trường tiêu dùng và công nhân lao động.

Những trung tâm giới thiệu sản phẩm OCOP không chỉ là nơi giao thương mà còn là “cầu nối” đưa sản vật địa phương đến gần hơn với thị trường Thủ đô và cả nước

Phó chánh Văn phòng chuyên trách Chương trình xây dựng Nông thôn mới Hà Nội Ngọ Văn Ngôn nhấn mạnh: Để sản phẩm OCOP phát triển bền vững và có chỗ đứng vững chắc trên thị trường, các chủ thể cần nắm rõ toàn bộ quy trình từ sản xuất, thẩm định, kiểm định chất lượng đến xây dựng chiến lược thị trường. Đặc biệt, sản phẩm làng nghề cần có hình ảnh đặc trưng, mang bản sắc riêng để tạo điểm nhấn và nâng cao sức cạnh tranh.

Với cách làm bài bản, đồng bộ từ phát triển sản phẩm đến xúc tiến thương mại, đang từng bước khẳng định vai trò của OCOP trong phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu. Những trung tâm giới thiệu sản phẩm OCOP không chỉ là nơi giao thương mà còn là “cầu nối” đưa sản vật địa phương đến gần hơn với thị trường Thủ đô và cả nước.

Thời gian tới, ngoài tăng cường hỗ trợ các chủ thể phát triển sản phẩm mới, quảng bá, xúc tiến thương mại để tiêu thụ sản phẩm đã được công nhận, Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hà Nội sẽ tăng cường các hoạt động kiểm tra, giám sát và kiên quyết thu hồi các sản phẩm không đạt yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm, không sản xuất sản phẩm theo đăng ký... Từ đó, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể OCOP, đồng thời vai trò của cơ quan quản lý nhà nước và uy tín của sản phẩm OCOP đối với người tiêu dùng cũng được khẳng định.

Ngọc Hà