Những khúc nhạc từ trái tim cô giáo bản

Tuổi thơ bên dòng sông, cầu phao và những ước mơ nhỏ bé

Sinh ra và lớn lên tại xã Yên Hưng, một xã vùng III đặc biệt khó khăn của huyện Sông Mã (cũ), tỉnh Sơn La, chị Đèo Thị Tươi từ nhỏ đã quen với sự vất vả. Bản làng của chị nằm bên bờ sông, cách trung tâm xã gần 10km đường mòn, nối qua một cây cầu phao mong manh. Những ngày mưa lũ, cầu bị nước cuốn trôi, học sinh phải vượt sông bằng đò, đối mặt với hiểm nguy để đến lớp.

Dẫu gian khó, chị Tươi vẫn luôn mang trong mình niềm yêu thích ca hát, nhảy múa. “Hồi nhỏ, mỗi lần bản có lễ hội, ông bà lại gọi tôi lên hát múa góp vui. Các bạn trong bản cũng rất thích nghe tôi hát”, cô giáo 8X nhớ lại. Chính những lời động viên mộc mạc của cha mẹ, anh chị: “Cố gắng học, sau này về dạy âm nhạc cho trẻ con nhé!”, đã nhen nhóm trong lòng cô bé người dân tộc Thái khi ấy một giấc mơ lớn.

Cô giáo Đèo Thị Tươi dạy học trò

Năm 2003, sau khi tốt nghiệp THPT, chị Tươi quyết tâm thi vào ngành Sư phạm Âm nhạc nhưng giấc mơ đầu đời đã không thành hiện thực khi chị không trúng tuyển. Gia đình khó khăn, đông con ăn học khiến cô gái trẻ phải gác lại việc học một năm để phụ giúp. “Tôi đi may quần áo, bóc long nhãn, gánh gạch… để dành tiền ôn thi. Dù rất buồn nhưng tôi chưa bao giờ từ bỏ ước mơ”, chị chia sẻ.

Năm sau, bằng sự kiên trì và nỗ lực tự học, chị Tươi thi đỗ vào lớp Cao đẳng Quản lý văn hóa miền núi K4, Khoa Nghệ thuật dân tộc, Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội. Hành trình từ bản làng xa xôi đến giảng đường Hà Nội là bước ngoặt quan trọng trong đời chị.

Hơn 400km xa nhà, những ngày đầu ở Thủ đô khiến cô gái nhút nhát không khỏi bỡ ngỡ, nhớ nhà da diết nhưng ý thức được đây là “ngôi trường mơ ước” của bao thanh niên miền núi, chị luôn cố gắng rèn luyện, học tập chăm chỉ. Chị kể: “Lúc đầu tôi học trung bình, vì hay run mỗi khi trình diễn nhưng nhờ sự tận tình động viên của các cô giáo, cô Nguyễn Thị Thanh Hoa dạy thanh nhạc, cô Hoàng Thúy Mai dạy nhạc cụ, tôi đã bứt phá vươn lên, tốt nghiệp loại giỏi năm 2007”.

Cô giáo Tươi là người thắp lên niềm tin cho nhiều học trò nghèo

Mang âm nhạc đến học sinh vùng biên

Tháng 8/2008, Đèo Thị Tươi nhận công tác tại Trường Trung Tiểu học Nậm Ban, Púng Bánh (nay là Trường Tiểu học Púng Bánh), huyện Sốp Cộp (cũ). Đây là một xã vùng III biên giới, nơi 100% học sinh là con em dân tộc Thái và H’Mông, còn khó khăn trong học chữ, học tiếng phổ thông. “Lúc đầu các em rất ngại ngùng khi luyện thanh hay đọc thang âm nhưng rồi các em lại rất thích học, háo hức chờ đến tiết âm nhạc. Đó là động lực lớn nhất với tôi”, cô giáo Tươi kể.

Sau 8 năm công tác tận tụy, năm 2016, chị Tươi được điều chuyển về Trường TH&THCS Sốp Cộp, thuộc xã biên giới đặc biệt khó khăn. Dù cách nhà 45km nhưng việc đi lại thuận lợi hơn, giúp chị tiện chăm sóc bố mẹ chồng già yếu. Tại đây, với vai trò giáo viên âm nhạc, Trưởng ban văn nghệ, đảng viên, chị luôn nỗ lực đổi mới, sáng tạo, tham mưu hiệu quả cho các hoạt động giáo dục nghệ thuật và phong trào Đội.

Chị đề xuất tổ chức các câu lạc bộ âm nhạc, hướng dẫn học sinh múa, hát dân ca Thái, Lào, Khơ Mú, H’Mông; giới thiệu và dạy các nhạc cụ dân tộc như đàn tính, khèn, sáo…, góp phần bảo tồn văn hóa truyền thống.

Chị Tươi cùng học trò trong một buổi biểu diễn âm nhạc

Không chỉ là cô giáo dạy nhạc, chị Đèo Thị Tươi còn là người thắp lên niềm tin cho học trò nghèo. Trong lần tham gia chương trình Kế hoạch nhỏ, chị cùng các đoàn viên giáo viên tổ chức quyên góp ve chai, phế liệu để gây quỹ tặng xe đạp cho học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ở các bản xa như Huổi Ái, Tà Cọ, Pá Hốc.

“Mỗi sáng thứ 6 cuối tháng, các em háo hức mang phế liệu đến. Không khí vui như hội. Có em đi bộ gần 10km, qua rừng núi mới đến trường. Có em cha mẹ nghiện ngập, hoặc đang thi hành án… Những chiếc xe đạp không chỉ giúp các em rút ngắn quãng đường đến lớp, mà còn là món quà của tình yêu thương, của sự sẻ chia”, cô giáo xúc động kể.

Từ đó, chị Tươi và các đồng nghiệp đã tổ chức thêm nhiều hoạt động tình nguyện như: Cắt tóc, gội đầu miễn phí, tặng sách vở, giày dép, dạy kỹ năng vệ sinh cá nhân… Những việc làm nhỏ ấy đã lan tỏa tinh thần trách nhiệm xã hội, truyền cảm hứng nhân văn tới cộng đồng và cả hệ thống giáo dục trong huyện.

Vững vàng giữa đại ngàn

Suốt 18 năm bám lớp, bám bản, cô giáo Đèo Thị Tươi chưa một lần nản lòng. Với ý chí vươn lên và sự nỗ lực không ngừng, cô liên tục đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi, được Tỉnh đoàn Sơn La; Huyện đoàn, Liên đoàn Lao động huyện (cũ); Đảng ủy xã tặng bằng khen, giấy khen vì những đóng góp nổi bật trong công tác giáo dục và phong trào thiếu nhi.

Sáng kiến “Rèn kỹ năng hát đúng nhịp, phách cho học sinh lớp 2” của chị đã được ứng dụng thực tế và mang lại hiệu quả rõ rệt. Không chỉ truyền cảm hứng học nhạc, chị còn góp phần nuôi dưỡng khát vọng sống, học tập và vươn lên cho nhiều học trò.

Học trò không chỉ được cô giáo Tươi dạy âm nhạc mà còn dạy nhiều kỹ năng, lòng nhân ái vì cộng đồng

“Tôi luôn nhắc các em rằng: Chỉ có con đường học tập mới giúp các em thoát nghèo, chạm tới ước mơ. Tôi đã từng như các em, và tôi tin rằng nếu cố gắng, bất cứ ai cũng có thể vươn lên”, cô giáo Tươi chia sẻ.

Sau tất cả những khó khăn, từ một cô bé từng đứng trên chiếc cầu phao hát cho bà con trong bản, giờ đây cô giáo Tươi đã trở thành điểm tựa, là ánh sáng cho biết bao học trò miền biên viễn. “Nếu được chọn lại, tôi vẫn chọn nghề giáo. Vì tôi biết, đây là nơi tôi thuộc về. Nơi tôi có thể thắp sáng những ước mơ”, chị Tươi chia sẻ.

Với trái tim đầy nhiệt huyết, cô giáo Đèo Thị Tươi đã viết nên bản hòa ca đẹp đẽ giữa đại ngàn Tây Bắc, nơi âm nhạc không chỉ vang lên bằng lời ca tiếng hát, mà còn bằng tấm lòng nhân ái, tình yêu nghề, mến trẻ.

Lê Dung