Sẵn sàng các phương án lấy nước phục vụ gieo cấy lúa đông - xuân 2026

Bảo đảm tận dụng tối đa nguồn nước

Trung tuần tháng 12/2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có Văn bản số 730/TB-BNNMT, thông báo lịch lấy nước phục vụ gieo cấy lúa vụ Xuân 2026 khu vực Trung du và Đồng bằng Bắc Bộ (bao gồm cả Hà Nội).

Theo đó, thời gian lấy nước đợt 1 sẽ bắt đầu từ 0 giờ 00’ ngày 16/1 đến 24 giờ 00’ ngày 20/1/2026 (5 ngày). Đây là một trong hai đợt lấy nước theo kế hoạch của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Đại diện Tập đoàn Điện lực Việt Nam cho biết, trong khoảng thời gian trên, đơn vị sẽ chỉ đạo Công ty Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia tổ chức vận hành các nhà máy thủy điện để duy trì mực nước tại trạm thủy văn Hà Nội đạt không thấp hơn 1,6m.

Với mực nước dự kiến nêu trên, Hà Nội và các tỉnh, thành phố khu vực Trung du và Đồng bằng Bắc Bộ gồm: Phú Thọ, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình và Hải Phòng, có thể bảo đảm vận hành hầu hết các trạm bơm đã được nâng cấp dọc hệ thống sông Hồng, sông Đà, sông Đuống… Đây là điều kiện thuận lợi để công tác chống hạn vụ Xuân 2026 bảo đảm tiến độ kế hoạch đề ra.

Các địa phương sẵn sàng các phương án lấy nước phục vụ gieo cấy lúa vụ Đông Xuân

Để bảo đảm tận dụng tối đa nguồn nước bổ sung từ các hồ chứa thủy điện, những ngày qua, các đơn vị quản lý hệ thống thủy lợi liên tỉnh: Bắc Đuống, Bắc Hưng Hải, Sông Nhuệ và tại các tỉnh, thành phố nói riêng, đã tập trung chỉ đạo triển khai công tác chuẩn bị lấy nước sản xuất vụ Xuân 2026.

Chủ tịch Công ty TNHH MTV đầu tư phát triển thuỷ lợi sông Đáy Trần Đình Cường cho biết, đơn vị đã chỉ đạo công nhân các xí nghiệp hoàn thành nạo vét hệ thống kênh mương dẫn nước; đặc biệt là ở các cửa lấy nước, hệ thống kênh trục chính, bảo đảm các công trình lấy nước đủ điều kiện để sẵn sàng vận hành hiệu quả nhất.

Các doanh nghiệp thuỷ lợi đang tiếp tục theo dõi chặt chẽ thông tin liên quan đến nguồn nước. Dự kiến ngay khi nguồn nước cho phép, sẽ tổ chức vận hành công trình thủy lợi lấy nước và tăng cường tích trữ tối đa trong hệ thống kênh, mương, ao, đầm, các vùng trũng và đưa nước lên ruộng để phục vụ làm đất, gieo cấy.

Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Xây dựng công trình thuỷ lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Hồng Khanh cho biết: Để bảo đảm tiến độ lấy nước sản xuất vụ Xuân 2026, Bộ đã có văn bản đề nghị các tỉnh, thành phố khẩn trương vận động, hướng dẫn người dân thực hiện sớm việc thu hoạch cây vụ Đông, để làm đất và chuẩn bị lấy nước.

Để giữ nước trên ruộng đồng, đại diện Cục Quản lý và Xây dựng công trình thuỷ lợi đề nghị các địa phương tăng cường gia cố bờ vùng, bờ thửa để tránh rò rỉ, thất thoát, lãng phí nguồn nước. Đặc biệt, cần ưu tiên cấp nước cho các vùng khô hạn, gặp khó khăn về nguồn nước.

Các doanh nghiệp thuỷ lợi bố trí lực lượng thường trực tại công trình thủy lợi trong toàn bộ thời gian vận hành lấy nước, bảo đảm việc lấy nước hiệu quả và an toàn. Đồng thời, phối hợp với các cơ quan điện lực, đảm bảo nguồn điện cấp cho các trạm bơm vận hành ổn định trong suốt thời gian lấy nước phục vụ gieo cấy lúa Xuân 2026.

Đưa nước đến đâu, làm đất giữ nước đến đó

Tại Hà Nội, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã có thông báo lịch lấy nước gieo cấy lúa vụ đông xuân 2025 - 2026 gồm 2 đợt, kéo dài tổng cộng 12 ngày để bảo đảm khung thời vụ.

Theo đó, đợt 1 từ 0h ngày 16/1 đến 24h ngày 20/1/2026 (5 ngày). Đợt 2 từ 0h ngày 29/1 đến 24h ngày 4/2/2026 (7 ngày). Trong thời gian này, các nhà máy thủy điện sẽ vận hành tối đa công suất để tăng cường nguồn nước xả về hạ du. Mực nước tại trạm Thủy văn Hà Nội dự kiến duy trì không thấp hơn 1,6m trong đợt 1 và trung bình đạt từ 1,7m đến 1,9m trong đợt 2.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các xã, phường ra quân làm thủy lợi mùa khô, củng cố bờ vùng bờ thửa để tránh thất thoát nước

Để bảo đảm đủ nước gieo cấy trong khung thời vụ, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các xã, phường ra quân làm thủy lợi mùa khô, củng cố bờ vùng bờ thửa để tránh thất thoát nước.

Các địa phương cần tuyên truyền để người dân nắm rõ lịch lấy nước, thực hiện phương châm "đưa nước đến đâu, làm đất giữ nước đến đó" và xem xét chuyển đổi cây trồng tại những diện tích không bảo đảm nước tưới.

Các công ty thủy lợi có nhiệm vụ rà soát, đánh giá khả năng lấy nước của các công trình dọc sông, đặc biệt lưu ý những trạm bơm có nguy cơ lấy nước kém hiệu quả như trạm bơm Ấp Bắc hay cống Liên Mạc.

Đơn vị cần đẩy nhanh tiến độ nạo vét cửa dẫn, sửa chữa thiết bị, lắp đặt thêm các trạm bơm dã chiến và vận hành tối đa công suất các trạm bơm ven sông để tích trữ nước vào hệ thống kênh mương, vùng trũng.

Bên cạnh đó, Sở cũng đề nghị Tổng Công ty Điện lực Hà Nội bảo đảm nguồn điện ổn định, liên tục cho các trạm bơm phục vụ sản xuất. Các đơn vị liên quan phải tổng hợp, báo cáo tình hình nguồn nước và công tác triển khai về Sở trước 7h30 hàng ngày trong suốt các đợt lấy nước.

Ngọc Diệp