Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo: Động lực để phát triển nông nghiệp xanh và bền vững

Khẳng định sức bật mạnh mẽ và tiềm năng to lớn của ngành nông nghiệp

Trong suốt chặng đường phát triển, nông nghiệp Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu to lớn, góp phần bảo đảm an ninh lương thực, ổn định xã hội, nâng cao đời sống Nhân dân và khẳng định vị thế trên trường quốc tế.

Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt kỷ lục 62,5 tỷ USD, tăng 18,7% so với năm 2023, mức tăng trưởng cao nhất trong hai thập kỷ. Cán cân thương mại toàn ngành đạt thặng dư 17,9 tỷ USD, trong đó có 7 mặt hàng xuất khẩu trên 3 tỷ USD như gỗ, rau quả, gạo, cà phê, hạt điều, tôm và cao su.

Bước sang năm 2025, chỉ trong 7 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt 39,7 tỷ USD, tăng 14,7% so với cùng kỳ năm trước so với cùng kỳ.Đây là những con số biết nói, khẳng định sức bật mạnh mẽ và tiềm năng to lớn của ngành nông nghiệp nước ta.

Ông Nguyễn Minh Tiến - Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp phát biểu khai mạc diễn đàn

Tuy nhiên, trước biến động của kinh tế toàn cầu, tác động gay gắt của biến đổi khí hậu, suy thoái tài nguyên và áp lực tiêu dùng xanh, ngành Nông nghiệp và Môi trường đang đứng trước những thách thức chưa từng có.

Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo chính là động lực then chốt, là con đường tất yếu để nông nghiệp Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, hiệu quả hơn, minh bạch hơn, xanh và bền vững hơn.

Đảng và Nhà nước ta đã xác định rõ: Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo là động lực trọng yếu cho phát triển bền vững, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh quốc gia. Trên cơ sở đó, nhiều chủ trương, chiến lược và chính sách quan trọng đã được ban hành, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, định hướng nhất quán cho quá trình hiện đại hóa nền kinh tế, trong đó nông nghiệp số và môi trường số được coi là hai trụ cột quan trọng.

Đây cũng là cơ sở để các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân chủ động tham gia, đưa công nghệ số vào thực tiễn sản xuất, quản lý và thương mại, góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh, thông minh, bền vững, gắn với bảo vệ môi trường sinh thái.

Các đại biểu tham dự diễn đàn

Bước đi cụ thể để thực hiện cam kết của Việt Nam với cộng đồng quốc tế về phát triển xanh

Tại Diễn đàn “Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trong phát triển nông nghiệp và bảo vệ môi trường”, ông Nguyễn Kim Phúc - Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã trình bày tham luận về “Ứng dụng công nghệ tiên tiến trong quản lý và phát triển chuỗi giá trị nông sản”. Theo đó, nông nghiệp là một trong 8 lĩnh vực ưu tiên chuyển đổi số theo Quyết định 749/QĐ-TTg. Chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ cao được xem là “chìa khóa” để tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng giá trị gia tăng, bền vững và tích hợp vào nền kinh tế số.

Việc phát triển một hệ sinh thái số đa chiều sẽ góp phần thúc đẩy các chiến lược quốc gia về nông nghiệp bền vững, bảo vệ Môi trường và tăng trưởng xanh. Xúc tiến thương mại số, bằng cách cho phép truy xuất nguồn gốc và truyền tải minh bạch các thông tin truy xuất nguồn gốc, chứng nhận hữu cơ, dấu chân carbon sản phẩm... sẽ đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng về sản phẩm xanh và là cầu nối giữa sản xuất xanh và tiêu dùng xanh.

Có thể khẳng định rằng, chuyển đổi số trong nông nghiệp và môi trường đã trở thành chủ trương nhất quán, từ định hướng chiến lược đến hành động cụ thể, mở đường cho các dự án, mô hình và chương trình thực tiễn.

Lễ ký kết biên bản hợp tác về đào tạo nhân lực số, thương mại điện tử và ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp

Thông qua Diễn đàn “Chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trong phát triển nông nghiệp và bảo vệ môi trường” sẽ tạo không gian đối thoại, chia sẻ và kết nối giữa các nhà quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức quốc tế và các chủ thể OCOP; định hình chiến lược chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp và môi trường; lan tỏa các mô hình, giải pháp tiên tiến, gắn kết khoa học với sản xuất và thị trường.

Đồng thời, Diễn đàn còn thúc đẩy hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và thương mại số, từ sản xuất, chế biến, bảo quản, tiêu thụ đến xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường.

Trong khuôn khổ chương trình, bên cạnh các tham luận và tọa đàm chuyên đề, chúng ta sẽ chứng kiến các lễ ký kết biên bản hợp tác về đào tạo nhân lực số, thương mại điện tử và ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp - những cam kết khẳng định quyết tâm đồng hành và kiến tạo một nền nông nghiệp hiện đại, bền vững.

Diễn đàn cũng là dịp để các nhà quản lý, chuyên gia, doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức quốc tế và các chủ thể OCOP cùng nhau củng cố niềm tin, khơi dậy khát vọng đổi mới, xây dựng nền nông nghiệp Việt Nam phát triển bền vững, thân thiện với môi trường, gắn với mục tiêu quốc gia về kinh tế tuần hoàn và Net Zero. Đây cũng là một bước đi cụ thể để thực hiện cam kết của Việt Nam với cộng đồng quốc tế về ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển xanh.

Khắc Nam