Khắc sâu đạo lý của người Hà Nội thông qua lễ hội

Nghi lễ đặc sắc

Di tích lịch sử đền Sái được Nhà nước xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia vào năm 1986, là nơi thờ đức thánh Huyền Thiên Trấn Vũ có công giúp vua Thục - An Dương Vương xây thành Cổ Loa với nghi lễ rước vua giả đặc sắc.

Độc đáo lễ rước vua chúa do người thật đóng tại lễ hội đền Sái

Theo tích xưa để lại, hằng năm, cứ vào ngày 11 tháng Giêng Âm lịch, người dân làng Thụy Lôi nói riêng và xã Thụy Lâm nói chung lại long trọng tổ chức lễ hội đền Sái, với nghi lễ rước vua, chúa giả bằng người thật và cả nghi lễ chém tinh gà trắng vô cùng thú vị, độc đáo. Lễ hội đền Sái có nguồn gốc gắn liền với điển tích vua An Dương Vương xây thành Cổ Loa.

Tương truyền rằng, vào khoảng năm 258 trước công nguyên nhà Thục đại thắng nhà Tần, An Dương Vương lên ngôi hoàng đế đóng đô ở Cô Loa, đặt tên nước là Âu Lạc.

Để trị quốc an dân nhà vua cho xây thành đắp lũy nhưng trong suốt quá trình nhà vua xây thành, ngày đắp đêm lại bị đổ nên mãi mà thành vẫn chưa thể xây xong, việc này là do yêu ma Bạch Kê Tinh (tinh gà trắng) phá hoại, tinh gà trắng ban ngày trú ẩn nơi núi Thất Diệu và chỉ xuất hiện, phá hoại việc xây thành khi trời chập tối.

Nhà vua cùng đoàn tùy tùng gồm chúa và các quan lại trong triều lập đài cầu khẩn thần linh, nên được Huyền Thiên Trấn Vũ sai thần Kim Quy hiện ra mách kế chém giết tinh gà trắng để việc xây thành có thể được hoàn thành.

Để tưởng nhớ công đức của Huyền Thiên Trấn Vũ, nhà vua đã xây đền thờ ở đỉnh núi Thất Diệu, chính là đền Sái ngày nay. Tương truyền rằng, đền cũng chính là nơi Huyền Thiên tu luyện nên còn được gọi với cái tên khác là Vũ Đương Sơn.

Hằng năm, vào mùa xuân, vua chúa cùng các quan lại đích thân về đây bái yết nhưng về sau, việc đi lại xa xôi, khó khăn, hao phí tiền của, công sức người dân nên nhà vua đã ban chiếu cho dân làng làm nghi lễ thiên tử, xưng quan tước, bái yết (rước vua giả bằng người thật).

Từ đó trở đi, lễ hội đền Sái đã được tổ chức đều đặn mỗi năm một cách trang trọng với đầy đủ nghi lễ rước vua, chúa và 4 vị đại thần đại thần có công giúp vua dẹp giặc, lập quốc.

Truyền thống quý báu của dân tộc

Gắn liền với di tích lịch sử Cổ Loa, đền Sái còn lưu truyền huyền thoại rùa vàng giúp vua An Dương Vương xây thành đắp lũy. Tục truyền khi thần Kim Quy dẫn nhà vua về đến Thất Diệu Sơn, thấy trên núi có phiến đá in dấu chân lạ, nhà vua hỏi thì được rùa vàng đáp: “Đây là nơi Đức Huyền Thiên Trấn Vũ giáng lâm, vì nước diệt trừ yêu ma cho dân cư phía Bắc sông Cái an cư, lạc nghiệp”.

Theo kế hoạch của Ban tổ chức, lễ hội đền Sái Xuân Quý Mão 2024 sẽ được tổ chức theo thông lệ hàng năm đến hết ngày 15 tháng Giêng Âm lịch.

Lễ hội rước vua chúa giả được tổ chức với mong ước một năm mới tài lộc, thành công, bình an và hạnh phúc, được ví như một bảo tàng bách khoa về đời sống văn hoá, tinh thần phong phú của Nhân dân thôn Thụy Lôi, xã Thụy Lâm nói riêng và Nhân dân Đông Anh nói chung.

Hoạt động này vừa thể hiện trách nhiệm của người đứng đầu trong việc nhớ ơn người phò vua giúp nước vừa góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, niềm tự hào dân tộc, chủ nghĩa anh hùng, tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực tự cường của các thế hệ người Việt Nam.

Lễ hội rước vua chính là dịp để mỗi người dân, mỗi du khách được giao lưu, cộng cảm và trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống, đạo lý tốt đẹp của dân tộc để mỗi người gửi vào đó tình cảm và khát vọng về một cuộc sống tốt đẹp, giá trị hơn.

Điều này thể hiện đạo lý luôn biết đền ơn đáp nghĩa, sống có trước có sau với những người có công lao với lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta. Biết tri ân mới biết sống có trách nhiệm với hôm nay và mai sau. Đó không chỉ là nét đẹp, mà còn là tài sản vô giá cần được bảo lưu, trao truyền, gìn giữ, phát huy.

Điều này cũng hoàn toàn phù hợp với tinh thần kết hợp nhuần nhuyễn những giá trị truyền thống với giá trị thời đại: yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo theo chỉ đạo của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc (ngày 24/11/2021).

Trong Chỉ thị 30-CT/TU của Thành ủy Hà Nội về 9 nhóm nhiệm vụ xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh đã chỉ ra: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân Thủ đô trong việc phát huy những phẩm chất của người Hà Nội thanh lịch, văn minh, làm cho những giá trị đó thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, các quan hệ xã hội, trong gia đình và từng người dân.

Thúc đẩy mạnh mẽ việc xây dựng, thực hiện giá trị, chuẩn mực người Hà Nội thanh lịch, văn minh trong thời kỳ mới, coi đây là một nguồn lực, động lực quan trọng trong chiến lược phát triển Thủ đô “Văn hiến - văn minh - hiện đại”.

Tin rằng, thông qua những lễ hội như thế này, truyền thống quý báu của dân tộc nói chung, Hà Nội nói riêng tiếp tục được trao truyền, tiếp nối, trở thành niềm tự hào và giá trị của người Hà Nội hôm nay và mai sau.

Hương Thu