Mở rộng vùng sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế từ cây ăn quả đặc sản

Phát huy tối đa lợi thế địa phương

Hà Nội có nền nông nghiệp đặc thù - nông nghiệp nằm trong đô thị. Do đó, để phát triển nông nghiệp bền vững phù hợp với đặc thù riêng, giai đoạn 2022 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 thành phố Hà Nội đề ra nhiều giải pháp đẩy mạnh phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại, sạch, hữu cơ, hướng tới chuyển đổi sang nền kinh tế tuần hoàn gắn với công nghiệp chế biến nông sản và kết nối bền vững với chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo đó, giai đoạn 2022 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Hà Nội sẽ phát triển nông nghiệp, nông thôn theo hướng cơ cấu lại ngành, phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô. Đẩy mạnh phát triển nền nông nghiệp hiện đại, nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn gắn với phát triển công nghiệp chế biến nông sản, thích ứng với biến đổi khí hậu và kết nối bền vững với chuỗi giá trị nông sản toàn cầu; tiếp tục đẩy mạnh phát triển sản xuất cây, con giống.

Cùng với đó, thành phố cũng định hướng phát triển nông nghiệp xanh, sinh thái thông minh, gắn với phát triển đô thị, dịch vụ, du lịch nông thôn, giáo dục trải nghiệm... Phát huy tối đa những lĩnh vực, sản phẩm nông nghiệp có giá trị gia tăng cao; nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, năng lực cạnh tranh gắn với chế biến, tiêu thụ sản phẩm.

Mô hình trồng bưởi đặc sản theo tiêu chuẩn VietGAP tại xã Bát Tràng (Hà Nội)

Thời gian qua, ngành Nông nghiệp Hà Nội tích cực phối hợp với các địa phương hỗ trợ hợp tác xã, nông dân xây dựng, mở rộng những vùng sản xuất nông nghiệp an toàn tập trung, quy mô lớn. Nhiều mô hình không chỉ cho hiệu quả kinh tế cao mà còn hỗ trợ các cơ quan chức năng trong truy xuất nguồn gốc xuất xứ sản phẩm.

Đơn cử, tại thôn Thuận Tốn, xã Bát Tràng, với diện tích đất sản xuất nông nghiệp khoảng 80ha đã được chuyển đổi sang trồng các loại cây ăn quả như Bưởi, Ổi lê và Hoa, cây cảnh... Trong đó diện tích trồng Bưởi chiếm khoảng 25ha.

Các sản phẩm nông sản của địa phương hiện được cung cấp rộng rãi, phục vụ nhu cầu của Nhân dân địa phương và vùng lân cận, bước đầu được người tiêu dùng đón nhận và phản hồi tốt. Đặc biệt là các loại cây ăn quả, trong đó có bưởi được trồng và chăm sóc theo tiêu chuẩn VietGAP.

Đại diện lãnh đạo xã Bát Tràng tham quan mô hình trồng bưởi theo tiêu chuẩn VietGAP tại thôn Thuận Tốn, xã Bát Tràng (Hà Nội)

Nhằm nâng cao chất lượng của các sản phẩm nông sản, hướng tới xây dựng thương hiệu bưởi sạch, được sản xuất theo hướng hữu cơ, đáp ứng được các yêu cầu khắt khe của thị trường tiêu thụ và tham gia vào các sàn thương mại điện tử, ngay từ đầu năm, Hội nông dân xã Đa Tốn nay là Hội nông dân xã Bát Tràng đã phối hợp với Trung tâm khuyến nông Hà Nội thực hiện mô hình hỗ trợ thâm canh bưởi theo VietGAP, cấp giấy chứng nhận năm 2025.

Tổng diện tích thực hiện mô hình là 10ha. Số hộ tham gia mô hình: 19 hộ. Địa điểm thực hiện mô hình là xứ đồng Chùa Thủy, Sau Chùa, Ấp Sâu, Bè Khoai thôn Thuận Tốn xã Bát Tràng (thành phố Hà Nội). Giống bưởi triển khai áp dụng mô hình chăm sóc theo tiêu chuẩn VietGAP là bưởi Diễn, tuổi cây từ 15 - 17 năm tuổi.

Nhờ sự phối hợp chỉ đạo sát sao của lãnh đạo, cán bộ phòng Khuyến nông trồng trọt - Trung tâm Khuyến nông Hà Nội cùng với lãnh đạo địa phương, trong quá trình thực hiện, Hội nông dân xã và các hộ dân triển khai mô hình đã thực hiện tốt việc chỉ đạo, giám sát và hướng dẫn kỹ thuật thực hiện mô hình.

Hội Nông dân thành phố Hà Nội gắn biển mô hình thâm canh bưởi VietGAP

Khu vực sản xuất bưởi tập trung, hệ thống giao thông thuận lợi cho việc kiểm tra, theo dõi, hướng dẫn các hộ quản lý, chăm sóc thâm canh bưởi theo tiêu chuẩn VietGAP. Các hộ tham gia có khả năng đối ứng tốt, nhiệt tình tiếp thu và áp dụng tốt các biện pháp kỹ thuật sản xuất, thâm canh bưởi theo tiêu chuẩn VietGAP. Điều kiện nước tưới, đất đai tại địa phương thuận lợi cho việc phát triển cây bưởi.

Tham gia mô hình, các hộ được Hội nông dân xã thực hiện đối ứng đầy đủ số lượng vật tư, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, túi bao quả theo yêu cầu. Phối hợp với cán bộ Trung tâm Khuyến nông thành phố Hà Nội, cử cán bộ kỹ thuật hướng dẫn các hộ thực hiện các biện pháp kỹ thuật như: Thụ phấn bổ sung cho cây bưởi tại các vườn bằng phấn bưởi chua, cách hạn chế nấm bệnh trong quá trình đậu quả.

Các cán bộ Trung tâm Khuyến nông thành phố Hà Nội cũng hướng dẫn phun bổ sung vi lượng cho bưởi, đôn đốc các hộ thực hiện biện pháp cắt tỉa cành khô định kỳ, tỉa quả, làm cỏ, vệ sinh vườn. Hướng dẫn biện pháp kỹ thuật vít cành, tạo thông thoáng cây, định hình các lớp tán; kỹ thuật loại bỏ lộc hè và chăm sóc lộc xuân để định hình bổ sung cho cân đối tán cây....

Bên cạnh đó, các hộ nông dân còn được tập huấn về marketing, quảng bá thương hiệu; hướng dẫn công tác quản lý, ghi chép nhật ký sản xuất; hướng dẫn việc kiểm tra, giám sát, duy trì các tiêu chuẩn đã áp dụng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm và chứng nhận VietGAP…

Thành phố Hà Nội có nhiều lợi thế để mở rộng vùng sản xuất cây ăn quả tập trung theo hướng an toàn, hữu cơ

Mở rộng diện tích áp dụng chuẩn VietGAP, hữu cơ

Hiện nay trên địa bàn thành phố, diện tích cây ăn quả có xu thế tăng trong giai đoạn 2021 - 2024; đến năm 2024 diện tích ước đạt 20 nghìn ha, tăng 412ha so với năm 2021, cơ cấu cây ăn quả có giá trị kinh tế cao, cây đặc sản như: Bưởi diễn, nhãn chín muộn, chuối tiêu hồng, ổi lê, cam, chuối... chiếm trên 50% diện tích cây ăn quả của thành phố.

Bên cạnh đó, đã hình thành nhiều vùng sản xuất cây ăn quả tập trung. Một số diện tích sản xuất cây ăn quả áp dụng kỹ thuật bao quả, canh tác theo VietGAP, canh tác hữu cơ... cho sản phẩm đạt chất lượng cao. Trong đó, cây bưởi được xem là một trong những cây ăn quả chủ lực của Hà Nội, góp phần nâng cao đời sống cho người dân.

Tuy nhiên, hiện tại, việc triển khai các mô hình bưởi đặc sản của Hà Nội còn khó khăn do quy mô nhỏ lẻ, manh mún. Nhiều tỉnh, thành phố lân cận phát triển mạnh diện tích trồng bưởi, khiến giá quả xuống thấp khi vào vụ thu hoạch, dẫn đến tình trạng một số nhà vườn ở Hà Nội không chăm sóc hoặc chặt bỏ cây để chuyển sang các loại cây trồng khác.

Để cây bưởi phát triển ổn định, năm 2025, Hà Nội vẫn giữ ổn định diện tích bưởi khoảng 7.800ha để nâng cao chất lượng và đa dạng cơ cấu giống bưởi để rải vụ thu hoạch, như: Bưởi Thồ, bưởi Diễn, bưởi chua đầu tôm, bưởi Tam Vân, bưởi đường Cát Quế, bưởi La Tinh, bưởi đỏ Tráng Việt, bưởi đỏ bánh men, bưởi đường…

Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương đưa các giống bưởi mới vào sản xuất; mở rộng diện tích áp dụng chuẩn VietGAP, hữu cơ

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Mạnh Phương cho rằng: Để nâng cao năng suất, hiệu quả từ cây bưởi đặc sản, trong thời gian tới, Sở tiếp tục phối hợp với các địa phương đưa các giống bưởi mới vào sản xuất; mở rộng diện tích áp dụng chuẩn VietGAP, hữu cơ.

Cùng với đó, tăng cường công tác đào tạo, tập huấn về quản lý, kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hoạch, sơ chế, bảo quản. Đồng thời, xây dựng bảo hộ, chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu, thương hiệu sản phẩm bưởi gắn với mã truy xuất nguồn gốc, mã QR để minh bạch nguồn gốc sản phẩm; đẩy mạnh đăng ký và quản lý mã số vùng trồng để bảo đảm tiêu chí xuất khẩu.

Mặt khác, Sở sẽ đẩy mạnh khâu xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm bưởi an toàn theo hướng VietGAP để người tiêu dùng ngày càng biết và sử dụng nhiều hơn các loại nông sản chất lượng cao của Hà Nội; liên kết với các doanh nghiệp, kết hợp giữa sản xuất gắn với du lịch sinh thái, trải nghiệm nông nghiệp địa phương, từ đó nâng cao giá trị từ cây bưởi.

Khắc Nam