Tơ sen giữ hồn lụa Việt
TTTĐ - Ít ai ngờ người phụ nữ có nụ cười hiền từ, nước da ngăm nâu, bàn tay rám nắng lại là nghệ nhân giữ hồn lụa Việt. Bà là Phan Thị Thuận - một trong 9 “Công dân Thủ đô ưu tú” năm 2021.
| Làng lụa Vạn Phúc lưu truyền thương hiệu “Đệ nhất tinh xảo” Bài 8: “Quê lụa” khoác lên mình tấm áo mới |
Cách trung tâm Hà Nội 40km, làng nghề nuôi tằm, dệt lụa truyền thống Phùng Xá (huyện Mỹ Đức, Hà Nội) đã có từ lâu đời. Tại đây, nghệ nhân Phan Thị Thuận (70 tuổi) dành cả đời để đóng góp cho việc khôi phục làng nghề dệt vải truyền thống của Thủ đô và tìm hướng đi mới cho lụa.
 |
| Hiện Nghệ nhân ưu tú Phan Thị Thuận là Giám đốc Công ty TNHH Dâu tằm tơ Mỹ Đức, Hội viên Hội nông dân xã Phùng Xá, huyện Mỹ Đức. Bà là người đầu tiên ở Việt Nam sản xuất thành công lụa dệt bằng tơ sen |
 |
| Thời điểm mùa sen từ tháng 5 đến tháng 9 Dương lịch cũng là lúc bà Thuận bắt đầu vào công đoạn lựa chọn và khai thác tơ sen, bà luôn ưu tiên chọn những thân cây sen tươi vì lúc đó thân sen cho ra nhiều sợi tơ. Để có đủ nguyên liệu dệt, bà và gia đình đã đi khắp trong và ngoài huyện tìm đầm sen đặt mua nguyên liệu |
 |
| Thân sen thu hoạch về được rửa sạch bùn và làm sạch gai để tiện cho việc rút sợi. Việc nghiên cứu làm lụa tơ sen thành công từ năm 2017, tuy nhiên bà Thuận cho hay, những sản phẩm lúc đầu ra chưa ưng ý... |
 |
| Mỗi thân sen làm ra một mét sợi tơ to và để lấy được sợi tơ sen bà Thuận phải dùng dao khứa quanh cuống sen, sau đó dùng tay vặn và kéo tơ ra. Để làm công đoạn này, thợ thạo việc cũng mất gần một tháng. "Chúng tôi yêu cầu chính xác vì nếu làm ẩu sẽ làm sợi tơ bị đứt hoặc ngắn. Một thợ thạo việc rút trung bình gần 200 cuống lá sen một ngày", bà Thuận nói |
 |
| Tơ rút xong được cho vào ống và guồng. Tất cả công đoạn đều được làm thủ công |
 |
| Quá trình quay sợi người quay phải luôn chăm chú điều chỉnh để sợi không bị đứt |
 |
| Tơ sen khi rút ra khỏi thân cây gặp nước luôn có màu trắng đục nhưng khi khô và se thành sợi sẽ dần chuyển sang màu trắng sáng |
 |
| Công đoạn cuối cùng là dệt thành tấm lụa trên máy. Công đoạn đòi hỏi người đứng máy phải khéo léo tạo hình ngay khi đưa đẩy con thoi |
 |
| Những chiếc khăn, tấm lụa sau khi được luộc ở nhiệt độ cao trong hơn một tiếng sẽ tan hết nhựa sen, sau đó phơi trong môi trường khô thoáng và có nắng |
 |
| Để hoàn thiện một chiếc khăn lụa tơ sen đòi hỏi người thợ phải tập trung và có tình yêu với nghề dệt, vì quá trình này trải qua tới 14 công đoạn |
 |
| Cần tới 4.800 cuống sen cho một chiếc khăn quàng cổ dài 1,7m, giá hơn 8 triệu đồng. Sản phẩm lụa từ tơ sen bền, mát và có thể làm thành túi, vỏ bọc sổ sách, đồ trang trí trong nhà, đóng khung treo tường... Trong đó, được ưa chuộng nhất là khăn quàng cổ |
 |
| Một chiếc khăn làm thủ công bằng lụa tơ sen mất 0,07gr tơ, nhiều người cùng làm trong một tháng và 7 ngày thêu họa tiết. Những mẫu khăn này đã được nguyên Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc mang tới Hội nghị Thượng đỉnh G20 năm 2019 để làm quà tặng. Sản phẩm từ tơ sen của Nghệ nhân ưu tú Phan Thị Thuận đã có mặt ở nhiều quốc gia như Pháp, Mỹ, Nhật Bản... Hầu hết được đặt hàng từ trước mùa sen |
 |
| "Khi sen bắt đầu lên nụ là có thể khai thác phần thân để mang về kéo tơ, hoa thì ướp chè hoặc lá bán làm thuốc, người trồng sen tận dụng tối đa để không bỏ đi phần nào mà vẫn mang lại giá trị kinh tế", bà Thuận nói |
 |
| Vào dịp hè nhà bà Thuận thường xuyên có hàng trăm học sinh trong và ngoài huyện đến học cách se sợi, lấy sợi tơ từ thân sen. Đây cũng là một cách bà Thuận truyền nghề lại cho thế hệ sau (Ảnh tư liệu) |
 |
| Nghệ nhân Phan Thị Thuận dành tất cả tâm huyết và tình yêu truyền nghề miễn phí. Bà mong muốn những lớp măng non sau này sẽ kế cận và đủ tình yêu với lụa tơ sen để nhân rộng dòng sản phẩm đặc biệt, quý tộc này như chính cái nôi của làng nghề dệt Phùng Xá nổi tiếng (Ảnh tư liệu) |
 |
| Ngoài ra, doanh nghiệp do bà làm chủ cũng đã tạo việc làm cho nhiều lao động trong vùng, với mức lương trung bình 4,5 triệu đồng/tháng (số lượng lao động sử dụng mùa vụ 1.500 người)… |
Tin liên quan
Cùng chuyên mục
Đọc thêm
Người Hà Nội
Bền bỉ phụng sự, lan tỏa giá trị Hà Nội nghĩa tình
TTTĐ - Một năm qua đi, nhìn lại hành trình đã đi qua, Báo Tuổi trẻ Thủ đô tự hào vì tiếp tục khẳng định vị thế của một cơ quan báo chí Thủ đô giàu bản sắc, vững vàng về chính trị, chuyên nghiệp trong nghiệp vụ và bền bỉ trong sứ mệnh phụng sự cộng đồng. Báo không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền mà còn lan tỏa sâu rộng tinh thần nhân văn, nghĩa tình Hà Nội bằng những việc làm cụ thể, thiết thực, để lại dấu ấn tích cực trong đời sống xã hội.
Người Hà Nội
Cảm ơn mùa xuân!
TTTĐ - Mỗi độ xuân về, Hà Nội như cô thiếu nữ mơ màng trong nhịp thở dịu dàng. Gió bấc hanh hao đã ở lại mùa cũ nhường chỗ cho những bụi mưa mỏng manh như rây bụi, đánh thức những mầm xanh còn e ấp. Giữa chuyển mình của đất trời, người Hà Nội lại thêm một lần lặng lẽ nói lời “cảm ơn” - cảm ơn mùa xuân đã trở về, mang theo hy vọng, đoàn viên và niềm tin vào một năm mới bình an.
Người Hà Nội
Ngựa, mùa Xuân và hành trình đi tìm chiều sâu của một nghề
TTTĐ - Khi mùa Xuân đến, làng cổ Đường Lâm bước vào một nhịp điệu rất riêng. Những bức tường đá ong nghiêng mình trong ánh nắng non, mùi khói bếp lẫn hương trầm len nhẹ qua từng mái nhà thâm nâu. Từng tà áo màu phất bay trong gió, thoảng lại tiếng nói cười ríu rít của những bà, những chị, những đôi trai gái muốn lưu lại những khoảnh khắc năm mới bên mái đình, đường làng, giếng cổ… Hòa trong bản tình ca mùa xuân đậm nét truyền thống ấy, đàn Ngựa Gióng gồm 2026 con của nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát với 2026 sắc thái đón chào một năm “Mã đáo thành công”, mở ra nhiều hứng khởi với nhiều ước mong và gửi gắm.
Người Hà Nội
"Chất" Hà Nội khi ăn Tết và chơi Tết
TTTĐ - Là mảnh đất hào hoa với truyền thống ngàn năm, Hà Nội mang trong mình rất nhiều nét đặc trưng mà không nơi nào có được. Chính vì thế, cách ăn Tết và chơi Tết ở Thủ đô cũng tạo nên sự khác biệt, tạo nên "chất" Hà Nội trong từng cách đón xuân, chào năm mới đến theo vòng quay của thời gian.
Người Hà Nội
Kết nối di sản để truyền thống sống động giữa lòng hiện đại
TTTĐ - Từ một workshop sơn mài nhỏ trong không gian cổ kính của đình Hà Vĩ đến đường hoa rực rỡ và tái hiện phong tục "tống cựu nghinh tân" cũng những lễ nghi cung đình xưa tại Hoàng thành Thăng Long, Hà Nội đang từng bước kết nối di sản trong dịp Tết bằng những cách làm sáng tạo và gần gũi. Không chỉ tái hiện phong tục xưa, Thủ đô còn mở ra những không gian tương tác để người dân và du khách trực tiếp trải nghiệm, góp phần đưa văn hóa Thăng Long hòa nhịp cùng đời sống đương đại.
Người Hà Nội
Triển khai Bộ tiêu chí Người Hà Nội thanh lịch, văn minh năm 2026
TTTĐ - Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án “Xây dựng và ban hành Bộ tiêu chí Người Hà Nội thanh lịch, văn minh trên địa bàn thành phố Hà Nội” năm 2026.
Người Hà Nội
Độc đáo Chợ hoa Xuân Phố cổ 2026 đón Tết Bính Ngọ
TTTĐ - Chợ hoa Xuân Phố cổ 2026 được tổ chức nhằm giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, tôn vinh những nét đẹp văn hóa trong đời sống nhân dân phố cổ Hà Nội và góp phần nâng cao đời sống tinh thần, tạo không khí phấn khởi, vui tươi đón Tết Bính Ngọ năm 2026.
Người Hà Nội
Những chuyến tàu mùa xuân kể câu chuyện văn minh đô thị
TTTĐ - Buổi sáng đầu năm, khi nắng xuân còn dịu nhẹ trên những mái nhà, những đoàn tàu đường sắt đô thị lăn bánh mang theo nhịp sống đều đặn của thành phố. Trên sân ga, người đi làm chỉnh lại áo khoác, học sinh trò chuyện rôm rả, người cao tuổi thong thả ngồi chờ trong không gian sạch sẽ, trật tự. Không khí ấy khác với hình dung quen thuộc về giao thông đô thị đông đúc, ồn ào. Ở đây, mọi thứ diễn ra nhẹ nhàng, nền nếp như một lát cắt bình yên giữa nhịp sống Thủ đô.
Người Hà Nội
Phố trong mùa thời gian
TTTĐ - Tán bàng đỏ rực đã rơi những chiếc lá cuối cùng. Hoa đào nở rộ khoe sắc báo hiệu cái Tết đã đến rất gần. Hà Nội những ngày cuối năm mang không khí hối hả, vừa viết nên một nhịp điệu riêng của phố. Trôi theo dòng chảy ấy hoặc ngồi lặng trong quán cà phê ven đường nhìn ra, mỗi người đều mang trong lòng mình những cảm xúc rất riêng...
Người Hà Nội
Cán bộ, đảng viên, Nhân dân xã Đoài Phương hướng về Đại hội Đảng
TTTĐ - Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng - sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, cán bộ, đảng viên và Nhân dân xã Đoài Phương bày tỏ niềm tin sâu sắc vào sự lãnh đạo của Đảng; đồng thời gửi gắm nhiều kỳ vọng về những quyết sách lớn, sát thực tiễn, tạo động lực đưa đất nước và địa phương phát triển bền vững trong giai đoạn mới
