Văn nghệ sĩ Thủ đô gieo hạt cho “cánh đồng” văn hóa Hà Nội

Tinh hoa Thăng Long - mạch nguồn nuôi dưỡng tâm hồn Hà Nội

Nhà thơ Bùi Việt Mỹ, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Hà Nội, từng khẳng định: “Hà Nội tự hào là nơi hội tụ, kết tinh và tỏa sáng của vùng đất địa linh nhân kiệt, là Thủ đô của lương tri và phẩm giá con người, Thành phố Anh hùng - Thành phố vì hòa bình”.

Văn nghệ sĩ Thủ đô luôn đóng góp những tác phẩm làm đậm đà bản sắc văn hóa ngàn năm Thăng Long - Hà Nội

Câu nói ấy không chỉ gói trọn niềm tự hào về một mảnh đất nghìn năm văn hiến, mà còn nhấn mạnh nguồn sức mạnh nội sinh của Thủ đô - sức mạnh của văn hóa, của con người Hà Nội.

Từ ngàn xưa, vùng đất Thăng Long - Hà Nội đã là nơi khơi dậy tinh thần tự hào dân tộc, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm và nhân cách cao đẹp của con người Việt Nam. Hình ảnh “người Tràng An thanh lịch, tao nhã” được lưu giữ qua bao thế hệ, trở thành biểu tượng văn hóa, được ca ngợi trong dân gian:

“Chẳng thơm cũng thể hoa nhài,

Dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An”.

Mỗi tác phẩm đều thể hiện sâu sắc tinh thần của Thủ đô

Trong tiến trình phát triển của Thủ đô, văn hóa luôn là nền tảng tinh thần, là động lực phát triển bền vững. Trong dòng chảy ấy, đội ngũ văn nghệ sĩ Hà Nội chính là những người “gieo hạt giống” văn hóa, không ngừng vun đắp cho tâm hồn và diện mạo của Thủ đô.

Dưới sự lãnh đạo, định hướng của Thành ủy Hà Nội, văn học nghệ thuật luôn được xác định là lĩnh vực trọng yếu của đời sống tinh thần, có vai trò tiên phong trong việc xây dựng con người Hà Nội mới thanh lịch, văn minh, hiện đại nhưng vẫn đậm đà bản sắc dân tộc.

Từ văn học, âm nhạc, sân khấu, mỹ thuật, điện ảnh đến nhiếp ảnh, múa… mỗi lĩnh vực nghệ thuật đều có những đóng góp thầm lặng nhưng sâu sắc trong việc phản ánh, tôn vinh và gìn giữ giá trị văn hóa Thăng Long - Hà Nội.

Từ sau Đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội, đời sống văn học nghệ thuật của Thủ đô đã trở nên sôi động, phong phú hơn bao giờ hết. Nhiều tác phẩm ra đời thể hiện trách nhiệm công dân và khát vọng cống hiến của đội ngũ văn nghệ sĩ.

Các tác phẩm văn học, âm nhạc, điện ảnh, hội họa, sân khấu... đã khắc họa chân thực và cảm động hình ảnh con người Hà Nội trong chiến tranh và hòa bình, trong lao động sáng tạo và đời sống thường nhật, trong quá trình đô thị hóa và hội nhập quốc tế.

Những nghệ sĩ Thủ đô luôn giữ trong mình tinh thần nghệ sĩ - chiến sĩ, vừa sáng tạo, vừa đấu tranh, vừa góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, vừa mở lối cho cái mới, cái đẹp, cái tiến bộ.

Trong “ngôi nhà chung” của Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội, các văn nghệ sĩ luôn ý thức rõ trách nhiệm của mình: Phản ánh và tôn vinh những thành tựu lao động, bảo vệ và xây dựng đất nước, đồng thời định hướng thẩm mỹ, bồi đắp đời sống văn hóa cho công chúng.

Nhà thơ Bùi Việt Mỹ cho rằng, xây dựng và bồi đắp tinh hoa văn hóa, trong đó con người là trung tâm, chính là thiên chức của văn học nghệ thuật.

Ông nhấn mạnh: “Văn nghệ sĩ Hà Nội luôn thường trực một mong muốn được cống hiến, được góp phần làm đẹp hơn hình ảnh Thủ đô bằng chính những tác phẩm nghệ thuật chân thành, sâu sắc”.

Từ đó, để triển khai tốt Nghị quyết của Đại hội Đảng bộ thành phố Hà Nội nhiệm kì 2025 - 2030, đội ngũ văn nghệ sĩ Thủ đô đã xác định những hướng đi cụ thể.

Đó là không ngừng học tập, sáng tạo, phấn đấu để có những tác phẩm xứng đáng với tầm vóc của Thủ đô Hà Nội hôm nay; khắc họa hình tượng con người mới giàu lòng nhân ái, có khát vọng cống hiến, biết hy sinh vì cộng đồng; tiếp nối và làm mới văn hóa truyền thống, góp phần giữ gìn và lan tỏa giá trị văn hóa Thăng Long - Hà Nội.

Văn nghệ sĩ cũng cần tích cực tham gia phản biện xã hội, đóng góp ý kiến về quy hoạch, kiến trúc, cảnh quan, môi trường, cùng chung tay xây dựng Thủ đô xanh - sạch - đẹp.

Quan trọng hơn cả, nuôi dưỡng tâm hồn con người, để văn hóa trở thành sức mạnh mềm, làm nên bản sắc và vị thế của Hà Nội hôm nay.

Khơi dậy sức sáng tạo, bồi đắp giá trị nhân văn Hà Nội

Trong nhiệm kì 2025 - 2030, thành phố xác định nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới là: “Giữ gìn, phát huy tinh hoa văn hóa; nâng cao nhận thức, thúc đẩy mạnh mẽ việc xây dựng và thực hiện các giá trị, chuẩn mực đặc trưng của người Hà Nội thanh lịch, văn minh trong thời kỳ mới”.

Đây chính là động lực tinh thần to lớn để đội ngũ văn nghệ sĩ Hà Nội tiếp tục phấn đấu, sáng tạo, đồng hành cùng Thủ đô.

Họ chính là những “người gieo hạt” văn hóa, không chỉ bằng tác phẩm nghệ thuật mà còn bằng thái độ sống, cách ứng xử, cách truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ.

Nhà báo Hồ Quang Lợi - Phó Chủ tịch Hội Truyền thông số, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam chia sẻ: “Tinh hoa Thăng Long - Tràng An không ở đâu xa, mà thể hiện trong lời ăn tiếng nói hàng ngày, trong cách ứng xử giữa người với người, trong cách con người tôn trọng cây cỏ, môi trường, trong nếp sống văn hóa giao tiếp. Một đô thị, dù hoa lệ đến đâu, chỉ thực sự đáng sống khi con người biết và muốn sống tử tế”.

Văn hóa ứng xử, theo ông, chính là “gương mặt của văn hóa”, là tấm gương phản chiếu nhân cách và cốt cách của mỗi người dân Hà Nội.

Xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, vì thế, không chỉ là việc học lễ nghi hay quy tắc xã giao, mà sâu xa hơn là bồi dưỡng thái độ sống, lòng nhân ái, tính nhân văn trong mỗi hành động.

Trong bối cảnh xã hội chuyển mình mạnh mẽ, văn học nghệ thuật càng có vai trò quan trọng trong việc định hướng thẩm mỹ, bồi dưỡng tâm hồn, khơi dậy cái đẹp.

Những bài thơ, bản nhạc, bức tranh, vở kịch, bộ phim nếu được sáng tạo bằng tâm huyết, sẽ có sức lan tỏa lớn hơn mọi lời hô hào, góp phần chống lại sự xuống cấp về đạo đức, lối sống, hướng con người đến giá trị chân - thiện - mỹ.

Trong suốt chiều dài lịch sử, Thăng Long - Hà Nội luôn là mảnh đất lành của văn học nghệ thuật, nơi sản sinh và quy tụ nhiều tài năng lớn.

Từ những tên tuổi lừng danh như Nguyễn Tuân, Tô Hoài, Nguyễn Đình Thi, Văn Cao, Phan Vũ... cho đến lớp nghệ sĩ đương đại hôm nay, tất cả đều có chung một tình yêu sâu nặng với Thủ đô.

Họ viết, họ hát, họ sáng tạo… bằng tình yêu Hà Nội, và chính tình yêu ấy đã làm nên linh hồn của văn hóa Thăng Long.

Giữa guồng quay của đô thị hóa, văn nghệ sĩ Thủ đô vẫn âm thầm giữ cho Hà Nội “bình yên trong tâm hồn”, bằng những tác phẩm lay động lòng người, bằng những giá trị nhân văn bền bỉ.

Thành ủy Hà Nội các khóa XV, XVI, XVII và nay là khóa XVIII đều đặc biệt coi trọng chương trình phát triển văn hóa - xã hội, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng con người Hà Nội thanh lịch, văn minh.

Đây không chỉ là một chủ trương, mà là chiến lược lâu dài để phát triển Thủ đô bền vững trên nền tảng văn hóa. Thành phố cũng không ngừng quan tâm, đầu tư cho văn học nghệ thuật, tạo điều kiện để văn nghệ sĩ phát huy tài năng.

Những vấn đề, đề xuất, sáng kiến của đội ngũ trí thức và nghệ sĩ luôn được lắng nghe, trân trọng và phản hồi tích cực. Có thể nói, chưa bao giờ văn nghệ sĩ Thủ đô có cơ hội phát huy năng lực sáng tạo như hôm nay.

Trong mọi hoàn cảnh, dù ở thời chiến hay thời bình, người nghệ sĩ luôn mang trong mình khát vọng sáng tạo và trách nhiệm với xã hội. Họ không chỉ là người kể chuyện bằng nghệ thuật, mà còn là người truyền cảm hứng sống đẹp, sống tử tế.

Văn nghệ sĩ Thủ đô - những người mang lời ca, tiếng hát, tạo nên những tác phẩm làm đẹp cho đời

Bằng chính tác phẩm của mình, họ góp phần phát hiện và khẳng định nhân tố mới, đấu tranh với cái xấu, cái ác, lên án sự giả dối, sự thoái hóa về đạo đức và nhân cách.

Nhiều tác phẩm văn học, sân khấu, điện ảnh, ký báo chí, phóng sự truyền hình đã phản ánh trung thực hơi thở của đời sống, mang tính phản biện xã hội sâu sắc, góp phần tạo nên một đời sống tinh thần lành mạnh, nhân văn.

Những tiếng nói đó, dù nhẹ nhàng hay mạnh mẽ, đều hướng đến một mục tiêu chung làm cho Hà Nội và con người Hà Nội đẹp hơn, nhân ái hơn, đáng sống hơn.

Bằng trái tim yêu Hà Nội và khát vọng sáng tạo không ngừng, đội ngũ văn nghệ sĩ Thủ đô đang và sẽ tiếp tục cống hiến hết mình để bồi đắp tâm hồn, cốt cách người Hà Nội thanh lịch, văn minh, nhân văn và hiện đại.

Hà Nội hôm nay vẫn tỏa sáng bằng chính con người của mình - những người giữ hồn phố, giữ đạo làm người, giữ tình yêu quê hương trong từng nếp sống.

Trong đó, văn nghệ sĩ chính là những “người thắp lửa”, dùng tài năng và trái tim để gìn giữ, lan tỏa tinh hoa Thăng Long - Tràng An, để mỗi công dân Hà Nội hôm nay tự hào sống xứng đáng với danh hiệu “Người Hà Nội thanh lịch, văn minh”.

Văn nghệ sĩ Thủ đô - những người gieo hạt cho văn hóa Hà Nội ngày càng gặt hái được những mùa vàng tinh hoa, góp phần xây dựng một Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại, xứng đáng là “Thành phố vì hòa bình”, là niềm tự hào của cả nước.

Hương Thu