Cách ăn uống lành mạnh cho người mắc bệnh mãn tính

Các bệnh thường gặp do ăn uống “quá đà”

Bệnh mạn tính là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên toàn cầu. Tại Việt Nam, bệnh mạn tính cũng là nguyên nhân tử vong hàng đầu, cứ 10 người chết có gần 8 người chết do bệnh mạn tính. Ước tính năm 2016, tử vong do bệnh mạn tính chiếm 77%.

Bệnh mạn tính không thể ngừa bằng vắc xin, không thể chữa khỏi hoàn toàn và cũng không tự biến mất. Tuy nhiên, bệnh có thể được kiểm soát bằng thuốc, chế độ dinh dưỡng và lối sống tích cực.

Những mâm cỗ ngày Tết đa phần có năng lượng rất cao, nhiều đạm động vật từ thịt cá, ít rau xanh

Phong tục ngày Tết cổ truyền, hầu hết các gia đình thường nấu nhiều món ngon, bổ dưỡng. Những món ăn cổ truyền ngày Tết đa phần có năng lượng rất cao, nhiều chất đường, chất béo, nhiều đạm động vật từ thịt cá, trong khi các bữa lại ít rau xanh.

Do đó chúng sẽ tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho sức khỏe nếu không biết cách duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, đặc biệt với những người mắc các bệnh mạn tính như: Đái tháo đường, huyết áp, tim mạch, mỡ máu, thừa cân béo phì…

Những bữa tiệc triền miên nhiều chất dinh dưỡng, có lượng calo cao, ít rau xanh quả chín, cộng thêm việc sử dụng rượu bia thường xuyên đã tạo gánh nặng cho sức khỏe.

Nếu chế độ ăn uống không hợp lý trong những ngày Tết, thì có thể sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe, hoặc dẫn tới tình trạng bệnh nặng thêm.

Bên cạnh khẩu phần ăn nhiều đạm động vật, việc sử dụng quá nhiều bánh mứt, kẹo, nước ngọt có ga, rượu bia và các loại nước ngọt khác làm tăng năng lượng khẩu phần và không tốt đối với những người mắc bệnh tim mạch, cao huyết áp và béo phì.

Vì vậy, để kỳ nghỉ Tết bên gia đình và người thân có niềm vui trọn vẹn, những người mắc bệnh mạn tính cần có lối sống tích cực, kiểm soát tốt bệnh mạn tính.

Cân đối dinh dưỡng, chế độ sinh hoạt

GS.TS Lê Thị Hợp, Chủ tịch Hội Dinh dưỡng Việt Nam, nguyên Viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia cho biết: "Những bữa ăn quá nhiều chất dinh dưỡng, không theo giờ giấc sẽ làm hệ tiêu hóa bị xáo trộn, có thể gây ra tình trạng đầy hơi, trướng bụng, có cảm giác ậm ạch, ợ hơi, ợ chua, nhẹ sẽ gây rối loạn tiêu hóa, nặng hơn thì gây ra các bệnh tiêu hóa khác như các bệnh dạ dày, gan, mật, tụy...

Vào dịp hội hè, tỷ lệ người sử dụng rượu bia tăng lên, điều này làm tăng gánh nặng cho gan, với người bị bệnh gan mạn tính có thể gây ra đợt viêm gan cấp.

Do đó, trẻ em, người cao tuổi hoặc những người mắc bệnh mãn tính khi thay đổi chế độ ăn so với thông thường, dễ bị “dính” bệnh hơn những người khác.

Bởi đây là nhóm đối tượng dễ bị tác động, người có hệ tiêu hóa suy giảm (với người già), hoặc chưa hoàn thiện (như trẻ em), hay người mắc bệnh mãn tính như tăng huyết áp, chỉ cần một chút rượu cũng có thể dẫn tới các cơn tăng huyết áp, người mắc bệnh đái tháo đường nếu ăn hơi quá nhiều cũng có thể khiến đường huyết tăng vọt…".

Người mắc bệnh mạn tính cần tránh xa rượu bia

Trong dinh dưỡng, ăn uống hợp lý là quan trọng nhất. Dinh dưỡng hợp lý là đáp ứng nhu cầu về nặng lượng các chất bột, đạm, đường, béo, vitamin khoáng chất, và uống đủ nước. Hợp lý ở đây tức là tùy theo cân nặng của từng người, tùy theo lứa tuổi, tình trạng sinh lý và sức khỏe.

Người mắc bệnh mãn tính khác nhau cần tuân thủ chế độ ăn khác nhau, phù hợp với thể trạng và sức khỏe của mỗi người.

Vào dịp nghỉ lễ người dân thường có nhiều thói quen xấu như thức khuya, dậy muộn từ đó dẫn tới việc bỏ bữa, ăn uống qua loa, tiện đâu ăn đấy. Trong chế độ dinh dưỡng hợp lý thì chất lượng bữa ăn và số lượng bữa ăn đều quan trọng như nhau.

Để có một sức khỏe tốt, chúng ta nên ăn đủ 3 bữa sáng, trưa và tối, tuy nhiên cần đảm bảo chất lượng mỗi bữa ăn. Trong những ngày nghỉ lễ hoặc vào dịp Tết, người dân thường ăn thừa thịt mà thiếu rau xanh, hoa quả nên phải chú ý cân đối và hợp lý. Đặc biệt, người mắc bệnh mãn tính cần tránh xa rượu bia.