Thúc đẩy ứng dụng thương mại điện tử: Giải pháp phát triển bền vững ngành bán lẻ

Xác định thương mại điện tử trong ngành bán lẻ là nhiệm vụ then chốt

Mới đây, tại Đà Nẵng, Sở Công thương thành phố Đà Nẵng chủ trì, phối hợp với Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam tổ chức Hội thảo “Thúc đẩy ứng dụng thương mại điện tử - Giải pháp phát triển bền vững ngành bán lẻ tại thành phố Đà Nẵng”.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Nguyễn Văn Trừ - Phó Giám đốc Sở Công thương thành phố Đà Nẵng cho biết: Với vai trò là trung tâm kinh tế - thương mại của khu vực miền Trung - Tây Nguyên, Đà Nẵng xác định việc thúc đẩy ứng dụng thương mại điện tử trong ngành bán lẻ là một trong những nhiệm vụ then chốt nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng thành phố thông minh, hiện đại, năng động và đáng sống.

Quang cảnh Hội thảo

Ông Trừ nhấn mạnh, đặc biệt sau khi mở rộng địa giới hành chính, với quy mô dân số hơn 3 triệu người, thành phố càng đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số. Đây chính là giải pháp quan trọng để thích ứng với xu hướng tiêu dùng mới, tối ưu hóa hệ thống phân phối hàng hóa và tăng cường kết nối hiệu quả giữa nhà sản xuất, nhà bán lẻ và người tiêu dùng.

Thực tế cho thấy, ngành bán lẻ của Đà Nẵng đang phát triển nhanh chóng và đầy tiềm năng. Trong 8 tháng đầu năm 2025, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt hơn 168 nghìn tỷ đồng, tăng 24,0% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, doanh thu bán lẻ hàng hóa ước đạt gần 92 nghìn tỷ đồng, tăng 16,4%; riêng doanh thu bán lẻ trong hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại ước đạt gần 8 nghìn tỷ đồng, tăng 16,9% so với cùng kỳ.

Cùng với đó, hệ thống hạ tầng thương mại ngày càng phát triển, với hơn 500 siêu thị, trung tâm thương mại và chuỗi cửa hàng tiện lợi, 240 chợ các loại và hàng chục nghìn cửa hàng truyền thống, tạo nên một mạng lưới phân phối rộng khắp, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người dân và du khách.

“Hội thảo hôm nay là diễn đàn để cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, giải pháp và xu hướng ứng dụng công nghệ số. Qua đó, giúp doanh nghiệp và hộ kinh doanh bán lẻ tận dụng hiệu quả thương mại điện tử, nâng cao năng lực cạnh tranh, tiếp cận khách hàng sáng tạo và bền vững hơn”, ông Nguyễn Văn Trừ nhấn mạnh.

Cần mạnh dạn thay đổi tư duy kinh doanh

Tiếp nối quan điểm này, ông Trần Chí Cường, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng khẳng định: Để ngành bán lẻ của thành phố phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng và áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt, cần có sự chung tay của nhiều chủ thể, từ cơ quan quản lý, hiệp hội ngành nghề, doanh nghiệp, hợp tác xã đến hộ kinh doanh và tiểu thương.

Theo ông Cường, trước hết Sở Công thương cần phát huy vai trò nòng cốt, chủ động tham mưu, xây dựng và triển khai các chương trình, đề án hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, tiểu thương trong ứng dụng thương mại điện tử.

Trọng tâm là tổ chức các hoạt động đào tạo, tập huấn thiết thực về kỹ năng số, kỹ năng kinh doanh trực tuyến, cũng như hướng dẫn thanh toán, vận chuyển, quảng bá. Đồng thời, Sở cần phối hợp với các cơ quan liên quan để kịp thời tháo gỡ khó khăn về cơ chế, chính sách, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp và người dân tham gia.

Ông Trần Chí Cường - Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng

Song song với đó, các sở, ban, ngành như Công an, Thuế, Thống kê, Khoa học & Công nghệ, Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường… cần phối hợp chặt chẽ nhằm bảo đảm môi trường giao dịch trực tuyến an toàn, minh bạch; nâng cao hiệu quả quản lý thuế và thống kê dữ liệu; tăng cường bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số để xây dựng hệ sinh thái thương mại điện tử lành mạnh, bền vững.

Ông Cường cũng kêu gọi các hội, hiệp hội doanh nghiệp, trong đó có VECOM và VCCI Chi nhánh miền Trung, tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp và tiểu thương trong tiếp cận, ứng dụng thương mại điện tử. Đặc biệt, cần khuyến khích mạnh mẽ tinh thần khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và phát triển các mô hình kinh doanh số mới trong lĩnh vực bán lẻ.

“Thành phố sẽ luôn đồng hành, hỗ trợ, nhưng sự chủ động và quyết tâm của chính các doanh nghiệp, tiểu thương mới là yếu tố quyết định thành công trong quá trình chuyển đổi này”, ông Trần Chí Cường nhấn mạnh.

Giải pháp thúc đẩy thương mại điện tử tại Đà Nẵng

Trên cơ sở định hướng từ lãnh đạo thành phố Đà Nẵng, ông Nguyễn Hữu Tuấn - Giám đốc Trung tâm phát triển Thương mại điện tử và Công nghệ số (eComDX), Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số - Bộ Công thương đã chia sẻ nhiều giải pháp cụ thể nhằm thúc đẩy ứng dụng thương mại điện tử, góp phần đưa ngành bán lẻ Đà Nẵng phát triển mạnh mẽ và bền vững trong thời gian tới.

Theo ông Tuấn, bước đi đầu tiên và quan trọng nhất là các doanh nghiệp, tiểu thương cần sớm xây dựng cửa hàng trực tuyến trên những sàn thương mại điện tử lớn như Shopee, Lazada, Tiki… đồng thời tham gia vào sàn sản phẩm riêng của thành phố Đà Nẵng để tận dụng lợi thế địa phương.

Song song, cần đầu tư vào hạ tầng logistics và công nghệ giao nhận hiện đại, đồng thời phát triển các nền tảng thanh toán điện tử an toàn, tiện lợi nhằm khuyến khích người dân thanh toán không dùng tiền mặt, từ đó gia tăng niềm tin của khách hàng khi mua sắm trực tuyến.

Ông Nguyễn Hữu Tuấn - Giám đốc eComDX, Cục TMĐT&KTS - Bộ Công Thương đề xuất các nhóm giải pháp trọng tâm để Đà Nẵng thúc đẩy ứng dụng thương mại điện tử và phát triển bền vững ngành bán lẻ

Để khắc phục những điểm nghẽn hiện nay, đặc biệt là khâu giao hàng chặng cuối, ông Tuấn khuyến nghị: Đà Nẵng nên phát triển mô hình “Click & Collect” hoặc BOPIS (mua online, nhận tại cửa hàng), kết hợp sự thuận tiện của mua sắm trực tuyến với trải nghiệm thực tế. Các doanh nghiệp cũng cần đẩy mạnh marketing kỹ thuật số thông qua Facebook, Google, TikTok và tổ chức các chương trình khuyến mãi gắn với lễ hội, sự kiện lớn của thành phố để thu hút khách hàng địa phương.

Ông Tuấn nhấn mạnh vai trò của đào tạo và hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, thông qua các chương trình như GoOnline (đưa doanh nghiệp lên mạng), GoAI (ứng dụng trí tuệ nhân tạo), GoExport (xuất khẩu qua thương mại điện tử) hay GoRight (tuân thủ pháp lý). Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần được hỗ trợ kỹ thuật trong việc xây dựng website, tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO), triển khai hệ thống quản lý khách hàng (CRM) và cải thiện trải nghiệm mua sắm thân thiện trên điện thoại di động.

Để xây dựng hệ sinh thái thương mại điện tử lành mạnh, ông Tuấn đề xuất thành phố tăng cường kết nối doanh nghiệp với cộng đồng thông qua các hội chợ, sự kiện thương mại điện tử, đồng thời thúc đẩy liên kết vùng và hợp tác với các doanh nghiệp lớn nhằm hình thành chuỗi giá trị khép kín. Đặc biệt, việc ứng dụng công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI) trong gợi ý sản phẩm hay thực tế ảo (AR) trong trải nghiệm mua sắm sẽ mở ra nhiều cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo sự khác biệt.

Ở góc độ chính sách, ông Tuấn cho rằng Đà Nẵng cần phối hợp với các cơ quan quản lý nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời tận dụng lợi thế từ Khu Thương mại Tự do (FTZ) 1.881 ha với các chức năng về Logistics, Thương mại - dịch vụ và Công nghệ số để phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới, mở rộng thị trường quốc tế. Ông cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc xây dựng cộng đồng khởi nghiệp công nghệ trong lĩnh vực thương mại điện tử, qua đó lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo và tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế số của thành phố.

“Những giải pháp này nếu được triển khai đồng bộ sẽ giúp Đà Nẵng không chỉ phát triển hệ sinh thái thương mại điện tử vững mạnh, mà còn khẳng định vai trò là trung tâm bán lẻ hiện đại, sáng tạo và hội nhập quốc tế,” ông Nguyễn Hữu Tuấn khẳng định.

Tại Hội thảo, các đại biểu cũng trình bày nhiều tham luận như: Định hướng phát triển thương mại điện tử gắn với ngành bán lẻ tại Việt Nam; Giải pháp kiểm soát thương mại điện tử và vi phạm pháp luật về kinh tế, góp phần đảm bảo an ninh kinh tế và phát triển xã hội; Các chính sách thuế liên quan đến hoạt động thương mại điện tử và bán lẻ, cũng như giải pháp quản lý, hỗ trợ hộ kinh doanh và doanh nghiệp tại địa phương…

Khắc Nam