Tag

Bữa ăn hợp lý và đủ dinh dưỡng trong gia đình

Chung tay vì an toàn thực phẩm 04/10/2023 08:00
aa
TTTĐ - Chế độ dinh dưỡng trong mỗi bữa cơm gia đình không hợp lý là một trong những nguyên nhân quan trọng nhất dẫn đến sự gia tăng nhanh chóng các bệnh mạn tính không lây.

Cải thiện tình trạng dinh dưỡng học đường Sử dụng và bảo vệ nước sạch đúng cách để cải thiện dinh dưỡng, sức khỏe Người bị đau mắt đỏ cần chế độ dinh dưỡng ra sao? Can thiệp dinh dưỡng cho bệnh nhân

Vai trò của bữa ăn gia đình

Theo chuyên gia Viện Dinh dưỡng, hiện nay mô hình bệnh tật của người dân Việt Nam đang chuyển tiếp từ các bệnh lây nhiễm sang các bệnh không lây nhiễm với 75% tỷ lệ tử vong ở Việt Nam là do các bệnh không lây nhiễm, trong đó đứng đầu là các bệnh tim mạch, đái tháo đường, ung thư, loãng xương, gout …

Một chế độ dinh dưỡng hợp lý đáp ứng đủ nhu cầu các chất dinh dưỡng cho cơ thể trong các giai đoạn khác nhau của chu kỳ vòng đời sẽ tạo ra sự tăng trưởng và phát triển tối ưu cho thai nhi và trẻ nhỏ, phòng chống hữu hiệu với đa số bệnh tật để có một thể lực khỏe mạnh, sức khỏe tốt, năng suất lao động cao và chất lượng cuộc sống tốt cho mọi lứa tuổi.

Bữa ăn hợp lý và đủ dinh dưỡng trong gia đình
Bữa cơm gia đình cần dinh dưỡng hợp lý

Mỗi lứa tuổi cần có những lưu ý riêng về chế độ ăn uống để đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng và phù hợp đặc điểm của từng nhóm đối tượng. Đối với trẻ nhỏ cần được chế biến thức ăn riêng phù hợp, với trẻ đã ăn chung đồ ăn của gia đình và người cao tuổi thì cần lưu ý chế biến các món ăn đủ dinh dưỡng và dễ nhai nuốt.

Trẻ sau 6 tháng tuổi và người trưởng thành cần tiêu thụ sữa và các sản phẩm của sữa phù hợp với lứa tuổi để nâng cao chất lượng dinh dưỡng khẩu phần, đặc biệt là khẩu phần đạm dễ hấp thu, khẩu phần canxi vốn rất thiếu trong chế độ ăn của người Việt để giúp trẻ tăng trưởng và phát triển bình thường và giúp người trưởng thành phòng chống loãng xương. Uống đủ nước sạch hàng ngày (1,5-2 lít) cũng cần thiết để có cơ thể khỏe mạnh, nhất là trong những ngày nắng nóng.

Mọi thực phẩm đều có những lợi ích và cả những tác dụng bất lợi, nhất là khi sử dụng quá nhiều. Do đó, mỗi bà nội trợ nên sử dụng hợp lý và đa dạng các loại thực phẩm trong từng món ăn và từng bữa ăn để có chế độ ăn hợp lý giàu dinh dưỡng và nâng cao sức khỏe.

Bên cạnh đó, trong quá trình chế biến, các chị em cũng không quên đảm bảo an toàn vệ sinh trong lựa chọn, chế biến và bảo quản thực phẩm để có những bữa ăn an toàn cho gia đình.

Việc đảm bảo bữa ăn gia đình hợp lý và an toàn cho gia đình là cách tốt nhất để bảo vệ gia đình bạn chống lại bệnh tật và còn làm tăng thêm tình cảm, sự gắn kết giữa các thành viên trong gia đình khi hàng ngày cùng nhau quây quần bên mâm cơm gia đình có dinh dưỡng hợp lý, ngon, rẻ và an toàn.

Bố trí dinh dưỡng hợp lý trong bữa ăn

Bữa ăn gia đình có vai trò vô cùng quan trọng và cần được đảm bảo cả về số lượng và chất lượng. Một bữa ăn cân đối cần có đủ 4 nhóm thực phẩm là: nhóm ngũ cốc, nhóm thực phẩm giàu đạm, nhóm thực phẩm giàu chất béo và nhóm thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất.

Đầu tiên phải kể đến là nhóm ngũ cốc, là nguồn cung cấp năng lượng cho cơ thể hoạt động. Trong nhóm ngũ cốc thì gạo là lương thực phổ biến được sử dụng nhiều nhất. Ngoài ra, cũng nên ăn thay đổi các loại ngũ cốc khác (như khoai lang, khoai tây, ngô …) để làm đa dạng bữa ăn và các chất dinh dưỡng, tăng cường lợi ích cho sức khỏe.

Bữa ăn hợp lý và đủ dinh dưỡng trong gia đình
Rau xanh và trái cây tươi rất giàu vitamin, khoáng chất và chất xơ - những chất rất tốt cho sức khỏe. Ảnh minh họa

Người Việt thường có thói quen ăn nhiều cơm, do đó làm cho tính cân đối của khẩu phần không được đảm bảo. Năng lượng từ ngũ cốc cung cấp 68%, các chất béo cung cấp 18% và các chất đạm cung cấp 14% tổng nhu cầu năng lượng trong khẩu phần ăn của người trưởng thành.

Nhóm thực phẩm giàu đạm cung cấp các thành phần thiết yếu để xây dựng nên cơ thể, đảm bảo cơ thể tăng trưởng, duy trì nhiều hoạt động sống và tăng cường sức đề kháng của cơ thể chống lại bệnh tật.

Mọi người cần ăn phối hợp cả thực phẩm giàu đạm động vật từ các loại vật nuôi, gia cầm, hải sản và đạm thực vật từ các loại đậu, đỗ…

Các loại thịt đỏ (như thịt lợn, thịt bò …) có nhiều sắt giúp phòng chống thiếu máu thiếu sắt, đặc biệt quan trọng đối với trẻ nhỏ, phụ nữ có thai và phụ nữ tuổi sinh đẻ. Tuy nhiên, việc ăn nhiều thịt đỏ lại làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, ung thư, gout… do đó không nên ăn nhiều; Tăng cường ăn các loại thịt gia cầm (như gà, vịt, ngan, chim…) và ăn ít nhất 3 bữa cá mỗi tuần.

Các loại cá nhỏ nấu nhừ ăn cả xương, tôm và tép ăn cả vỏ và cua là nguồn cung cấp canxi tốt cho cơ thể. Các loại hạt đậu, đỗ cũng là nguồn đạm thực vật tốt.

Nhóm chất béo (mỡ động vật và dầu thực vật) giúp cơ thể hoạt động và tăng trưởng, cung cấp năng lượng, hỗ trợ hấp thu các vitamin tan trong dầu, mỡ như vitamin A, D, E, K.

Mỡ động vật thường chứa nhiều chất béo bão hòa nên hạn chế ăn. Tuy nhiên mỡ cá và mỡ gia cầm có nhiều chất béo chưa bão hòa, đặc biệt omega 3 có lợi cho sức khỏe.

Các loại dầu thực vật cũng thường có nhiều chất béo chưa bão hòa có tác dụng tốt cho tim mạch và được khuyến khích tiêu thụ như dầu đậu nành, dầu mè, dầu hướng dương, dầu hạt cải…

Tuy nhiên cũng có một số loại dầu thực vật có chứa nhiều chất béo bão hòa (như dầu cọ, dầu dừa) cũng không nên ăn nhiều; Không nên ăn quá nhiều các món xào, rán, nướng và nên tăng cường ăn các món luộc, hấp để giảm mất mát các chất dinh dưỡng và biến đổi thực phẩm trong khi chế biến gây tác hại cho sức khỏe.

Dầu, mỡ để rán chỉ dùng một lần rồi đổ bỏ, không dùng lại nhiều lần, hạn chế ăn đồ nướng vì làm tăng nguy cơ gây ung thư. Thực phẩm chế biên sẵn như mì ăn liền có nhiều chất béo chuyển hóa thể trans cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, vì vậy nên ăn hạn chế.

Nhóm rau, quả cung cấp vitamin và khoáng chất giúp cơ thể phát triển ở trẻ nhỏ và làm cho cơ thể khỏe mạnh, chống lại bệnh tật ở mọi lứa tuổi. Các loại rau lá màu xanh sẫm và các loại rau và quả màu vàng, đỏ là nguồn cung cấp vitamin A giúp sáng mắt, tăng sức đề kháng và chất sắt giúp chống thiếu máu thiếu sắt, giúp tăng trưởng và phát triển tốt.

Bên cạnh đó rau, quả còn chứa nhiều chất xơ và các chất chống oxy hóa nên có tác dụng nâng cao sức khỏe và phòng chống các bệnh mạn tính không lây; Ăn ít rau và trái cây được quy cho là nguyên nhân của 1,7 triệu trường hợp tử vong, chiếm 2,8% tổng số tử vong trên thế giới; Ăn ít rau và trái cây là nguyên nhân của 19% số ung thư dạ dầy ruột, 31% các bệnh thiếu máu tim cục bộ, 11% số trường hợp đột quỵ.

Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo nên ăn ít nhất 400 gam rau, quả mỗi ngày có tác dụng phòng chống các bệnh mạn tính liên quan đến dinh dưỡng như các bệnh tim mạch, ung thư dạ dày và ung thư đại trực tràng.

Trẻ em cũng cần tập cho ăn rau với cách chế biến phù hợp. Những người thừa cân, béo phì, rối loạn đường huyết, đái tháo đường nên hạn chế các loại quả chín ngọt và nhiều năng lượng như chuối, xoài, mít, vải …

Ngoài ra, việc ăn mặn làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim, ung thư dạ dày, loãng xương, sỏi thận … Hiện nay đa số người dân đều ăn thừa muối từ 2 đến 3 lần so với nhu cầu khuyến nghị là 5 gam muối/ngày.

Do vậy, các bà nội trợ cần chú ý giảm các loại gia vị mặn chứa nhiều muối được cho vào trong quá trình nấu ăn; Hạn chế ăn các món kho, rim, rang; hạn chế ăn các thực phẩm chế biến sẵn thường chứa nhiều muối như giò, chả, xúc xích, thịt xông khói, mì ăn liền, bánh mì, bim bim; các món ăn rang muối, dưa cà muối, cá khô...; Hạn chế chấm nước mắm, muối, bột canh khi ăn hoặc pha loãng nước chấm hay dùng thêm các gia vị khác như chanh, ớt, tỏi để tăng vị giác bù cho vị mặn bị bớt đi.

Đọc thêm

Cấp cứu thành công sản phụ bị thuyên tắc mạch ối Chung tay vì an toàn thực phẩm

Cấp cứu thành công sản phụ bị thuyên tắc mạch ối

TTTĐ - Theo thông tin của bệnh viện Phụ sản Hà Nội, bệnh viện đã cấp cứu thành công sản phụ đột ngột ngừng tim, co giật, mất ý thức do thuyên tắc mạch ối sau khi sinh con lần thứ 4.
Nguyên nhân vụ ngộ độc thực phẩm tập thể ở Vĩnh Phúc Chung tay vì an toàn thực phẩm

Nguyên nhân vụ ngộ độc thực phẩm tập thể ở Vĩnh Phúc

TTTĐ - Thông tin về vụ ngộ độc khiến hàng trăm công nhân của Công ty TNHH Shinwon Ebenezer Việt Nam trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc mắc, hơn 300 người phải nhập viện theo dõi sức khoẻ, Viện Kiểm nghiệm An toàn vệ sinh thực phẩm quốc gia đã có kết quả kiểm nghiệm thực phẩm.
Triển khai chiến dịch cho trẻ uống bổ sung vitamin A Chung tay vì an toàn thực phẩm

Triển khai chiến dịch cho trẻ uống bổ sung vitamin A

TTTĐ - UBND TP Hà Nội ban hành Công văn số 1582/UBND-KGVX về việc triển khai thực hiện chiến dịch bổ sung Vitamin A và các hoạt động Ngày vi chất dinh dưỡng trên địa bàn Hà Nội năm 2024.
Nhập lậu 2,4 tấn thịt gà, chủ cơ sở bị phạt 70 triệu đồng Chung tay vì an toàn thực phẩm

Nhập lậu 2,4 tấn thịt gà, chủ cơ sở bị phạt 70 triệu đồng

TTTĐ - UBND tỉnh Thừa Thiên - Huế quyết định xử phạt hành chính 70 triệu đồng, một cơ sở kinh doanh hàng tấn đùi, chân, cánh và gà nguyên con nhập lậu.
Tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc thực phẩm từ các món gỏi, thịt tái Chung tay vì an toàn thực phẩm

Tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc thực phẩm từ các món gỏi, thịt tái

TTTĐ - Những món gỏi như cá sống, hải sản trộn xoài xanh... là món ăn yêu thích của nhiều người. Tuy nhiên, đây cũng là những món ăn tiềm ẩn nguy cơ gây ngộ độc thực phẩm nếu quá trình chế biến không đảm bảo an toàn.
Tăng cường truy xuất thực phẩm, phòng tránh ngộ độc thực phẩm tập thể Chung tay vì an toàn thực phẩm

Tăng cường truy xuất thực phẩm, phòng tránh ngộ độc thực phẩm tập thể

TTTĐ - Ngày 20/5, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên - Uỷ viên Thường trực Ban Chỉ đạo liên ngành trung ương về An toàn thực phẩm đã có công văn gửi Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về việc tăng cường kiểm soát và truy xuất nguồn gốc nguyên liệu thực phẩm, thực phẩm.
Tránh lạm dụng thực phẩm chức năng hỗ trợ bổ não trong mùa thi Chung tay vì an toàn thực phẩm

Tránh lạm dụng thực phẩm chức năng hỗ trợ bổ não trong mùa thi

TTTĐ - Khi mùa thi đang đến rất gần, không ít phụ huynh đã tìm mua các loại thực phẩm chức năng thuốc bổ não với mong muốn loại thuốc này sẽ giúp con em mình tăng cường trí nhớ, cải thiện thành tích học tập. Tuy nhiên, việc lạm dụng loại thực phẩm chức năng này có thể mang tới nhiều hệ lụy khó lường.
Cần thẳng thắn và trách nhiệm hơn trước nguy cơ mất vệ sinh an toàn thực phẩm Sức khỏe

Cần thẳng thắn và trách nhiệm hơn trước nguy cơ mất vệ sinh an toàn thực phẩm

TTTĐ - Để xảy ra ngộ độc thực phẩm hoặc nhẹ hơn là rối loạn tiêu hóa hay đơn giản chỉ là khó chịu khi ăn đôi khi cũng do chúng ta cả nể, dễ tính. Trước những nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và vì sự văn minh, vì thói quen sử dụng thực phẩm một cách an toàn, chúng ta cần thẳng thắn và có trách nhiệm hơn trước những vấn đề mà mình gặp phải.
Đừng để ngộ độc hải sản trở thành nỗi lo mùa du lịch Chung tay vì an toàn thực phẩm

Đừng để ngộ độc hải sản trở thành nỗi lo mùa du lịch

TTTĐ - Nhiều gia đình đang lên kế hoạch cho chuyến du lịch biển vào dịp hè này, mà đã đi biển thì thật khó cưỡng lại những món ăn được chế biến từ hải sản tươi sống. Đây là loại thực phẩm vô cùng bổ dưỡng song nếu sử dụng không đúng cách sẽ dẫn đến nguy cơ bị ngộ độc...
Thực phẩm đóng gói, chế biến sẵn tiện nhưng có lợi? Chung tay vì an toàn thực phẩm

Thực phẩm đóng gói, chế biến sẵn tiện nhưng có lợi?

TTTĐ - Từ nay đến tháng 8 là thời điểm thường gia tăng các vụ ngộ độc do thời tiết nắng nóng dễ khiến thức ăn, thực phẩm bị ôi thiu... dẫn tới nguy cơ ngộ độc hay mắc bệnh truyền qua thực phẩm.
Xem thêm