Cảnh báo các trường hợp ngộ độc nấm nhập viện cấp cứu

Bài học đắt giá từ một ca nhập viện cấp cứu

Mặc dù đã có nhiều cảnh báo về các loại nấm độc, không ít người dân đã tự hái nấm hoang về chế biến trong bữa ăn hằng ngày. Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài tưởng chừng vô hại ấy là nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng.

Mới đây, trường hợp một phụ nữ tại Tây Ninh phải nhập viện cấp cứu sau khi ăn nấm hái trong vườn mới đây là hồi chuông cảnh báo rõ ràng về mối nguy tiềm ẩn từ nấm hoang dại.

Ảnh minh hoạ

Theo thông tin từ Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), bệnh nhân là một phụ nữ trung niên, sau khi thấy nấm mọc trong vườn nhà với hình dáng khá giống nấm rơm (nấm rơm lại là loại nấm quen thuộc thường dùng trong bữa ăn) nên đã hái về nấu ăn.

Bữa cơm diễn ra bình thường, không có mùi vị lạ hay dấu hiệu bất thường. Tuy nhiên chỉ vài giờ sau, người phụ nữ bắt đầu xuất hiện các triệu chứng mệt mỏi, hồi hộp, tê bì chân tay và cảm giác khó chịu toàn thân.

Nhận thấy tình trạng không ổn, gia đình đã nhanh chóng đưa bệnh nhân đến Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Tây Ninh để cấp cứu. Tại đây, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị ngộ độc nấm, có biểu hiện rối loạn điện giải và phải theo dõi sát tại khoa hồi sức.

Ca bệnh này không phải là cá biệt. Trên thực tế, mỗi năm các cơ sở y tế trên cả nước vẫn tiếp nhận nhiều trường hợp ngộ độc nấm, chủ yếu do người dân tự hái nấm mọc hoang để ăn.

Nguyên nhân đáng lo ngại là nhiều loại nấm độc có hình dáng, màu sắc rất giống với nấm ăn được, đặc biệt là nấm rơm.

Việc phân biệt bằng kinh nghiệm dân gian hay quan sát cảm quan gần như không đủ an toàn; chỉ cần một sai lầm nhỏ trong nhận diện cũng có thể dẫn đến hậu quả nặng nề cho sức khỏe.

Không chủ quan với các biểu diện ngộ độc thực phẩm

Điều nguy hiểm ở ngộ độc nấm là diễn biến bệnh không phải lúc nào cũng rõ ràng ngay từ đầu; có những loại nấm độc gây triệu chứng sớm như buồn nôn, nôn ói, đau bụng, tiêu chảy. Tuy nhiên cũng có những loại nấm chứa độc tố mạnh khiến người ăn gần như không có biểu hiện trong nhiều giờ, thậm chí một ngày đầu.

Chăm sóc cho bệnh nhân ngộ độc nấm đang điều trị tại Trung tâm chống độc, Bệnh viện Bạch Mai. Ảnh minh họa

Sau giai đoạn đó, độc tố mới bắt đầu tấn công các cơ quan quan trọng như gan, thận, hệ thần kinh, khiến tình trạng người bệnh nhanh chóng trở nên nghiêm trọng. Khi đến bệnh viện muộn, việc điều trị gặp rất nhiều khó khăn, nguy cơ biến chứng và tử vong tăng cao.

Các bác sĩ cho biết, trong nấm độc có thể chứa nhiều loại độc tố khác nhau, trong đó nguy hiểm nhất là nhóm độc tố có khả năng gây tổn thương gan cấp tính. Khi gan bị phá hủy, người bệnh có thể rơi vào suy gan, rối loạn đông máu, hôn mê gan và phải đối mặt với nguy cơ tử vong nếu không được ghép gan kịp thời.

Ngoài ra, một số loại nấm còn gây ảnh hưởng trực tiếp đến hệ thần kinh và tim mạch, dẫn đến rối loạn nhịp tim, co giật, thậm chí ngừng tim.

Từ thực tế điều trị, các chuyên gia y tế khẳng định không có cách nào an toàn tuyệt đối để nhận biết nấm độc chỉ bằng mắt thường. Những quan niệm dân gian như “nấm có côn trùng ăn được là nấm lành”, “nấm có màu sắc sặc sỡ mới là nấm độc” hay “luộc nấm với đũa bạc để thử độc” đều không có cơ sở khoa học.

Không ít trường hợp ngộ độc nặng xảy ra chính vì người dân quá tin vào kinh nghiệm truyền miệng và chủ quan với những dấu hiệu ban đầu.

Trước thực trạng này, Bộ Y tế và các cơ quan chuyên môn đã nhiều lần đưa ra khuyến cáo người dân tuyệt đối không sử dụng nấm mọc hoang, nấm không rõ nguồn gốc làm thực phẩm. Đặc biệt vào mùa mưa, khi nấm phát triển mạnh, nguy cơ nhầm lẫn càng gia tăng.

Việc lựa chọn nấm có nguồn gốc rõ ràng, được nuôi trồng và phân phối qua các kênh đảm bảo an toàn thực phẩm là biện pháp hiệu quả nhất để phòng tránh ngộ độc. Bên cạnh đó, người dân cần nâng cao nhận thức rằng ngộ độc nấm là tình trạng cấp cứu y tế.

Khi nghi ngờ bản thân hoặc người xung quanh ăn phải nấm độc và xuất hiện bất kỳ biểu hiện bất thường nào, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất, đồng thời mang theo mẫu nấm hoặc thức ăn còn lại nếu có.

Việc điều trị sớm, đúng hướng sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ biến chứng và tăng khả năng hồi phục cho người bệnh.

Trường hợp người phụ nữ ở Tây Ninh may mắn được đưa đi cấp cứu kịp thời là một bài học cảnh tỉnh cho nhiều gia đình, nhất là ở khu vực nông thôn, nơi thói quen hái nấm tự nhiên vẫn còn khá phổ biến.

Một bữa ăn tưởng như tiết kiệm, gần gũi với thiên nhiên có thể nhanh chóng trở thành mối nguy lớn nếu thiếu kiến thức và sự thận trọng cần thiết. An toàn thực phẩm không chỉ nằm ở khâu chế biến mà bắt đầu từ khâu lựa chọn nguyên liệu.

Phương Thu